Młoda Polska

MŁODA POLSKA

START

Spis treści

01. Ramy czasowe epoki

05. młoda polska tatrzańska

02. Porównanie epok

06. cyganeria

03. Twórcy epoki

07. sztuka młodej polski

04. chłopomania

08. Quiz

Ramy czasowe epoki

1890

Symboliczny początek epoki Młodej Polski

1891

Debiut poetycki Kazimierza Przerwy-Tetmajera

1897

"Syzyfowe prace" Stefana Żeromskiego

1901

"Sny o potędze" - debiut Leopolda Staffa

1905

Wybuch rewolucji

1912

"Sad rozstajny" - debiut poetycki Bolesława Leśmiana

1918

Odzyskanie niepodległości, koniec epoki Młodej Polski

Porównanie epok

Młoda Polska

Pozytywizm

1. "Sztuka dla sztuki"
2. Zainteresowanie filozofią, metafizyką, życiem duchowym.
3. Odrodzenie poezji.

1. Literatura miała służyć społeczeństwu.
2. Realizm.
3. Dominacja prozy (powieści, nowele).

VS

"Choć życie nasze splunięcia nie warte: Evviva l’arte!"

KAZIMIERZ PRZERWA-TETMAJER

Twórcy epoki

Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Leopold Staff

Bolesław Leśmian

1865-1940

1878-1957

1877-1937

Twórcy epoki

Władysław Reymont

Stefan Żeromski

Stanisław Wyspiański

1867-1925

1864-1925

1869-1907

Chłopomania

Inaczej ludomania - zainteresowanie życiem wsi i społeczności chłopskiej, fascynacja folklorem i codziennym życiem chłopów. Charakterystyczna dla inteligencji młodopolskiej na przełomie XIX i XX wieku. Jednym z jej przejawów były małżeństwa arystów młodopolskich (m.in. Stanisława Wyspiańskiego, Włodzimierza Tetmajera) z kobietami pochodzenia chłopskiego.

Młoda Polska tatrzańska

Pod koniec XIX wieku Tatry i Zakopane stały się niezwykle popularne. Charakterystyczna dla artystów młodopolskich była fascynacja folklorem podhalańskim, obyczajami, podaniami, muzyką, tańcem oraz gwarą. Tatry stały się częstym tematem obrazów oraz utworów literackich. "Poetą Tatr" był nazywany Kazimierz Tetmajer.

Cyganeria

• Charakterystyczna dla epoki jest też tzw. cyganeria artystyczna (bohema).

• Jest to grupa literatów i artystów, którzy tworzą i kultywują własny styl życia, zachowania i ubierania się, odbiegający od przeciętnych, społecznie akceptowanych norm i konwencji.

• Życie literackie epoki toczyło się w redakcjach gazet oraz kawiarniach.

• To w Młodej Polsce powstał pierwszy polski kabaret literacki - "Zielony Balonik", który miał swoją siedzibę w krakowskiej "Jamie Michalika".

Sztuka Młodej Polski

Leon Wyczółkowski: "Orka na Ukrainie"

Józef Mehoffer: "Dziwny ogród"

Jacek Malczewski: "Melancholia"

Stanisław Wyspiański: "Macierzyństwo"

Stanisław Wyspiański: "Planty o świcie"

Władysław Podkowiński: "Szał uniesień"

Secesja

W sztukach plastycznych dominującym prądem była secesja. Wywarła ogromny wpły na malarstwo, zdobnictwo i architekturę. Cechowała się zamiłowaniem do linii falistych i asymetrii. Charakterystyczne motywy to rośliny muszle, ptaki, a także postacie delikatnych, wysmukłych kobiet. W Polsce do głównych przedstawicieli secesji zalicza się Stanisława Wyspiańskiego.

Sprawdź, co udało Ci się zapamiętać. Rozwiąż quiz.

Dziękuję!