Opowiadanie

OPOWIADANIE

na egzaminie ósmoklasisty

QUOTES

oprac. Katarzyna Majchrowicz

1.

Przeanalizuj polecenie i zrealizuj wszystkie jego elementy.

Przykładowe polecenie: Napisz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej, który podczas spotkania nauczył Cię czegoś ważnego. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.

Kliknij w oczy i sprawdź, na co zwrócić uwagę podczas analizy tematu.

2.

Zastosuj funkcjonalną narrację

W zależności od tematu opowiadania możesz zastosować NARRACJĘ PIERWSZOOSOBOWĄ lub TRZECIOOSOBOWĄ.

Napisz opowiadanie o odwiedzinach lisa na planecie Małego Księcia, podczas których lis przekonuje się, czy chłopiec wykorzystał wiedzę zdobytą podczas podróży. Napisz opowiadanie o spotkaniu dwóch bohaterów literackich, którzy przeżyli wspólnie jakąś przygodę.

Pamiętaj, by konsekwentnie trzymać się narracji, którą wybrałeś!!!

3.

Pamiętaj o logicznym układzie zdarzeń

Polega on na relacjonowaniu zdarzeń na zasadzie następstwa przyczynowo-skutkowego lub chronologicznie. Możesz też zastosować układ odwrócony - retrospekcję, czyli odtwarzać zdarzenia z przeszłości - bohater wspomina swą przeszłość, cofając się do chwil, kiedy był np. młodzieńcem.

QUOTES

UWAŻAJ NA CZASY!

4.

Wprowadź elementy twórcze

W swoim opowiadaniu musisz zastosować6 z 10 elementów twórczych.

4a.

• Może być bardzo dokładnie określony, np. 30 stycznia 1983 r.(Opium w rosole).
• Przybliżony, np. "mam już ponad 1800 braci" (Opowieść wigilijna).
• Nieokreślony (np. czas fantastyczny w niektórych utworach fantasy).

CZAS WYDARZEŃ

Czas akcji to określenie już jednego elementu spośród takich jak rok, miesiąc, dzień, godzina. Określeniem czasu są i takie przykłady: *Po obfitym obiedzie udał się do... *Kiedy miał pięć lat... *Po wylądowaniu na piątej planecie...

4b.

• Może być bardzo dokładnie oznaczone, np. Londyn, starożytny Rzym.

• Przybliżone, np. gdzieś na Saharze, na północy Polski.

• Bliżej nieokreślone, np. "Dziwny widok roztoczył się przed oczyma Ziemian, gdy wysiedli ze statku kosmicznego na tej planecie w odległej galaktyce..." (Wybawcy R. Topor).

MIEJSCE WYDARZEŃ

4c.

Opis dotyczy tych składników świata przedstawionego, które nie odnoszą się do zdarzeń. Są to przede wszystkim: *wygląd postaci (twarz, postawa, ubiór) *tło wydarzeń (np. opis przyrody, miasta, wnętrza) *opis przedmiotu *opis przeżyć wewnętrznych lub sytuacji

OPIS

Czym charakteryzuje się opis?

Przykładowy opis

4d.

W opowiadaniu możemy zastosować charakaterystykę:

BEZPOŚREDNIĄ, kiedy narrator i/lub bohater bezpośrednio nazywa cechy jakiejś postaci (opcja ławiejsza).

CHARAKTERYSTYKA

Przykład

POŚREDNIĄ, kiedy narrator i/lub bohater opisuje jakieś zachowania, wypowiedzi bohatera, na podstawie których dowiadujemy się czegoś o jego charakterze, nawykach, upodobaniach itp. (opcja trudniejsza)

Przykład

4e.

To zapis rozmowy bohaterów występujących w opowiadaniu.

Trzy poziomy trudności wprowadzania dialogu: Poziom podstawowy (najłatwiejszy)

DIALOG

Poziom ponadpodstawowy (trudniejszy)

Poziom masters (najtrudniejszy)

Klikaj w obiekty latające, aby przeczytać przykłady!

4f.

Monolog w opowiadaniu można wprowadzić na dwa sposoby: * jako monolog wewnętrzny, czyli myśli bohatera - opcja łatwiejsza, * jako monolog wypowiedziany, czyli słowa skierowane do rozmówcy (rozmówców), który jednak niczego nie odpowiada (gdyby odpowiedział, nie byłby to już monolog) - opcja trudniejsza.

MONOLOG

Kliknij w żarówkę, aby sprawdzić, jak zapisać monolog w opowiadaniu.

4g.

RETROSPEKCJA – przywołanie wcześniejszych wydarzeń przez bohatera lub bohaterów. Mogą zostać przywołane w rozmowie bądź w formie monologu wewnętrznego bohatera.

RETROSPEKCJA

Warto przywołać w nim jakieś wydarzenia z utworu, do którego nawiązujesz w opowiadaniu. Pochwalisz się w ten sposób znajomością treści lektury.

4h.

PUNKT KULMINACYJNY - moment w fabule, kiedy jest największe natężenie emocji. ZWROT AKCJI - moment, w którym coś gwałtownie się zmienia. PUENTA – zaskakujące sformułowanie podkreślające sens wypowiedzi lub utworu literackiego umieszczone na końcu.

PUNKT KULMINACYJNY ZWROT AKCJI PUENTA

5.

Funkcjonalne wykorzystaj lekturę obowiązkową i pamiętaj o poprawności rzeczowej

Ważne, by nie streszczać utworu, tylko wykorzystać go w sposób twórczy, możesz umieścić bohaterów lektury np. w nowej sytuacji, zmienić bieg wydarzeń (w zależności od tematu).

Na egzaminie opowiadanie twórcze będzie zawsze związane z treścią lektury obowiązkowej. To oznacza, że musisz wykazać się dobrą znajomością utworu.

6.

ZAPAMIĘTAJ

1. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 słów. 2. Podziel opowiadanie na funkcjonalne akapity (przynajmniej trzy - wstęp, rozwinięcie i zakończenie, ale może być ich więcej). 3. Twoje opowiadanie nie może być w całości dialogiem. Wprowadź partie narracyjne, po to, by zastosować minimum 6 elementów twórczych. 4. Zapisz poprawnie dialog (od myślników!) 5. Dbaj o poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.

PORADY DLA PISZĄCYCH

7.

CZAS NA ĆWICZENIA

1. W załączonym pod kluczem opowiadaniu odszukaj co najmniej 6 z 10 charakterystycznych dla tej formy wypowiedzi pisemnej elementów. Zaznacz je na różne kolory zakreślaczem (opisz je w legendzie). 2. Sprawdź, czy lektura obowiązkowa została twórczo wykorzystana w opowiadaniu - odszukaj w tekście nawiązania do niej.

8.

CZAS NA ĆWICZENIA

1. Przeczytaj opowiadanie załączone pod piórkiem (temat z egzaminu próbnego GWO 2020). 2. Uzupełnij jego treść o elementy podane w nawiasach (opis, dialog, retrospekcja). 3. Sprawdź, jakie inne elementy twórcze zostały wprowadzone do opowiadania. Znajdź je i nazwij.

DZIĘKUJĘ :-)