Historia parafii p.w. św. Marii Magdaleny w Czersku
historia parafii
Początki parafii sięgają drugiej połowy XII w. i mogły mieć związek z fundacją książęcą. Pierwsza wzmianka o parafii pochodzi z dokumentu lokacyjnego, wydanego przez komtura tucholskiego Henryka Bollendorf, który plebanowi nadał 5 łanów ziemi. Parafia musiała jednak powstać znacznie wcześniej, skoro posiadała własnego proboszcza, a więc również kościół, z którego przypuszczalnie zachowały się dwie kamienne kropielnice datowane na z XIII i XIV/XV w.
Nie wiadomo ile kościołów poprzedziło obecną świątynię, niemniej pierwsza wzmianka o kościele drewnianym, pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, pochodzi z wizytacji biskupa H. Rozrażewskiego z 1584 r., a więc w okresu ekspansji protestanckiej w tej części Pomorza.
Wizytator odnotował, że parafią zarządzał Jakub Levinius, prawdopodobnie samozwańczy kapłan, którego mieszkańcy nie akceptowali i dlatego uczęszczali do kościoła w Raciążu. W tym czasie parafia obejmowała swoim zasięgiem Mokre, Malachin, Łukowo, Zapędowo, Lutom, Rytel, Będźmirowice, Złe Mięso oraz Łąg, który już wtedy był filią czerskiej parafii. W 1686 r. drewniany kościół, podobnie jak pozostałe budynki parafialne, znajdował się w bardzo złym stanie. Wewnątrz świątyni (o wymiarach 18 m x 9 m) był tylko jeden ołtarz.
Podczas drugiej wojny szwedzkiej (1700-1721) okolice Czerska były nękane ciągłymi napadami i grabieżami. Chcąc uniknąć ofiar w 1706 r. ks. Tomasz Gradzikowski razem z parafianami uciekł do lasu, gdzie ukrywał się przed Szwedami od Trzech Króli do Bożego Ciała.
Z kolei za czasów ks. prob. Szymona Plutowskiego (1735-1783), w 1756 r., kościół doszczętnie spłonął z całym wyposażeniem, ale dzięki zamożnym czerszczanom (Łukowiczom, Klińskim i Orlikowskim) w 1760 lub 1764 r. został odbudowany. W tym czasie parafia liczyła 1760 wiernych, natomiast w samym Czersku było zaledwie 377 mieszkańców. Terytorium parafii, w stosunku do XVI w., powiększyło się o Nieżurawę, Legbąd, Prusy, Łubnę, Zimne Zdroje, Łosiny, Twarożnicę, Ostrowę, Ubogą, Zawadę, Pleniny, Kurcze i Juńczę, razem parafia liczyła 23 miejscowości. Po dwudziestu latach czerski kościół znajdował się w bardzo złym stanie. Ponadto za rządów ks. Michała Stoleckiego, 3.10.1828 r., spłonęła drewniana plebania.
Wkrótce okazało się, że szybki rozwój gospodarczy Czerska, drugiej poł. XIX w. wiązał się z gwałtownym przyrostem demograficznym. Nowy kościół mógł pomieścić 1250 osób i na początku XX w. okazał się za mały dla dwunastotysięcznej parafii, dlatego 4.08.1887 r. rozpoczęto starania o zezwolenie na rozbudowę świątyni. Murowaną z cegły plebanię postawiono w 1830 r. Zbyt mały kościół ostatecznie rozebrano w 1842 r., a dwa lata później (22.07.1844) bp A. Sedlag poświęcił kamień węgielny pod nową świątynię, tym razem murowaną, którą postawiono 1.12.1845 r., ale bez wieży, gdyż tylko na taki projekt zgodziły się władze pruskie.
Kilkuletnie zabiegi ks. prob. Józefa Chrapkiewicza u władz pruskich doprowadziły do wydania zgody i w 1848 r. ukończono wieżę wysoką na 27 m, z zegarem ufundowanym przez radcę Kocha ze Stendalu. Nowy kościół z wieżą został poświęcony 16.09.1850 r., również przez ks. bpa A. Sedlaga. Był to pierwszy kościół murowany z czerwonej cegły, w stylu neogotyckim, o wymiarach 29,5 m x 10,7 m.
Wieża kościoła miała 27 m wysokości
Poprzedni kościół
Obecny kościół
Wyposażenie pochodziło głównie z poprzedniego kościoła, natomiast w prezbiterium stanął ołtarz Trójcy Świętej (Hermana Hana, 1611), ofiarowany katedrze w Pelplinie przez opata cysterskiego Feliksa Kosa, a w 1845 r. przekazany parafii Czersk przez kapitułę pelplińską.
Obraz Trójcy Swietej
Znajduje się on w ołtarzu głównym. Ukazuje: Boga Ojca, Syna Bożego - Jezusa i Ducha Świętego w postaci gołębicy.
Rozwój gospodarczy spowodował przyrost biednej warstwy społeczeństwa. W Czersku pod koniec XVIII w. powstał przytułek dla 4 szpitalników, ufundowany przez podkomorzego Dembińskiego. W 1832 r. budynek się zawalił, dlatego w 1838 r. proboszcz ks. J. Chrapkiewicz pobudował nowy szpital dla biednych o 4 izbach. W 1884 r. budynek z zapleczem sprzedano Józefowi Packeisenowi, a za uzyskane środki zakupiono dom przy ul. Schutta, w którym zamieszkało 4 szpitalników i kościelny. Dla opieki nad chorymi ks. proboszcz P. Behrendt w 1896 r. rozpoczął starania o sprowadzenie do Czerska zakonnic, które przybyły do parafii 2 października 1896 r. i zamieszkały w mieszkaniu Banku Czerskiego przy ul. Schutta. Było to pięć sióstr elżbietanek. W okresie międzywojennym prowadziły ochronkę i szkołę dla dziewcząt oraz odwiedzały chorych po domach.
Obecny kościół, murowany na bazie krzyża łacińskiego z czerwonej cegły, w stylu neogotyckim, wybudowano w latach 1910 – 1913. Budowę rozpoczął ks. Jozef Wysocki, który zdążył poświęcić kamień węgielny, gdyż zmarł na początku 1911 r.
Budowę kontynuował nowy proboszcz ks. Kazimierz Sprengel, który doprowadził do konsekracji świątyni, której 27 kwietnia 1913 r. dokonał sufragan ks. bp Jakub Klunder. Nowa świątynia ma wymiary 53 m x 18,50 m (w transepcie 29,60 m), a wys. wieży wynosi 40 m, z zegarem o czterech tarczach firmy „J.E. Weule Bockenem” z 1912 r.
Kościół został zbudowany według projektu architekta Fryderyka Oscara Hossfelda. Budynek wzniesiono z czerwonej cegły w stylu neogotyckim. Do północnej części transeptu przylega murowana czworoboczna wieża wysokości 40 m., w której znajdują się 4 dzwony i zegar.
Do kościoła prowadzi 7 wejść
Wejście od dzwonnicy z podjazdem
Wejście do głównej zakrystii
Wejście główne
Wejście do drugiej zakrystii
Wejście od strony północnej
Wejście od strony południowej
Wejście od strony południowej (zamurowane)
Wejście na wieżę i na mały chór
Lewa blenda drzwiowa (wnęka) z wizerunkiem Świętego Piotra
Prawa blenda drzwiowa (wnęka) z wizerunkiemŚwiętego Pawła
Nad głównym wejściem do kościoła znajduje się rzeźba Św. Marii Magdaleny o wys. 1,9 m, dłuta artysty Trillhase z Erfurtu.
Kościół jest trójnawowy z transeptem w kształcie krzyża łacińskiego. Nawy boczne oddzielone są od nawy głównej sześcioma kwadratowymi kolumnami, które pozbawione są podstaw i kapitelu. Złączone są one między sobą łukiem Tudorów.
Transept
Oprócz dwóch zakrystii kościół posiada także dwie kruchty pod chórem i jedną we wieży. Posadzka kościoła wyłożona jest płytami kamiennymi. Cała budowla jest oświetlona przez okna witrażowe i żyrandole. W kościele jest ok. 900 miejsc siedzących i 3000 stojących. Wymiary kościoła: długość - 53 m., szerokość - 18,5 m., a w transepcie - 29,6 m.
Prezbiterium
Ołtarz Hermana Hana w 1913r. został powiększony przez dodanie po bokach rzeźbionej w stylu barokowym kotary podtrzymywanej przez postacie aniołów. Dokonał tego H. Koehler z Berlina według szkiców Oscara Hossfelda.
Ambona
Ołtarz posoborowy
Zostały wykonane z drewna przez czerskich artystów.
Tabernakulum
Wieczna lampka
Ślady Jana Pawła II
błogosławieństwo
Relikwie - krwi JP II
Figury swietych w prezbiterium
św. Antoni
Matka Boska Fatimska
św. Jakub
św. Paweł
św. Piotr
Na łuku okalającym Prezbiterium znajdują się symbole 7 sakramentów świętych
Siedem sakramentów
Bierzmowanie
Chrzest
Eucharystia
Namaszczenie chorych
Pokuta
Małżeństwo
Kapłaństwo
Figura Matki Bożej Niepokalanej miażdżącej węża
Ołtarze
Ołtarz partonki parafii św. Marii Magdaleny w stylu barokowym, autorstwa Nowakowskiego z Poznania (1912). Obraz świętej patronki jest dziełem W. Drapiewskiego z Pelplina (1956).
Ołtarz św. Michała Archanioła
W północnej części transeptu ustawiono ołtarz Św. Michała Archanioła zabijającego smokaw stylu rokokowym, również autorstwa Dawida Bohra, (1766), który za czasów ks. J. Wojewódki (1829), na koszt właściciela Stodółek Franciszka Blumowskiego odnowił wędrowny malarz.
Ołtarz Matki Bożej Nieustającej Pomocy
W południowej części transeptu w 1912 r. ustawiono ołtarz dedykowany NMP, w stylu późnorenesansowym, wykonany przez firmę „Walla” z Wrocławia (w 1956 r. w związku z wprowadzeniem nowenny umieszczono w nim obraz MB namalowany przez W. Drapiewskiego z Pelplina)
Ołtarz Świętego Krzyża
W południowej części transeptu ustawiono ołtarz Świętego Krzyża z 1766 r., dzieło Dawida Bohra, z herbem litewskim Newlin na mensie ołtarzowej i inicjałami fundatora F. Ł. C. C. (Franciscus Łukowicz Canonicus Camienensis).
Ołtarzyk św. Judy Tadeusza
Znajduje się w kruchcie po lewej stronie głównego wejścia do kościoła. Ołtarz wykonał z piaskowca Antoni Łangowski z Czerska. Był on fundacją parafian na pamiątkę II Soboru Watykańskiego
Ołtarzyk św. Antoniego
Znajduje się w kruchcie po prawej stronie głównego wejścia do kościoła. Wykonał go z piaskowca Antoni Łangowski z Czerska. Ołtarzyk ten był fundacją parafian czerskich z okazji złotego jubileuszu kapłaństwa ks. kanonika Franciszka Drosta
Kropelnice
Przy głównym wejściu do kościoła znajdują się dwie granitowe kropelnice. Jedna z nich ozdobiona pasami jest romańska i pochodzi z XIII w. Druga jest gotycka i pochodzi z XV w. Możliwe, że dawniej były one używane jako chrzcielnice.
Została wykonana z drewna w stylu rokokowym przez Dawida Bohra w 1766r. W środkowej jej części jest przedstawiona gołębica, symbolizująca Ducha Świętego.
Chrzcielnica
Kazalnica
Kazalnica została wykonana przez Nowakowskiego z Poznania w stylu barokowym. Sklepienie kazalnicy zachowało się z poprzedniego kościoła. Rzeźby przedstawiają czterech Ewangelistów z ich symbolami.
Marek Ewangelista i jego symbol - Lew
Mateusz Ewangelista i jego symbol - Człowiek
Łukasz Ewangelista - symbol - Wół
Jan Ewangelista - symbol - Orzeł
Na Kazalnicy ukazana jest również postać Jezusa oraz narzędzia Męki Pańskiej i kogut, który zapiał po trzykrotnym zaparciu się Piotra.
Organy
W 1913 r. wykonano 28-głosowe organy pneumatyczne w firmie Pawła Voelknera z Bydgoszczy, które w 1958 r. przebudował Z. Pietrzak z Wrocławia i dodał nowy kontuar o dwóch manuałach z pedałem. W 1985 roku firma K. Urbańskiego z Bydgoszczy dokonała kapitalnego remontu instrumentu, łącznie z wymianą wszystkich membran. W 2014 r. Robert Szczygielski z Łęga wymienił miech i zamontował nowy silnik wiatrownicy.
Organy posiadają 28 głosów. Prospekt organowy został wykonany w stylu baroku nadwiślańskiego.
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 1 Pan Jezus na śmierć skazany
W latach 1917 – 1922 osiem stacji wykonał malarz Guntermann z Monachium w stylu starochrześcijańskim, na płótnie o wymiarach 1,35x1,60 m.
Stacja 2 Pan Jezus bierze krzyż na ramiona
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 3 - Pan Jezus upada pod krzyżem
Stacja 4 - Pan Jezus spotyka swoją Matkę
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 5 - Szymon Cyrenejczyk pomaga nieść krzyż Panu Jezusowi
Stacja 6 - Weronika ociera twarz Panu Jezusowi
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 7 - Pan Jezus upada po raz drugi
Stacja 8 - Pan Jezus pociesza płaczące niewiasty
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 9 - Pan Jezus upada po raz trzeci
Te dwie stacje pochodzą z roku 1930.
Stacja 10 - Pan Jezus z szat obnażony
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 11 - Pan Jezus do krzyża przybity
W 1954r. zostały namalowane cztery ostatnie stacje przez Władysława Drapiewskiego z Pelplina.
Stacja 12 - Pan Jezus umiera na krzyżu
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 13 - Pan Jezus zdjęty z krzyża
Stacja 14 - Pan Jezus złożony do grobu
Konfesjonały
Dwa konfesjonały i kratki znajdujące się przy ołtarzu głównym wykonała firma Wallis w 1912r. w stylu barokowym. Później dostawiono trzeci i czwarty konfesjonał.
Malowidło ścienne znajdujące się nad konfesjonałem w południowej części transeptu ukazuje scenę Zwiastowania NMP.
Konfesjonał w północnej części transeptu
Nad konfesjonałem ukazana jest scena objawienia się Pana Jezusa św. Marii Małgorzacie Alacoque.
Dwa konfesjonały znajdujące się z tyłu kościoła, w nawach bocznych. Jednemu towarzyszy św. Stanisław Kostka, a drugiemu św. Cecylia - patronka chórzystów.
Malatura kościoła
Została ona wykonana w 1912r. przez profesora Linnemanna z Frankfurtu nad Menem przy pomocy Kazimierza Jasnocha i Franciszka Konitzera. Malowidła te przedstawiają obrazy ze Starego Testamentu i alegorie do Nowego Testamentu. Na suficie w prezbiterium przedstawiono monstrancję z Hostią Przenajświętszą w świetlistym obłoku. Obok klęczy dwóch cherubinów.
Obrazy na suficie nawy poprzecznej przedstawiają sceny Narodzenia, Męki i Zmartwychwstania Zbawiciela. Środkowy obraz Męki Pańskiej jest okolony wizerunkami Ojców Kościoła. Obraz Zmartwychwstania w północnej części nawy poprzecznej przedstawia Chrystusa rozmawiającego z Magdaleną, a okolony jest wizerunkami: św. Jana Nepomucena, św. Stanisława, św. Alojzego, i św. Kazimierza.
św. Stanisław
św. Alojzy
św. Kazimierz
św. Jan Nepomucen
Ojcowie Kościoła
Król Salomon
Mojżesz
Król Dawid
Wezwania z Litanii loretańskiej po łacinie.
Malatury sufitu nawy środkowej przedstawiają Wniebowstąpienie Pańskie i Zielone Świątki z figurami ze Starego Testamentu: Mojżesza z wężem miedzianym, Eliaszem na wozie ognistym, ofiarą Eliasza i wizerunki: Dawida, Izajasza, Mojżesza, Salomona, Joela i Ezechiela.
Malatury sufitu nawy środkowej: Zesłanie Ducha Świętego (Zielone Świątki ) i Eliasz na wozie ognistym.
Malatura sufitu nawy środkowej: ofiara Eliasza
Dzwony
W 1957 r. w wieży zamontowano trzy dzwony odlane w pracowni J. Felczyńskiego: św. Franciszek (500 kg) lub św. Kazimierz (800 kg) lub i św. Maria Magdalena (1650 kg) lub a czwarty (ok. 1500 kg) z 1907 r. przeniesiono z kościoła ewangelickiego. Poprzednie w 1941 r. ukradli Niemcy na cele zbrojeniowe. Dzwony obecnie są sterowane elektronicznie.
1400 kg
503 kg
673 kg
Czarnym kolorem zapisano informacje zawarte na stronie: www.parafia-czersk.pl/historia
Na czerwono zamieszczono informacje zawarte w:
B. Milewska, "Kościół p.w. św. Marii Magdaleny w Czersku" w "Zeszyty czerskie" nr 2/2012
św. Kazimierz (800 kg)
Dzwon posiadający ton ges i ważący 503 kg
Dzwon sw. Kazimierz
Dzwon sw. Maria Magdalena
św. Maria Magdalena (1650 kg)
Jest to dzwon posiadający ton es, ważący 673 kg
Dzwon sw. Franciszek
św. Franciszek (500 kg)
Dzwon posiadający ton b, ważący 1400 kg.
Czwarty dzwon
Czwarty dzwon (ok. 1500 kg) z 1907 r. przeniesiono z kościoła ewangelickiego.
Poprzednie dzwony w 1941 r. ukradli Niemcy na cele zbrojeniowe.
Witraże
W latach 1985 – 2012 ołtarz główny pomalowano na kolor kości słoniowej, wymalowano ściany świątyni, wykonano okna witrażowe z popiersiami współczesnych świętych.
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Źródła, które wykorzystano do stworzenia tej prezentacji:
1. file://Internet/SP1 Czersk koscoly_pliki/kosciol.htm 2. Wojciech Ostoja - Lniski "Dzieje parafii p. w. św. Marii Magdaleny w Czersku" , Pelplin 1982r. 3. Pałamarz P., Petrus J., "Chojnice, Czersk i okolice" PWN Warszawa 1979r., T. XI, zeszyt 5. 4. "Krótki zarys historyi Czerska i jego kościoła katolickiego", Czersk 1913r. 5. www.parafia-czersk.pl/historia 6. B. Milewska, "Kościół p.w. św. Marii Magdaleny w Czersku" w "Zeszyty czerskie" nr 2/2012 7. R. Bystryk, "Kościół parafialny w Czersku pod wezwaniem św. Marii Magdaleny" 8. www.czersk.pl 9. www.fotopolska.eu
Dziękuję za uwagę
Chwała Bogu
Parafia p.w. św. Marii Magdaleny w Czersku
Bernadette
Created on February 20, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
Explore all templates
Transcript
Historia parafii p.w. św. Marii Magdaleny w Czersku
historia parafii
Początki parafii sięgają drugiej połowy XII w. i mogły mieć związek z fundacją książęcą. Pierwsza wzmianka o parafii pochodzi z dokumentu lokacyjnego, wydanego przez komtura tucholskiego Henryka Bollendorf, który plebanowi nadał 5 łanów ziemi. Parafia musiała jednak powstać znacznie wcześniej, skoro posiadała własnego proboszcza, a więc również kościół, z którego przypuszczalnie zachowały się dwie kamienne kropielnice datowane na z XIII i XIV/XV w.
Nie wiadomo ile kościołów poprzedziło obecną świątynię, niemniej pierwsza wzmianka o kościele drewnianym, pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, pochodzi z wizytacji biskupa H. Rozrażewskiego z 1584 r., a więc w okresu ekspansji protestanckiej w tej części Pomorza.
Wizytator odnotował, że parafią zarządzał Jakub Levinius, prawdopodobnie samozwańczy kapłan, którego mieszkańcy nie akceptowali i dlatego uczęszczali do kościoła w Raciążu. W tym czasie parafia obejmowała swoim zasięgiem Mokre, Malachin, Łukowo, Zapędowo, Lutom, Rytel, Będźmirowice, Złe Mięso oraz Łąg, który już wtedy był filią czerskiej parafii. W 1686 r. drewniany kościół, podobnie jak pozostałe budynki parafialne, znajdował się w bardzo złym stanie. Wewnątrz świątyni (o wymiarach 18 m x 9 m) był tylko jeden ołtarz.
Podczas drugiej wojny szwedzkiej (1700-1721) okolice Czerska były nękane ciągłymi napadami i grabieżami. Chcąc uniknąć ofiar w 1706 r. ks. Tomasz Gradzikowski razem z parafianami uciekł do lasu, gdzie ukrywał się przed Szwedami od Trzech Króli do Bożego Ciała.
Z kolei za czasów ks. prob. Szymona Plutowskiego (1735-1783), w 1756 r., kościół doszczętnie spłonął z całym wyposażeniem, ale dzięki zamożnym czerszczanom (Łukowiczom, Klińskim i Orlikowskim) w 1760 lub 1764 r. został odbudowany. W tym czasie parafia liczyła 1760 wiernych, natomiast w samym Czersku było zaledwie 377 mieszkańców. Terytorium parafii, w stosunku do XVI w., powiększyło się o Nieżurawę, Legbąd, Prusy, Łubnę, Zimne Zdroje, Łosiny, Twarożnicę, Ostrowę, Ubogą, Zawadę, Pleniny, Kurcze i Juńczę, razem parafia liczyła 23 miejscowości. Po dwudziestu latach czerski kościół znajdował się w bardzo złym stanie. Ponadto za rządów ks. Michała Stoleckiego, 3.10.1828 r., spłonęła drewniana plebania.
Wkrótce okazało się, że szybki rozwój gospodarczy Czerska, drugiej poł. XIX w. wiązał się z gwałtownym przyrostem demograficznym. Nowy kościół mógł pomieścić 1250 osób i na początku XX w. okazał się za mały dla dwunastotysięcznej parafii, dlatego 4.08.1887 r. rozpoczęto starania o zezwolenie na rozbudowę świątyni. Murowaną z cegły plebanię postawiono w 1830 r. Zbyt mały kościół ostatecznie rozebrano w 1842 r., a dwa lata później (22.07.1844) bp A. Sedlag poświęcił kamień węgielny pod nową świątynię, tym razem murowaną, którą postawiono 1.12.1845 r., ale bez wieży, gdyż tylko na taki projekt zgodziły się władze pruskie.
Kilkuletnie zabiegi ks. prob. Józefa Chrapkiewicza u władz pruskich doprowadziły do wydania zgody i w 1848 r. ukończono wieżę wysoką na 27 m, z zegarem ufundowanym przez radcę Kocha ze Stendalu. Nowy kościół z wieżą został poświęcony 16.09.1850 r., również przez ks. bpa A. Sedlaga. Był to pierwszy kościół murowany z czerwonej cegły, w stylu neogotyckim, o wymiarach 29,5 m x 10,7 m.
Wieża kościoła miała 27 m wysokości
Poprzedni kościół
Obecny kościół
Wyposażenie pochodziło głównie z poprzedniego kościoła, natomiast w prezbiterium stanął ołtarz Trójcy Świętej (Hermana Hana, 1611), ofiarowany katedrze w Pelplinie przez opata cysterskiego Feliksa Kosa, a w 1845 r. przekazany parafii Czersk przez kapitułę pelplińską.
Obraz Trójcy Swietej
Znajduje się on w ołtarzu głównym. Ukazuje: Boga Ojca, Syna Bożego - Jezusa i Ducha Świętego w postaci gołębicy.
Rozwój gospodarczy spowodował przyrost biednej warstwy społeczeństwa. W Czersku pod koniec XVIII w. powstał przytułek dla 4 szpitalników, ufundowany przez podkomorzego Dembińskiego. W 1832 r. budynek się zawalił, dlatego w 1838 r. proboszcz ks. J. Chrapkiewicz pobudował nowy szpital dla biednych o 4 izbach. W 1884 r. budynek z zapleczem sprzedano Józefowi Packeisenowi, a za uzyskane środki zakupiono dom przy ul. Schutta, w którym zamieszkało 4 szpitalników i kościelny. Dla opieki nad chorymi ks. proboszcz P. Behrendt w 1896 r. rozpoczął starania o sprowadzenie do Czerska zakonnic, które przybyły do parafii 2 października 1896 r. i zamieszkały w mieszkaniu Banku Czerskiego przy ul. Schutta. Było to pięć sióstr elżbietanek. W okresie międzywojennym prowadziły ochronkę i szkołę dla dziewcząt oraz odwiedzały chorych po domach.
Obecny kościół, murowany na bazie krzyża łacińskiego z czerwonej cegły, w stylu neogotyckim, wybudowano w latach 1910 – 1913. Budowę rozpoczął ks. Jozef Wysocki, który zdążył poświęcić kamień węgielny, gdyż zmarł na początku 1911 r.
Budowę kontynuował nowy proboszcz ks. Kazimierz Sprengel, który doprowadził do konsekracji świątyni, której 27 kwietnia 1913 r. dokonał sufragan ks. bp Jakub Klunder. Nowa świątynia ma wymiary 53 m x 18,50 m (w transepcie 29,60 m), a wys. wieży wynosi 40 m, z zegarem o czterech tarczach firmy „J.E. Weule Bockenem” z 1912 r.
Kościół został zbudowany według projektu architekta Fryderyka Oscara Hossfelda. Budynek wzniesiono z czerwonej cegły w stylu neogotyckim. Do północnej części transeptu przylega murowana czworoboczna wieża wysokości 40 m., w której znajdują się 4 dzwony i zegar.
Do kościoła prowadzi 7 wejść
Wejście od dzwonnicy z podjazdem
Wejście do głównej zakrystii
Wejście główne
Wejście do drugiej zakrystii
Wejście od strony północnej
Wejście od strony południowej
Wejście od strony południowej (zamurowane)
Wejście na wieżę i na mały chór
Lewa blenda drzwiowa (wnęka) z wizerunkiem Świętego Piotra
Prawa blenda drzwiowa (wnęka) z wizerunkiemŚwiętego Pawła
Nad głównym wejściem do kościoła znajduje się rzeźba Św. Marii Magdaleny o wys. 1,9 m, dłuta artysty Trillhase z Erfurtu.
Kościół jest trójnawowy z transeptem w kształcie krzyża łacińskiego. Nawy boczne oddzielone są od nawy głównej sześcioma kwadratowymi kolumnami, które pozbawione są podstaw i kapitelu. Złączone są one między sobą łukiem Tudorów.
Transept
Oprócz dwóch zakrystii kościół posiada także dwie kruchty pod chórem i jedną we wieży. Posadzka kościoła wyłożona jest płytami kamiennymi. Cała budowla jest oświetlona przez okna witrażowe i żyrandole. W kościele jest ok. 900 miejsc siedzących i 3000 stojących. Wymiary kościoła: długość - 53 m., szerokość - 18,5 m., a w transepcie - 29,6 m.
Prezbiterium
Ołtarz Hermana Hana w 1913r. został powiększony przez dodanie po bokach rzeźbionej w stylu barokowym kotary podtrzymywanej przez postacie aniołów. Dokonał tego H. Koehler z Berlina według szkiców Oscara Hossfelda.
Ambona
Ołtarz posoborowy
Zostały wykonane z drewna przez czerskich artystów.
Tabernakulum
Wieczna lampka
Ślady Jana Pawła II
błogosławieństwo
Relikwie - krwi JP II
Figury swietych w prezbiterium
św. Antoni
Matka Boska Fatimska
św. Jakub
św. Paweł
św. Piotr
Na łuku okalającym Prezbiterium znajdują się symbole 7 sakramentów świętych
Siedem sakramentów
Bierzmowanie
Chrzest
Eucharystia
Namaszczenie chorych
Pokuta
Małżeństwo
Kapłaństwo
Figura Matki Bożej Niepokalanej miażdżącej węża
Ołtarze
Ołtarz partonki parafii św. Marii Magdaleny w stylu barokowym, autorstwa Nowakowskiego z Poznania (1912). Obraz świętej patronki jest dziełem W. Drapiewskiego z Pelplina (1956).
Ołtarz św. Michała Archanioła
W północnej części transeptu ustawiono ołtarz Św. Michała Archanioła zabijającego smokaw stylu rokokowym, również autorstwa Dawida Bohra, (1766), który za czasów ks. J. Wojewódki (1829), na koszt właściciela Stodółek Franciszka Blumowskiego odnowił wędrowny malarz.
Ołtarz Matki Bożej Nieustającej Pomocy
W południowej części transeptu w 1912 r. ustawiono ołtarz dedykowany NMP, w stylu późnorenesansowym, wykonany przez firmę „Walla” z Wrocławia (w 1956 r. w związku z wprowadzeniem nowenny umieszczono w nim obraz MB namalowany przez W. Drapiewskiego z Pelplina)
Ołtarz Świętego Krzyża
W południowej części transeptu ustawiono ołtarz Świętego Krzyża z 1766 r., dzieło Dawida Bohra, z herbem litewskim Newlin na mensie ołtarzowej i inicjałami fundatora F. Ł. C. C. (Franciscus Łukowicz Canonicus Camienensis).
Ołtarzyk św. Judy Tadeusza
Znajduje się w kruchcie po lewej stronie głównego wejścia do kościoła. Ołtarz wykonał z piaskowca Antoni Łangowski z Czerska. Był on fundacją parafian na pamiątkę II Soboru Watykańskiego
Ołtarzyk św. Antoniego
Znajduje się w kruchcie po prawej stronie głównego wejścia do kościoła. Wykonał go z piaskowca Antoni Łangowski z Czerska. Ołtarzyk ten był fundacją parafian czerskich z okazji złotego jubileuszu kapłaństwa ks. kanonika Franciszka Drosta
Kropelnice
Przy głównym wejściu do kościoła znajdują się dwie granitowe kropelnice. Jedna z nich ozdobiona pasami jest romańska i pochodzi z XIII w. Druga jest gotycka i pochodzi z XV w. Możliwe, że dawniej były one używane jako chrzcielnice.
Została wykonana z drewna w stylu rokokowym przez Dawida Bohra w 1766r. W środkowej jej części jest przedstawiona gołębica, symbolizująca Ducha Świętego.
Chrzcielnica
Kazalnica
Kazalnica została wykonana przez Nowakowskiego z Poznania w stylu barokowym. Sklepienie kazalnicy zachowało się z poprzedniego kościoła. Rzeźby przedstawiają czterech Ewangelistów z ich symbolami.
Marek Ewangelista i jego symbol - Lew
Mateusz Ewangelista i jego symbol - Człowiek
Łukasz Ewangelista - symbol - Wół
Jan Ewangelista - symbol - Orzeł
Na Kazalnicy ukazana jest również postać Jezusa oraz narzędzia Męki Pańskiej i kogut, który zapiał po trzykrotnym zaparciu się Piotra.
Organy
W 1913 r. wykonano 28-głosowe organy pneumatyczne w firmie Pawła Voelknera z Bydgoszczy, które w 1958 r. przebudował Z. Pietrzak z Wrocławia i dodał nowy kontuar o dwóch manuałach z pedałem. W 1985 roku firma K. Urbańskiego z Bydgoszczy dokonała kapitalnego remontu instrumentu, łącznie z wymianą wszystkich membran. W 2014 r. Robert Szczygielski z Łęga wymienił miech i zamontował nowy silnik wiatrownicy.
Organy posiadają 28 głosów. Prospekt organowy został wykonany w stylu baroku nadwiślańskiego.
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 1 Pan Jezus na śmierć skazany
W latach 1917 – 1922 osiem stacji wykonał malarz Guntermann z Monachium w stylu starochrześcijańskim, na płótnie o wymiarach 1,35x1,60 m.
Stacja 2 Pan Jezus bierze krzyż na ramiona
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 3 - Pan Jezus upada pod krzyżem
Stacja 4 - Pan Jezus spotyka swoją Matkę
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 5 - Szymon Cyrenejczyk pomaga nieść krzyż Panu Jezusowi
Stacja 6 - Weronika ociera twarz Panu Jezusowi
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 7 - Pan Jezus upada po raz drugi
Stacja 8 - Pan Jezus pociesza płaczące niewiasty
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 9 - Pan Jezus upada po raz trzeci
Te dwie stacje pochodzą z roku 1930.
Stacja 10 - Pan Jezus z szat obnażony
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 11 - Pan Jezus do krzyża przybity
W 1954r. zostały namalowane cztery ostatnie stacje przez Władysława Drapiewskiego z Pelplina.
Stacja 12 - Pan Jezus umiera na krzyżu
STACJE DROGI KRZYZOWEJ
Stacja 13 - Pan Jezus zdjęty z krzyża
Stacja 14 - Pan Jezus złożony do grobu
Konfesjonały
Dwa konfesjonały i kratki znajdujące się przy ołtarzu głównym wykonała firma Wallis w 1912r. w stylu barokowym. Później dostawiono trzeci i czwarty konfesjonał.
Malowidło ścienne znajdujące się nad konfesjonałem w południowej części transeptu ukazuje scenę Zwiastowania NMP.
Konfesjonał w północnej części transeptu
Nad konfesjonałem ukazana jest scena objawienia się Pana Jezusa św. Marii Małgorzacie Alacoque.
Dwa konfesjonały znajdujące się z tyłu kościoła, w nawach bocznych. Jednemu towarzyszy św. Stanisław Kostka, a drugiemu św. Cecylia - patronka chórzystów.
Malatura kościoła
Została ona wykonana w 1912r. przez profesora Linnemanna z Frankfurtu nad Menem przy pomocy Kazimierza Jasnocha i Franciszka Konitzera. Malowidła te przedstawiają obrazy ze Starego Testamentu i alegorie do Nowego Testamentu. Na suficie w prezbiterium przedstawiono monstrancję z Hostią Przenajświętszą w świetlistym obłoku. Obok klęczy dwóch cherubinów.
Obrazy na suficie nawy poprzecznej przedstawiają sceny Narodzenia, Męki i Zmartwychwstania Zbawiciela. Środkowy obraz Męki Pańskiej jest okolony wizerunkami Ojców Kościoła. Obraz Zmartwychwstania w północnej części nawy poprzecznej przedstawia Chrystusa rozmawiającego z Magdaleną, a okolony jest wizerunkami: św. Jana Nepomucena, św. Stanisława, św. Alojzego, i św. Kazimierza.
św. Stanisław
św. Alojzy
św. Kazimierz
św. Jan Nepomucen
Ojcowie Kościoła
Król Salomon
Mojżesz
Król Dawid
Wezwania z Litanii loretańskiej po łacinie.
Malatury sufitu nawy środkowej przedstawiają Wniebowstąpienie Pańskie i Zielone Świątki z figurami ze Starego Testamentu: Mojżesza z wężem miedzianym, Eliaszem na wozie ognistym, ofiarą Eliasza i wizerunki: Dawida, Izajasza, Mojżesza, Salomona, Joela i Ezechiela.
Malatury sufitu nawy środkowej: Zesłanie Ducha Świętego (Zielone Świątki ) i Eliasz na wozie ognistym.
Malatura sufitu nawy środkowej: ofiara Eliasza
Dzwony
W 1957 r. w wieży zamontowano trzy dzwony odlane w pracowni J. Felczyńskiego: św. Franciszek (500 kg) lub św. Kazimierz (800 kg) lub i św. Maria Magdalena (1650 kg) lub a czwarty (ok. 1500 kg) z 1907 r. przeniesiono z kościoła ewangelickiego. Poprzednie w 1941 r. ukradli Niemcy na cele zbrojeniowe. Dzwony obecnie są sterowane elektronicznie.
1400 kg
503 kg
673 kg
Czarnym kolorem zapisano informacje zawarte na stronie: www.parafia-czersk.pl/historia
Na czerwono zamieszczono informacje zawarte w:
B. Milewska, "Kościół p.w. św. Marii Magdaleny w Czersku" w "Zeszyty czerskie" nr 2/2012
św. Kazimierz (800 kg)
Dzwon posiadający ton ges i ważący 503 kg
Dzwon sw. Kazimierz
Dzwon sw. Maria Magdalena
św. Maria Magdalena (1650 kg)
Jest to dzwon posiadający ton es, ważący 673 kg
Dzwon sw. Franciszek
św. Franciszek (500 kg)
Dzwon posiadający ton b, ważący 1400 kg.
Czwarty dzwon
Czwarty dzwon (ok. 1500 kg) z 1907 r. przeniesiono z kościoła ewangelickiego.
Poprzednie dzwony w 1941 r. ukradli Niemcy na cele zbrojeniowe.
Witraże
W latach 1985 – 2012 ołtarz główny pomalowano na kolor kości słoniowej, wymalowano ściany świątyni, wykonano okna witrażowe z popiersiami współczesnych świętych.
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Witraże
Źródła, które wykorzystano do stworzenia tej prezentacji:
1. file://Internet/SP1 Czersk koscoly_pliki/kosciol.htm 2. Wojciech Ostoja - Lniski "Dzieje parafii p. w. św. Marii Magdaleny w Czersku" , Pelplin 1982r. 3. Pałamarz P., Petrus J., "Chojnice, Czersk i okolice" PWN Warszawa 1979r., T. XI, zeszyt 5. 4. "Krótki zarys historyi Czerska i jego kościoła katolickiego", Czersk 1913r. 5. www.parafia-czersk.pl/historia 6. B. Milewska, "Kościół p.w. św. Marii Magdaleny w Czersku" w "Zeszyty czerskie" nr 2/2012 7. R. Bystryk, "Kościół parafialny w Czersku pod wezwaniem św. Marii Magdaleny" 8. www.czersk.pl 9. www.fotopolska.eu
Dziękuję za uwagę
Chwała Bogu