Konkurencja, klasa8

Temat:

KONKURENCJA

Biologia, klasa 8

Cel lekcji: Poznasz rodzaje zależności miedzi organizmami oraz dowiesz się na czym polega konkurencja i jakie ma skutki

Zależności między organizmami mogą być takie, które przynoszą szkody organizmom - nazywa się je wtedy ANTAGONISTYCZNYMI oraz takie, które nie wyrządzają krzywdy - NIEANTAGONISTYCZNE

Z czym Wam się kojarzy słowo KONKURENCJA?

O co mogą konkurować gatunki?

KONKURENCJA - stosunki antagonistyczne między organizmami, polegające na rywalizacji o te same zasoby środowiska.

O konkurencji mówimy wtedy, gdy organizmy żyją obok siebie i rywalizują o te same, ograniczone zasoby środowiska.

Współzawodniczą ze sobą organizmy tego samego gatunku.

Konkurują organizmy odrębnych gatunków. Każdy organizm ponosi wieksze lub mniejsze straty.

- zasoby środowiska - pokarm - przestrzeń życiowa - partner do rozrodu - przywództwo/pozycja w grupie

- zasoby środowiska, np. woda - pokarm - przestrzeń życiowa

Skutki konkurencji wewnątrzgatunkowej

1. Ograniczenie liczebności jednego z gatunkówPodział przestrzeni na terytoria (silniejszy ma lepsze terytorium)Ustalenie hierarchii wśród stadaMigracja organizmów na tereny o słabszej konkurencji

Skutki konkurencji międzygatunkowej

1. Zawsze kończy się wyparciem konkurenta słabszego ( np. w Australii Dingo wyparły wilki workowate, bo były silniejsze i doprowadziły do wyginięcia tego gatunku)2. Słabszy gatunek może zmienić miejsce pobytu3. Słabszy gatunek może się przystosować do innych warunków (zmienić niszę ekologiczną), a jak nie to straci życie. (jaszczurka zwinka była sprytniejsza i zajęła i obecnie zajmuje słoneczne łąki, a żyworódka była słabsza i „mieszka” w cienistych lasach.

PRZYKŁADY KONKURENCJI WEWNĄTRZGATUNKOWEJ

Walka samców jelonków rogaczy o terytorium.

Wilki walczą o pozycję w stadzie, czyli hierarchię.

Jelenie samce toczą bardzo efektowne i brutalne walki o samice do rozrodu

Młode drzewa tego samego gatunku rosną bardzo szybko by wygrać konkurencję o wodę i światło

Przykłady konkurencji międzygatunkowej

MARABUT KONTRA BIELIK AFRYKAŃSKIMarabuty podkradają bielikom upolowane jedzonko

KOWALIK KONTRA SIKORKA BOGATKA(o miejsce do gniazdowania)Kowalik zmniejsza wejście do budki lęgowej, aby sikorka się nie zmieściła

CHABER BŁAWATEK KONTRA ZBOŻA(o sole mineralne)Chaber wydziela związki do gleby, które hamują wzrost zbóż