kl. 7 Rewolucje w Rosji

Rewolucje w Rosji

1917r.

3. Rosyjskie stronnictwa polityczne

2. Okres dwuwładzy

demokraci i komuniści -razem

1. Rewolucja lutowa

4. Przewrót bolszewicki

5. Wojna domowa

6. Armia Czerwona

Władza w ręce RAD

Osoby, pojęcia, daty

Filmy i zadania

Rosja po rewolucji

Rewolucja Lutowa 1917 r.

Rewolucja lutowa – 8 III 1917 (23 II wg używanego w Rosji kalendarza juliańskiego) w Piotrogrodzie: – manifestacja z okazji Dnia Kobiet przerodziła się w zamieszki przeciwko carowi – bunt wojska wezwanego do stłumienia zamieszek, anarchia (grabież sklepów, demolowanie urzędów, wypuszczenie więźniów) – abdykacja cara na rzecz brata (który nie przyjął korony) – Rosja republiką – ukształtowanie systemu dwuwładzy – dwa konkurencyjne rządy: Rząd Tymczasowy (książę Gieorgij Lwow, Aleksander Kiereński) i Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich (ros. “Sowiet”)

W 1917 roku Rosja przeżyła dwie rewolucje. Pierwsza, lutowa, obaliła cara. Druga, październikowa, oznaczała przejęcie władzy w Rosji przez bolszewików.

okres dwuwładzy

Zmiana władzy nie poprawiła sytuacji w kraju (klęski na froncie, kartki na chleb, inflacja, przestępczość). Radykalizacja nastrojów: – uwięzienie cara wraz z rodziną – powrót z emigracji (z pomocą Niemiec) przywódcy bolszewików Włodzimierza Lenina (puszka Pandory) – ogłoszenie “tez kwietniowych” o konieczności rewolucji socjalistycznej (“Cała władza w ręce rad!”) – utworzenie bolszewickiej paramilitarnej Czerwonej Gwardii – rozłam w Rządzie Tymczasowym (spór o niepodległość dla narodów Imperium) – przejęcie przez bolszewików większości w Piotrogrodzkiej Radzie Delegatów

Rosyjskie stronnictwa polityczne

bolszewicy, zwolennicy Lenina (zwani większościa) mienszewnicy, przeciwnicy Lenina (mniejszość) kadeci, liberalna partia polityczna, działała w Imperium Rosyjskim i w Rosji okresu rewolucji w latach 1905-1917. Znana także jako „Partia Wolności Ludowej” nieformalnie nazywana „Partią Kadetów”

Rewolucja Bolszewicka

Rewolucja bolszewicka (październikowa) – 6/7 listopada 1917 (24/25 października wg używanego w Rosji kalendarza juliańskiego):– przejęcie budynków rządowych, aresztowanie Rządu Tymczasowego– odezwa “Do robotników, chłopów i żołnierzy”– utworzenie rządu bolszewickiego: Rady Komisarzy Ludowych

Wojna domowa

Rewolucja rozpoczęła trzyletnią wojnę domową “czerwonych” (bolszewików) z “białymi” (zwolennikami dawnego ustroju). Wygrali bolszewicy, co oznaczało utrwalenie pierwszego i największego na świecie państwa komunistycznego (Rosji Radzieckiej, później Związku Radzieckiego) – aż do 1991.

Reakcja Europy na rewolucje rosyjskie:

– Państwa Centralne: po rewolucji lutowej przerzucenie przez Niemcy Lenina do Rosji (uważano, że rewolucja bolszewicka osłabi Rosję, a więc przeciwnika w wojnie) – Ententa: po rewolucji lutowej odmowa azylu dla rodziny carskiej, a po rewolucji październikowej pomoc “białym” w wojnie domowej (desanty wojsk Ententy w Murmańsku, Władywostoku i nad Morzem Czarnym)

Rosja po rewolucji

– wycofanie Rosji z wojny światowej– masowa emigracja “białych”, gł. do Turcji, Jugosławii, Polski, Niemiec i Francji oraz Chin i Japonii (w latach 1917-20 nawet do 2 mln osób) - 29 VIII 1918r. rząd radziecki anulował Wszystkie traktaty rozbiorowe – po zakończeniu wojny domowej w Rosji – próba “eksportu rewolucji” i wprowadzenia komunizmu w całej Europie (powstrzymana przez Polskę – bitwa warszawska 15 VIII 1920) – później, w wyniku II wojny światowej, Związek Radziecki przejął kontrolę nad całą środkowo-wschodnią Europą na ponad 40 lat

Skutki dla Rosji:– nieuznanie niekorzystnych dla bolszewików wyborów do Zgromadzenia Konstytucyjnego i rozpędzenie go– szybkie wycofanie z wojny światowej (traktat brzeski z Niemcami zgodnie z tezą Lenina o “pokoju bez aneksji i kontrybucji” 3 III 1917 – zrzeczenie się utraconych w wojnie ziem)– ogłoszenie suwerenności dla narodów Imperium Rosyjskiego– zmiany w gospodarce (kontrola bolszewickich rad robotniczych nad fabrykami, 8-godzinny dzień pracy, nacjonalizacja banków i wielkiej własności rolnej)– “czerwony terror” (przywrócenie cenzury, masowe ofiary Nadzwyczajnej Komisji – CzeKa Feliksa Dzierżyńskiego, GUŁag – system obozów koncentracyjnych dla “wrogów ludu”)– oddzielenie Cerkwi (Kościoła prawosławnego) od państwa, wprowadzenie świeckich rozwodów, a w przyszłości prześladowanie prawosławia i niszczenie cerkwi– zamordowanie cara i jego rodziny (Jekaterynburg, VII 1918).

Daty, pojęcia, osoby

pojęcia: rewolucja lutowa, Rząd Tymczasowy, rady delegatów robotniczych i żołnierskich, dwuwładza, bolszewicy, rewolucja październikowa, Rosja Radziecka, pokój brzeski

3 marca (23 lutego) 1917 r.

wybuch rewolucji lutowej

3 III 1918r.

6/7 XI (24/25 X)

Traktaty brzeskie

rewolucja październikowa

do Piotrogradu, dzięki pomocy Niemców wraca przywódca bolszewików W. I. Lenin

Zamordowanie rodziny carskiej

16/17 lipca 1918 r.

16 IV 1917

Ciekawostki

do

tematu

Diabeł wcielony

Kochanka

Piotruś Pan

Wielka tajemnica

Tragiczny koniec

Anastazia

1998

Filmy i zadania