ROMANTYZM - wprowadzenie

ROMANTYZM

TEMAT: Być romantykiem

Romantyczna randka, romantyczny chłopak, romantyczna dziewczyna, romantyczny nastrój – wszystko to zapewne kojarzy Ci się z miłością. Słowo romantyczny pojawiło się w języku polskim w XIX w. i początkowo oznaczało coś niezwykłego, nieprawdopodobnego, baśniowego. Słowem romans określano średniowieczne opowiadania o awanturniczych (też miłosnych) przygodach rycerzy.

Z czym kojarzy Wam się słowo ROMANTYCZNY?

Na co wskazuje nazwa romantyzm?

Romantyzm to utworzona od słowa romantyczny nazwa, której używa się m.in. w odniesieniu do angielskiej i niemieckiej literatury końca XVIII i początku XIX w.

Literatura ta była głosem młodego pokolenia, które poszukiwało innych niż w oświeceniu sposobów poznania świata. Młodzi zwolennicy romantyzmu zalecali, by w życiu kierować się nie rozumem, lecz uczuciami. Zafascynowani potęgą natury, folklorem oraz wierzeniami ludowymi, szukali w nich prawdy, zasad moralnych, kontaktu ze światem nadprzyrodzonym (irracjonalnym), w którego istnienie wierzyli. Romantycy byli wyraźnie zbuntowani wobec rozumowego podejścia swoich poprzedników, o czym świadczą choćby pochodzące z utworu Adama Mickiewicza słowa: Czucie i wiara silniej mówi do mnie / Niż mędrca szkiełko i oko (Adam Mickiewicz, Romantyczność – utwór ze zbioru Ballady i romanse).

Od kiedy do kiedy?

Romantyzm rozpoczął się w czasie, kiedy Europa przeżywała bardzo burzliwy okres swojej historii. Dziejowe tło romantyzmu to z jednej strony rewolucja francuska, wojny napoleońskie i walki o wolność podejmowane przez różne zniewolone narody, w tym przez Polaków, a z drugiej strony – intensywny rozwój przemysłu zapoczątkowany przez rewolucję przemysłową. Polski romantyzm wyznaczają umowne daty 1822–1864

Twórcy romantyzmu i bohaterowie ich dzieł.

Pisarze i poeci romantyzmu cenili wolność twórczą, dlatego odrzucali obowiązujące w oświeceniu zasady dotyczące formy utworu. Uważali, że utwory powinny wypływać z wyobraźni artysty, powstawać pod wpływem natchnienia oraz wyrażać osobiste refleksje. Jeśli przyjrzymy się literaturze romantyzmu, zauważymy, że w wielu tekstach pojawili się bohaterowie będący indywidualistami. Nierzadko w losach tych postaci można odnaleźć nawiązania do doświadczeń samych pisarzy.

Bohater romantyczny

• jest tajemniczym samotnikiem, indywidualistą,
• doświadcza nieszczęśliwej, niespełnionej, ale pełnej wzniosłych uczuć miłości do wybranki,
• wierzy w istnienie świata nadprzyrodzonego i jego związek ze światem realnym,
• przyjmuje znaną z moralności ludowej zasadę, zgodnie z którą każde przewinienie musi zostać ukarane,
• poprzez kontakt z przyrodą, podróże, wybór miejsc kojarzonych ze światem irracjonalnym szuka sposobu na poznanie prawdy o sobie i świecie,
• kocha ojczyznę i jest gotów o nią walczyć.

PRZEDSTAWICIELE POLSKIEGO ROMANTYZMU

ADAM MICKIEWICZ

- polski poeta, działacz i publicysta polityczny, uważany za największego poetę polskiego romantyzmu. Jego dzieła to m.in.: "Ballady i romanse", "Pan Tadeusz", "Konrad Wallenrod", "Dziady", "Oda do młodości".

JULIUSZ SŁOWACKI

- poeta polski doby romantyzmu, dramaturg i epistolograf. Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Jego dzieła to m.in. : "Beniowski", "Kordian", "Balladyna".

CYPRIAN KAMIL NORWID

poeta polski doby romantyzmu, dramatopisarz, eseista, grafik. Często uznawany za ostatniego z czterech najważniejszych polskich poetów romantycznych. Jego dzieła to m.in. : "Moja piosnka", "Fortepian Szopena", "Bema pamięci żałobny rapsod".

ALEKSANDER FREDRO

– polski komediopisarz, pamiętnikarz, poeta, wolnomularz, hrabia. Tworzył w epoce romantyzmu. Jego dzieła to np.: "Zemsta", "Śluby panieńskie, czyli Magnetyzm serca", "Damy i Huzary", "Pan Jowialski".

Romantyzm jest epoką, która może inspirować współczesnych twórców, ponieważ wyraża to, co uniwersalne. Spójrzcie na obraz pt. "Wędrowiec nad morzem mgły "oraz plakat do filmu "W ciemność. Star Trek" Jakie różnice i podobieństwa dostrzegacie?

Sztuka romantyzmu

• Romantycy odeszli w sztuce od rozwiązań wypracowanych w antyku i chętnie przejętych w oświeceniu. Dla romantyków ważne były emocje, namiętność i wyobraźnia. Malarze z tego okresu przedstawiali tajemnicze, często ukazujące potęgę natury, krajobrazy. Artyści wspierali także ruchy niepodległościowe – sceny walki to częsty motyw ich twórczości. Bohaterami dzieł romantycznych byli m.in. marzyciele, samotnicy, wojownicy

Zadanie

Poszukaj w albumach o sztuce lub w internecie obrazu Caspara Davida Friedricha "Dwaj mężczyźni kontemplujący księżyc". Wyjaśnij, w jaki sposób dzieło to wpisuje się w romantyczną wizję życia i świata – co na to wpływa.

MUZYKA ROMANTYZMU

Cechy romantyzmu w muzyce: - przewaga treści nad formą, - programowość w muzyce (utwór ma treść pozamuzyczną), - uczuciowość, subiektywizm, indywidualizm twórców, - synteza wszystkich sztuk (silne związki z literaturą oraz z malarstwem, powstają liczne pieśni solowe z towarzyszeniem fortepianu, opery i utwory programowe).

ARCHITEKTURA ROMANTYZMU

Architektura romantyczna nie wykształciła własnego, odrębnego stylu. Najbardziej charakterystyczną cechą tego okresu jest historyzm, w szczególności fascynacja gotykiem (tzw. neogotyk) i renesansem (tzw. neoklasycyzm), którego można było zauważyć głównie w wyglądzie budowli użytku publicznego na terenie Księstwa Warszawskiego, a następnie Królestwa Polskiego.

Podsumowanie

Podsumowanie

Dziękuję