Klasa 4 Poznajemy formy terenu

PRZYRODA KL. IV

L. data............

Temat: Ukształtowanie terenu.

Cel lekcji: Poznam rodzaje form terenu

NaCoBeZu: Wymienię i rozpoznam na zdjęciach i rysunkach różne formy terenu

Bardzo rzadko bywa, że powierzchnia Ziemi jest płaska i monotonna. Teren czyli dowolny fragment lądu, dzięki działaniu wielu czynników (pogody, wody, działalności człowieka) może mieć różną rzeźbę. Ukształtowanie terenu decyduje o rodzaju krajobrazu.

Ukształtowanie terenu (nazywane inaczej rzeźbą terenu) – to kształt danego obszaru.

Formy terenu są jednym z wielu elementów krajobrazu

Jak dzielimy formy terenu?

RÓWNINY

Wzniesienia - formy wypukłe

Nie trzeba mieszkać w górach, żeby dostrzec w okolicy jakieś wzniesienie. Czasami jest ono niewielkie, a czasami naprawdę duże. Zależnie od tej wysokości wśród wzniesień wyróżniamy:

pagórki – wzniesienia, które mają do 50 m wysokości, wzgórza – wzniesienia o wysokości nieprzekraczającej 300 m, góry – wzniesienia o wysokości powyżej 300 m.

pagórki do 50 m

wzgórza do 300 m

góry więcej niż 300 m

pagórki do 50 m wysokości

wzgórza do 50m do 300 m wysokości

góry więcej niż 300 m wysokości

Każde wzniesienie ma podnoże, stoki i szczyt.

Szczyt – najwyższy punkt wzniesienia

Stok – bok wzniesienia

Stok – bok wzniesienia

Podnóże – podstawa wzniesienia

Boki wzniesienia to stoki. Każde wzniesienie ma określoną wysokość, którą mierzymy od jego podnóża do szczytu.

Zagłębienia terenu - formy wklęsłe

doliny – podłużne zagłębienia terenu, w których często płyną rzeki,kotliny – zagłębienia terenu otoczone niemal ze wszystkich stron wzniesieniami.

Dolina -podłużne zagłębienia terenu, w których często płyną rzeki,

Szczególnym rodzajem doliny rzecznej jest przełom /wąskie dno i strome zbocza, przecięte pasmem górskim lub wzniesieniem/. W Polsce najbardziej znany przełom Dunajca w Pieninach

Dolina rzeczna

zbocze – bok zagłębienia

dno doliny – spłaszczenie między zboczami

koryto rzeczne – najniżej leżąca część doliny

Kotlina- zagłębienie terenu otoczone prawie ze wszystkich stron wzniesieniami.

Równiny - rozległe tereny bez wzniesień i zagłębień.

Na Ziemi istnieją obszary, na których trudno znaleźć wyraźne wzniesienia czy zagłębienia. Takie rozległe tereny nazywamy równinami. Są one niemal zupełnie płaskie lub lekko pofalowane.

PODSUMOWANIE

Formy terenu

wklęsłe

wypukłe

* doliny * kotliny

* pagórki * wzgórza * góry

*równiny

Na następną lekcję przygotuj pojemnik / miska, pudełko/, nasyp piasku, ziemi lub mąki. Będziemy wykonywać modele wypukłych i wklęsłych form terenu. Biurko przykryj szarym papierem, folią lub niepotrzebnym materiałem. Porozmawiaj z rodzicami o tym, co będzie Ci potrzebne.