Jan Kochanowski, Psałterz Dawidów

Bóg niewidzialny - psałterz jana kochanowskiego

red. dr Z. Fijałkowska

Człowiek renesansu, przyglądając się światu, widział w nim zagrożenie dla stabilności własnego bytu. To, co go niepokoiło, wiązało się przede wszystim ze zeminnością losu, niezrozumieniem przyczyn takiego stanu rzeczy i nieokreśloną przyszłością. Szukając rozwiązań, zwracał się zarówno ku religii chrześcijańskiej, jak i w stronę myśli antycznej.

Jakie wartości były ważne w epoce średniowiecza, a jakie w epoce renesansu?

Co skłoniło Jana Kochanowskiego, by dedykować Psałterz Dawidów biskupowi Piotrowi Myszkowskiemu? W odpowiedzi przywołaj odpowiednie fragmenty tekstu.

Psałterz Dawidów jest parafrazą Starotestamentowych psalmów. Jan Kochanowski uznał, że psalmy to hebrajska liryka, więc zastosował wers zamiast wersetu, użył rymów oraz środków stylistycznych nieobecnych w oryginale. Nie oznacza to, że polski poeta nie respektował zawartości księgi biblijnej. Nie zmieniał sensu psalmów i dbał, by, jak w Starym Testamencie, Boga ukazywać za pomocą antropomorfizacji. J.Kochanowski dokonywał nie tyle przekładu, ile ich parafrazy.

Psałterz dawidów

dzięki wpływom artystycznym i ideowym parafraza biblijnej księgi psalmów autorstwa jana kochanowskiego szybko zyskała popularność zarowno u katolików, jak i u protestantów.

+ info

Posłuchajmy!

Analiza i Interpretacja

1.

2.

3.

4.

5.

6.

TEKST!

Podsumujmy!

Charakter błagalny ,,Psalmu 13": *Wezwanie człowieka do Boga o pokój serca i błaganie o pomoc w obronie przed złem, by wróg nie mógł cieszyć się z jego upadku; *Wyrażenie ufności w miłosierdzie Boże.

Wdzięczność i ufność w psalmach

Większość utworów zawartych w ,,Psałterzu Dawidów" to psalmy błagalne, ale znajdują się w nim także utwory dziękczynne wyrażające wdzięczność psalmisty wobec boga oraz psalmy ufności, w których na plan pierwszy wysuwa się motyw zaufania Stwórcy

+ info

PLASLM 47

pOSŁUCHAJMY!

analiza

interpetacja

wARTOŚCI

oDPOWIEDZ NA PYTANIA!

oDPOWIEDZ NA PYTANIA!

oDPOWIEDZ NA PYTANIA!

KLIKNIJ!

KLIKNIJ!

KLIKNIJ!

Psalm 47

*pochwała Boga jako stwórcy i artysty oraz pragnienie oddania mu należnego hołdu, *eschatologiczne wywyższenie Boga.

Psalm 91

posłuchajmy!

wartościowanie

interpretacja

analiza

,,Opowieści z Narnii"

Cykl ,,Opowieści z Narnii" C. S. Lewisa, wybitnego badacza kultury średniowiecza i XVI wieku, stał się światowym bestsellerem. Wskaż w ,,Psalmie 91" wers, który mógłby zainspirować angielskiego pisarza do takiego wyobrażenia Aslana.

tekst

Do zobaczenia na kolejnej lekcji!Zuzanna Fijałkowska

Geneza psałterzaJana Kochanowskiego związana jest z olbrzymią rolą Biblii w epoce renesansu. Myśliciele reformacji zwrócili się do Pisma Świętego (sola scriptura) jako jedynego miernika prawdy objawionej. Stąd lawina przekładów Pisma Świętego na języki narodowe (przed wystąpieniem Marcina Lutra było ich ponad 100). Każdy z odłamów reformacji stawiał sobie za cel dać wiernym własny przekład Biblii (nie zawsze zgodny z doktryną katolicką) oraz uniwersalny modlitewnik, którym jest właśnie Księga Psalmów

Księga Psalmów powstawała w ciągu wieków: od XI/X w. do V w. przed Chrystusem. Psałterz składa się ze 150 psalmów, podzielonych na pięć nierównej wielkości ksiąg. Uniwersalizm księgi polega na tym, że psalmy podejmują liczne tematy, obrazujące całą skalę ludzkich doświadczeń, uczuć, przeżyć (np.: radość, smutek, ból, cierpienie, lęk, nadzieję). Wyróżniamy psalmy dziękczynne, błagalne, mądrościowe, królewskie, pokutne. Najczęściej wyodrębnia się 7 psalmów pokutnych 2 . Psałterz to modlitewnik, na którym modlono się już w średniowieczu (Psałterz Floriański; Psałterz Puławski). To również najpopularniejsza księga Starego Testamentu tłumaczona na języki narodowe w renesansie. Pod wpływem ruchu reformacyjnego, proklamującego pierwszeństwo języków narodowych w liturgii, zrodziła się potrzeba przekładów rymowanych, które wykorzystywano w trakcie nabożeństw składających się z nauki i śpiewu wiernych

Przekład - przeniesienie tekstu (literackiego) z jednego języka do drugiego, w maksymalnie wierny sposób zachowujące treść i formę pierwowzoru.

Parafraza - swobodna przeróbka tekstu, rozwijająca lub modyfikująca treść oryginału, zachowująca jednak jego główny sens.

Pierwsze wydanie Psałterza Dawidów ukazało się w roku 1579 w Drukarni Łazarzowej. Wiemy, że pracę nad parafrazą rozpoczął poeta około roku 1571 (miał wtedy gotowych ok. 30 psalmów), a ukończył w 1578. Tak długi czas pracy stanowi świadectwo troski, z jaką Kochanowski tworzył. Uznał, że jest to największe dzieło poetyckie, jakiego dokonał. Muzykę do psalmów napisał Mikołaj Gomółka.