JAŁOWA MARTWICA KOŚCI U DZIECI

Najczęściej występujące jałowe martwice kości u dzieci

Czym jest jałowa martwica kośći

• Jest to choroba, w której fragment tkanki kostnej obumiera w miejscu gdzie pojawiła się martwica. Dochodzi do niej bez udziału drobnoustrojów (bakterii, wirusów, pasożytów)
• W miarę postępu choroby tkanka martwicza wchłania się i jest zastępowana przez nową, odbudowującą się tkankę kostną, która jest niepełnowartościowa i podatna na deformacje.
• Najczęsciej występuje u dzieci i lokalizuje się w nasadach rosnących kości.

Dlaczego najczęściej spotyka się ją u dzieci i młodzieży?

W tym wieku naczynia krwionośne, które znajdują się w różnych obszarach rosnących kości, nie są ze sobą połączone. Brak komunikacji pomiędzy naczyniami krwionośnymi powoduje, że niektóre obszary kości są znacznie mniej ukrwione, a co za tym idzie do kości nie są dostarczane niezbędne substancje odżywcze oraz tlen.

gdzie najczęsciej umiejscawia się jałowa martwica kości ?

• Głowa kości udowej (choroba Perthesa)
• Guzowatość kości piszczelowej, (choroba Osgooda-Schlattera)
• Guz piętowy lub głowa II kości śródstopia

Do najczęstszych jałowych martwic występujących u dzieci zaliczamy również choroby:

• Friedricha – koniec mostkowy obojczyka;
• Pannera – główka kości ramiennej;
• Hegemanna – bloczek kości ramiennej;
• Brunsa – głowa kości łokciowej;
• Kienbocka – kość księżycowata;
• Preisera – kość łodeczkowata;
• Van Necka – spojenie kulszowo-łonowe;
• Sindinga-Larsena – rzepka;
• Blounta – kłykieć przyśrodkowy kości piszczelowej;
• Kohler I – kość łódkowata

wyróżniono 4 fazy choroby

1. Faza początkowa – początek obumierania fragmentu kości, objawy nie zawsze są zauważane
2. Faza jałowej martwicy – tworzy się martwicza tkanka kostna
3. Faza fragmentacji – dochodzi do stopniowego zastępowania martwiczej tkanki kostnej nową kością. W tym okresie tworząca się kość jest najbardziej narażona na deformacje.
4. Faza odbudowy i utrwalonych zmian – martwicza tkanka kostna zostaje całkowicie zastąpiona nową, prawidłową tkanką kostną. Kształt nowo powstałej kości zależy od postępowania pacjenta (stopnia obciążania chorej kończyny) w fazach II i III.

Jałowa martwica głowy kości udowej (choroba Perthesa)

Może rozwijać się bez uchwytnej przyczyny lub jako powikłanie po nieskutecznym lub nieprawidłowym leczeniu dysplazji stawu biodrowego u dzieci.Dotyka najczęściej chłopców między 3. a 14. rokiem życia, szczyt ryzyka przypada na 5.–6. rok życia. Zwykle choruje tylko jeden staw biodrowy, choć zdarza się też postać obustronna.

Pewną rolę w upośledzeniu ukrwienia nasady bliższej kości udowej może odgrywać uraz lub powtarzające się mikrourazy.Uważa się również, że przyczyną tej choroby mogą być powtarzające się urazy stawów biodrowych, spowodowane przez częste zeskakiwanie dzieci z przedmiotów o różnej wysokości na twarde podłoże.

jakie są objawy choroby Perthesa?

Symptomy miejscowego stanu zapalnego, takie jak obrzęk, zaczerwienienie i miejscowe ocieplenie skóry w okolicy biodra

Dominującym objawem choroby Perthesa jest utykanie, które często poprzedza dolegliwości bólowe

Ból w pachwinie, rzadziej w bocznej okolicy biodra lub w stawie kolanowym – dziecko może się skarżyć na ból o różnym stopniu nasilenia

Ograniczone odwodzenie i rotacja nogi

Wyszczuplenie pośladka po stronie chorego stawu

Ograniczenie ruchomości w stawie biodrowym

rozpoznanie

zmianyw rtg

usg

scyntygrafia kostna

stwierdzenie obecności wysięku w stawie biodrowym, ocenę konturu chrzestnej nasady kości udowej, a także zmian toczących się w okolicy przynasad

obszar niedokrwienia w obrębie nasady i przynasady kości udowej przez uwidocznienie miejsc upośledzonego wychwytu znacznika promieniotwórczego

charakterystyczne dla jałowej martwicy głowy kości udowej

leczenie

stałe odciążenie uda na okres nawet kilku lat w postaci gipsu biodrowego, łuski biodrowej lub tzw. aparatu „Thomasa”

fizjoterapia ( w szczególności laser punktowy i magnetronik)

leczenie ułożeniowe z wyciągiem pośrednim, mające na celu likwidację przykurczów i zaników mięśniowych

ćwiczenia bierne, ćwiczenia czynne w odciążeniu.

W przypadku, kiedy fizjoterapia nie przyniesie oczekiwanych rezultatów lub choroba jest mocno posunięta, wskazanym będzie leczenie operacyjne w postaci osteotomii szpotawiającej, a także osteotomia Saltera

Jałowa martwica guzowatości kości piszczelowej (choroba Osgooda-Schlattera)

podsumowanie

Konieczne jest wykonanie porównawczych zdjęć radiologicznych obu bioder w dwóch pozycjach: przednio-tylnej i osiowej.

Gdy dziecko w wieku 4-8 lat, zwłaszcza chłopiec, po dłuższym chodzeniu skarży się na ból uda lub kolana i utyka, należy w pierwszej kolejności podejrzewać chorobę stawu biodrowego

• Leczenie choroby Perthesa jest długotrwałe (2-4-letnie), a wyniki niezbyt pewne – leczenie czynnościowe za pomocą ortez utrzymujących kończyny dolne w odwiedzeniu i obrocie do wewnątrz zalecane jest dzieciom młodszym w wieku 4-8 lat. – dzieci powyżej 8 roku życia i młodsze z rozległymi zmianami w głowie kości udowej i bocznym podwichnięciem wymagają korekcyjnych zabiegów operacyjnych.

Badania laboratoryjne krwi i moczu przez cały czas trwania choroby wykazują wartości prawidłowe.

• występuje u chłopców w okresie pokwitania, kiedy dochodzi do gwałtownego wzrostu tzw. skoku wzrostowego. W tym okresie układ naczyniowy nie dostarcza dostatecznej ilości substancji odżywczych do szybko rosnących kości, czego rezultatem jest niedokrwienie i martwica.

Jałowa martwica guzowatości kości piszczelowej leczona jest poprzez ograniczenie aktywności fizycznej, natomiast w okresie zaostrzenia stosowane jest tymczasowe unieruchomienie kończyny dolnej.

Jałowa martwica głowy II kości śródstopia-choroba köhlera II

Jałowa martwica guza piętowego-choroba haglunda

Choroba rozpoczyna się bólem i obrzękiem środkowej części stopy. Ból pojawia się po wysiłku, np. po tańcu lub długim marszu. Wraz z postępem choroby zauważalne jest zgrubienie lub zniekształcenie środkowej części stopy oraz ograniczenie ruchomości palców.

Podczas chodzenia lub ucisku pięty pojawia się bolesność, może wystąpić również obrzęk. Dziecko zaczyna utykać oraz chodzić na palcach stopy, unosząc piętę

leczenie-rozciąganie mięśni (trójgłowego łydki oraz mięśni tylnych uda),wkladki ortopedyczne + zabiegi fizykoterapeutyczne, w postaci jonoforezy, laseroterapii czy sonoterapii.

choroba Haglunda

leczenie-ograniczenie obciążania kończyny,wkładki ortopedyczne, opatrunek gipsowy bądź but odciążający przodostopie. zabiegi fizykoterapeutyczne. W wieku dorosłym leczenie operacyjne.

choroba Köhlrea II

Dziękuję za uwagę!Anna Krasowska grupa 25 rok 4