Kaziuki

KIERMASZ KAZIUKOWY

Promowanie efektów dziecięcej twórczości manualnej w środowisku przedszkolnym. Przypomnienie i utrwalenie tradycji i zwyczajów związanych z jarmarkiem Kaziuka.

Tradycyjnie z okazji Dnia św. Kazimierza, patrona Litwy, Wilno każdego roku zaprasza na barwny, wesoły i gwarny kiermasz kaziukowy. Unikatowe wileńskie święto rzemiosła ludowego, przypadające na sam początek wiosny, od lat skupia wielu mistrzów sztuki ludowej, nie tylko z Wileńszczyzny, ale też z Auksztoty, Żmudzi czy Dzukii. Jest to jeden z największych kiermaszów rzemiosła ludowego w Europie.

Zaplanowałyśmy z dziećmi działalność związaną z jarmarkiem Kaziuka.

Kiermasz kaziuka

WYPIEKI Cioci Ani

Kupujcie

Kiermasz Kaziuka

• Obchody rozpoczynały się zawsze w dniu św. Kazimierza, czyli 4 marca. Rzemieślnicy Wileńszczyzny oraz mistrzowie ludowi z pobliskich okolic do dziś zwożą na jarmark wyroby ceramiczne, kute, tkane i plecione. Na straganach aż się roi od drewnianych łyżek, misek, beczułek, wyrobów z łozy i leszczyny. Nie da się obejść bez wyrobów ze słomy i bursztynu, barwnych tkanin ludowych.

Palmy Wileńskie

Królową jarmarku jest wykonana z naturalnych i farbowanych suchotników barwna i niepowtarzalna palma wileńska. Każda jest inna, jedyna w swoim rodzaju. Jarmark jest piękną tradycją, która pokazuje bogactwo ziemi litewskiej, twórczość jej narodu i dowodzi, że ręczną pracę i rękodzieła jeszcze nie zastąpiły maszyny.

Kiedyś palmy robiło się z papieru i traw, z gałązek wierzby (stąd litewska nazwa “verba”). Wierzba od dawna miała wielkie znaczenie w życiu ludzi wsi, w kulturze chrześcijańskiej. Jest drzewem, które wiosną najwcześniej budzi się do życia, a w symbolice kościoła jest znakiem zmartwychwstania i nieśmiertelności duszy. Barwne i ozdobne palmy wileńskie plecie się z 50 gatunków suchych polnych, leśnych i ogrodowych kwiatów zbieranych o rożnych porach roku dla uzyskania odpowiedniej kolorystyki. Tradycyjne wileńskie palmy są uwijane na suchych drewnianych patykach z jednej strony lub dookoła z farbowanego albo naturalnego suchotnika, mietliczki, krwawnika, dziurawca, tymotki chmielu, wrotyczy, kocanki piaskowej. Wierzchołek zaś z 11 gatunków traw. W palmie wileńskiej wykorzystuje się kłosy zboża i owsa. Jest ona produktem spuścizny narodowej. Zwyczaje związane z palmą. Z palmami wielkanocnymi wiąże się wiele zwyczajów i wierzeń. Tradycją niedzieli palmowej było chłostanie się palmą, chłostano się nawzajem życząc sobie zdrowia i bogactwa. Wierzono, że wyświęcona palma leczy choroby, chroni przed czarami, ogniem i złem. Wyświęcone w kościele palmy przechowywano przez cały rok za obrazem przedstawiającym świętych do następnej Niedzieli Palmowej.

Wileńskie Palmy

Poznajemy nowe wyrazy

• Rzemiosło - wykonywanie przedmiotów użytkowych ręcznie lub prostymi narzędziami.
• Zwracanie dzieci uwagi, że na jarmarku najczęściej są sprzedawane przedmioty własnoręcznie wykonywane.
• Od twórców ludowych można kupić drewniane łyżki, koniki,
• aniołki, szmaciane czarownice i ozdoby wielkanocne.

Wyroby z bursztynu

Wyroby ceramiczne- artystyczne miski, dzbaneki, kolczyki lub piszczałki, które pomoże przywołać wiosnę. Nigdzie indziej nie ma tak dużego wyboru, jeżeli zaś coś się przegapi, trzeba będzie czekać do następnych Kaziuków.

Atrakcją Kaziuka są pokazy rzemiosła. Można zobaczyć jak kowale wykuwają podkowy, gwoździe, świeczniki, używając tradycyjnego miecha kowalskiego. Jeśli ktoś miał ochotę, to mógł nawet kupić świeżo wybitą świąteczną monetę. Jak wiemy, kowale przyjeżdżali nawet z Kowna.

Wyroby plecione - Jarmark Kaziukowy słynie z koszyków i innych wyrobów wyplatanych z wikliny. Są tu oferowane koszyki różnych wielkości, kształtów, modeli.

1. Rękodzieła twórców 2.Fabrycznie wyprodukowane

Zanikające zawody

W domu chleba znajduje się piec opalany drewnem, w którym wypiekany jest chleb. Unikalna receptura sprawia, że goście zasmakują prawdziwego, wiejskiego chleba, który znają z dziecięcych lat

Zawody

Odszukaj na górnym obrazku przedstawicieli tych ginących zawodów.

Przyjrzyj się dokładnie obrazkowi. Czy rozpoznajesz przedstawione nazwy zawodów? Czy są jeszcze obecnie wykonywane niektóre z przedstawionych zawodów? Jak myślisz, czym zajmował(a) się: – prządka – przędzie (wykonuje) tkaniny – szewc – robi i reperuje obuwie – kowal – robi podkowy dla koni i wyroby z metalu np. balustrady, bramy – bednarz – robi beczki np. do kiszenia kapusty – kołodziej – robi wozy i części do wozów konnych np. koła drewniane – garncarz – robi naczynia z gliny np. dzbanki – piekarz – piecze pieczywo – wikliniarz – robi koszyki z wikliny

Spróbuj nazwać przedstawicieli zawodów przedstawionych na tym obrazku. Czym zajmuje się: – hydraulik – montuje i naprawia instalację wodociągową – kucharz – gotuje potrawy – krawiec – szyje odzież – pokojówka – utrzymuje porządek i czystość w pomieszczeniach – szewc j.w. – piekarz j.w. – fryzjerka – strzyże i pielęgnuje włosy – ogrodnik – uprawia rośliny – mechanik samochodowy – lekarz – leczy ludzi – weterynarz – leczy zwierzęta – dozorca – utrzymuje porządek i czystość wokół budynku

Oglądanie filmu „Zawody”

Zapoznanie z opowiadaniem W. Widłaka „A ja będę...” Staś wiedział oczywiście, że dorośli pracują, ale nie miał pojęcia, że robią tyle ciekawych rzeczy. Zaczęło się od tego, że dziś do przedszkola przyszedł tata Antosia. Przyszedł wcale nie po to, żeby odprowadzić Antosia, ani nie po to, żeby go odebrać, tylko po to, żeby opowiedzieć o swojej pracy. Miał na sobie bardzo ładne ubranie i czapkę. Okazało się, że jest... Nigdy w życiu nie uda się wam zgadnąć! Pilotem! Lata wielkim samolotem i przewozi ludzi do dalekich krajów. Lata o wiele wyżej i dalej niż Staś wtedy, gdy leciał na latawcu! Tata Antosia pokazywał zdjęcia. Na jednych stał przed samolotem, na innych siedział w środku przed mnóstwem kolorowych światełek i zegarów, a na kolejnych fotografiach był w tych różnych dalekich miejscach, do których udało mu się dolecieć. Potem wszyscy koniecznie chcieli zrobić sobie zdjęcie z tatą Antosia, a niektórym udało się nawet przymierzyć jego czapkę. Stasiowi też, bo Antoś mu ją włożył, ale niestety była trochę za duża. Kiedy tata Antosia już poszedł, Staś zaczął się zastanawiać, czy mógłbym kiedyś zostać pilotem. Latać wyżej niż ptaki i przewozić ludzi do dalekich krajów... Zapytał o to Sebka i Jagódkę. – No, nie wiem – odpowiedział Sebek. – Dorośli pasażerowie mogliby się dziwić, gdyby cię zobaczyli w kabinie pilota. I chyba nie ma takich małych mundurów, które by na ciebie pasowały... Staś zmartwił się trochę i choć starał się niczego po sobie nie pokazywać, Jagódka od razu zauważyła... – Nie martw się, Stasiu – powiedziała. – Przecież nie musisz zostać pilotem, żeby latać samolotami. A poza tym jest jeszcze wiele ciekawych zawodów. – Ja na przykład chciałabym zostać pielęgniarką, jak mama, i pomagać chorym dzieciom. – A ja chciałbym się nauczyć naprawiać samochody – powiedział Sebek – jak nasz wujek. Wujek mówi, że na razie umiem nieźle wszystko rozkręcić, więc teraz muszę się tylko nauczyć, jak to wszystko poskręcać... – Jeszcze niedawno mówiłeś, że chcesz pracować w banku, jak tata! – zdziwiła się Jagódka. – Rzeczywiście – przypomniał sobie Sebek. – Hmm... Gdybym już poskręcał te samochody, może mógłbym potem popracować w banku? A Staś zaczął się zastanawiać, kim mógłbym zostać – pilotem, mechanikiem samochodowym (bo tak się nazywa ten naprawiacz), a może pielęgniarką? Policjantem, nauczycielem albo kaskaderem? Zaraz, zaraz, a może wy mi coś podpowiecie? Czy wiecie już, kim chcielibyście zostać? • Rozmowa na temat opowiadania: - Kim był tata Antosia? - Co robi pilot? - O jakich zawodach marzyli bohaterowie opowiadania? - Co robi pielęgniarka, mechanik samochodowy, nauczyciel, policjant, kaskader? - Czy już wiesz, kim chcesz zostać w przyszłości?

• Dlaczego niektóre zawody giną, a pojawiają się nowe? Kontynuowanie opowiadania W. Widłaka „A ja będę...” Po powrocie z przedszkola Staś był bardzo podekscytowany. Chciał od razu o wszystkim opowiedzieć mamie. – Wiesz mamo! Dzisiaj w przedszkolu przeżyliśmy naprawdę cudowny dzień! Nasza pani nauczycielka zaprosiła na zajęcia wyjątkowego gościa. Był nim tata Antosia, który jest pilotem. Tata Antosia opowiadał nam niezwykłe rzeczy o swojej pracy. Wszystkie dzieci uważnie słuchały słów gościa. – Nawet dziewczynki - dodał Staś. – Wiesz mamo pani podziękowała gościowi za spotkanie i zaprosiła go do odwiedzin w przyszłym roku. – A potem - powiedziała pani, żebyśmy ustawili się parami. Bardzo zdziwiliśmy się. Czyżby zapomnielibyśmy o jakiejś wycieczce? Ale pani szybko wyjaśniła dzieciom, o co chodzi. „Mamy zaproszonego jeszcze jednego gościa. Wtedy ktoś zapukał do drzwi. Drzwi otworzyły się i wszedł wysoki pan. Na szyi miał zawieszony aparat fotograficzny. – „To fotograf!” – krzyknął Jurek. – „Mam dla was jeszcze jedną niespodziankę – powiedziała pani – zrobimy nasze wspólne zdjęcie”. – „Hura” – zawołały dzieci. Pan fotograf ustawił wszystkich tak, żeby każdego było dobrze widać. – „Uwaga” - powiedział – „Zaraz wyleci ptaszek”. Dzieci zaśmiały się. – „Na pewno uda nam się śliczne zdjęcie” – powiedziała pani. – Ale to był miły dzień – powiedział Staś do mamy. – Pilot, fotograf ! – Tak odpowiedziała mama – to był zupełnie wyjątkowy dzień. • Pytania dotyczące opowiadania: - O jakich zawodach opowiadał Staś? Czym się zajmują? - W jaki sposób ustawiły się dzieci do zdjęcia? 6. Zabawa matematyczna „Zdjęcie przedszkolaków” - Policz, ile w grupie Stasia było chłopców i ile dziewczynek? - Ile razem było wszystkich dzieci? • Zapisz

Relaksacja przy masażyku „Ciekawe zawody” - zabawa ilustracyjna do wiersza. Uczestnicy zabawy zwróceni do siebie plecami wykonują na „sąsiada” plecach masażyk do treści wierszyka. Stolarz młotkiem stuka (delikatne stukanie rękami zaciśniętymi w pięść) Lekarz w plecy puka (delikatne pukanie palcami) Kucharz w garnku miesza (koliste ruchy płaską dłonią lub pięścią) Praczka pranie wiesza (delikatne szczypanie) Rolnik grabi siano („grabienie” palcami obu rąk z góry na dół) Muzyk gra co rano (naśladowanie ruchów pianisty) I ja też pracuję (wskazywanie na siebie) Obrazek maluję (dowolne kreślenie palcami na plecach partnera).

Zabawa pantomimiczna „Mamo, Tato, zgadnij kim będę?” Dziecko za pomocą gestów, mimiki i naśladowania czynności (bez użycia słów) przedstawiają zawód swoich marzeń, domownicy odgadują, o jaki zawód chodzi.

Zabawa pantomimiczna „Mamo, Tato, zgadnij kim będę?” Dziecko za pomocą gestów, mimiki i naśladowania czynności (bez użycia słów) przedstawiają zawód swoich marzeń, domownicy odgadują, o jaki zawód chodzi.

„Dzień Kobiet – jakie zawody wykonują kobiety?”

Rozwiązywanie zagadek – poznanie wybranych zawodów wykonywanych przez kobiety. – Choć to nie rolniczka, lecz rolę ma. Często w teatrze lub w filmie gra, (aktorka) – Kto nad głowami, szczęka nożyczkami? Kiedy nie umiemy fryzury zrobić sami, tę panią odwiedzamy? (fryzjerka). – Jaki zawód wykonuje pani, której zajęciem jest gotowanie? (kucharka) – Która pani w białym fartuchu przez dzień cały czeka, czy ją ktoś poprosi o sprzedanie lekarstw? (aptekarka, farmaceutka) – Kto za zeszytem przegląda zeszyt. Choć jest zmęczona, jeszcze pracuje. Gdy stawia piątkę – bardzo się cieszy. Przykro jej bardzo – gdy stawia dwóje? (nauczycielka) – Pani za sklepową ladą, kupujących grzecznie wita. Tu odważy, tam domierzy, towar dobry, tani, świeży? (sprzedawczyni) – Jaka pani ma na półkach książek bez liku? I dba o książki i czytelników? (bibliotekarka) – Kto tnie materiał, aby z części małych zrobić całą bluzkę lub garnitur cały? (krawcowa) – Leczy wszystkich ludzi, odwiedza też chore dzieci. Chodzi w białym fartuchu, Kto to jest? Już wiecie? (lekarka) – Nosi biały czepek i biały fartuszek, a żebyś był zdrowy, czasem ukłuć musi? (pielęgniarka)

Rozmowa wiązana z dziećmi o zawodach wykonywanych przez kobiety. – Jakie zawody – poznane z zagadek, wykonują kobiety? – Jakie inne zawody mogą wykonywać panie? – Kto z was wie jakie zawody wykonują wasze mamy? – Jakie czynności wykonują kobiety w domu? Podkreślenie ogromnej roli kobiet w domu oraz w instytucjach i zakładach, gdzie pracują zawodowo.

„Bądź uprzejmy dla koleżanki” – zabawa do muzyki. Przy dźwiękach muzyki z magnetofonu dzieci biegają po całej sali – na przerwę w muzyce zatrzymują się i każdy chłopiec pozdrawia koleżanki stojące najbliżej, wykonując ukłon w ich kierunku lub podając im rękę. Zabawę powtarzamy 5-6 razy.

Jak należy się zachowywać , aby wszystkie dziewczynki z naszej grupy były szczęśliwe i wesołe – rozmowa z dziećmi (pomysły podają głównie chłopcy – wypowiedzi uzupełniają ewentualnie dziewczynki).

Zabawa ruchowa pt. „Układamy kwiaty dla kobiet” . Dzieci poruszają się po sali (marsz, bieg, podskoki), na sygnał tamburyna zatrzymują się i z klocków znajdujących się w sali „układają” na dywanie kwiaty.

„Tyle kobiet dookoła!” Hanna Łochocka Rankiem, gdy zaspane oczy otwieram po trochu, mama głaszcze mnie po głowie: – Wstawaj prędzej, śpiochu! Babcia kraje chleb, smaruje, krząta się od rana. Z torbą śpieszy listonoszka. – Może jest coś dla nas? W szkole czeka uśmiech pani, mądrej i kochanej, a na przerwie — gwar i śmiechy moich koleżanek. Jeśli kaszel mam, gorączkę, jeśli boli głowa, jest w pobliżu pani doktor, pomóc mi gotowa. Mamom, babciom, paniom wszystkim, dalekim i bliskim, przesyłamy dziś życzenia na zielonych listkach. Na wiosennych listkach młodych , na wierzbowej bazi , Dziś w dniu kobiet niech się każdej coś miłego zdarzy ! Rozmowa dotycząca treści wiersza.