Poezja śpiewana

Poezja śpiewana

Zuzia Fiałkowska & Izabela Pisarczyk

1. Poezja śpiewana

Przez lata znacznie zmieniała swoją definicję. Najczęściej jednak określa się ją jako gatunek słowno-muzyczny, w którym bazą utworu wokalnego jest tekst poetycki. To właśnie do niego tworzy się muzykę. Miłość i sens życia to tematy, które najczęściej pojawiają się w utworach tego gatunku. Zazwyczaj poezji śpiewanej towarzyszy akompaniament gitary lub fortepianu.

1. Poezja śpiewana

pojemny i nieprecyzyjnie określony gatunek słowno-muzyczny, w którym utwory składają się z tekstu poetyckiego, który w zamierzeniu twórcy nie był przeznaczony do śpiewu. Najczęściej są to kompozycje o charakterze ballady, głębokiej treści, wyszukanej, często delikatnej melodii oraz skromnej aranżacji. Poezja śpiewana często mylona jest z piosenką poetycką, która jest utworem z tekstem pisanym na zamówienie wykonawcy

1. Poezja śpiewana

Poezja śpiewana jest stale rozwijającym się gatunkiem muzycznym. Co roku organizowane są festiwale, na których spotykają się wykonawcy tej muzyki. Przykładem takich festiwali są Festiwale i Koncerty “W Krainie Łagodności”.

2. Instrumentarium

fortepian skrzypce altówka

2. Instrumentarium

kontrabas akordeon wiolonczela

2. Instrumentarium - gitary

2. Gitara akustyczna duże pudło akustyczne wąski gryf metalowe struny

1. Gitara klasyczna: małe pudło rezonansowe szeroki gryf nylonowe struny

3. Znani twórcy poezji śpiewanej

Leonard Cohen (1934-2016r.) - kanadyjski poeta, pisarz i piosenkarz. Jego najbardziej znanym utworem jest utwór Hallelujah.

Leonard Cohen

Hallelujah

3. Znani twórcy poezji śpiewanej

Marek Grechuta (1945-2006r.) - polski piosenkarz, kompozytor, malarz. Jego hitami są między innymi “Wiosna, ach to ty” czy “Nie dokazuj”.

Marek Grechuta

Wiosna ach to ty

3. Znani twórcy poezji śpiewanej

Wojciech Belon (1952-1985r.) - pieśniarz, poeta, kompozytor, założyciel zespołu Wolna Grupa Bukowina.

Wolna Grupa Bukowina

Chodzą ludzie ulicami

3. Znani twórcy poezji śpiewanej

Ewa Demarczyk (ur.1941r.) - polska wykonawczyni poezji śpiewanej, związana z kabaretem Piwnica pod Baranami w Krakowie, ceniona za niezwykłą ekspresję wykonania i charyzmatyczną osobowość sceniczną.

Ewa Demarczyk

Grande Valse Brillante

3. Znani twórcy poezji śpiewanej

Grzegorz Turnau (ur.1967r.) - pianista, aranżer, poeta, wokalista, ma własny styl wykonawczy nawiązujący do muzyki jazzowej i dokonań Marka Grechuty. Na ogół występuje grając na fortepianie.

Wykonawców z wcześniejszych slajdów nazywamy współczesnymi bardami*. *Bard - poeta, wieszcz, pieśniarz.

3. Znani twórcy poezji śpiewanej

Bob Dylan

ur. 1941r., amerykański piosenkarz, kompozytor, autor tekstów, pisarz i poeta, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w roku 2016

4. Sztuka synkretyczna a poezja śpiewana

Sztuka synkretyczna to ujmowane razem dziedziny sztuki, takie jak muzyka poezja i taniec. Już od czasów starożytnych uważano je za nierozłączne. Przykładem, gdzie zaczęły się pojawiać takie połączenia mogą być już mity greckie o dziewięciu muzach. Z kolei polskim przykładem łączenia muzyki i poezji możemy się doszukać w poezji Jana Kochanowskiego we fragmencie VII pieśni: “Lutni moja, ty ze mną, bo twe wdzięczne strony Cieszą umysł trapiony.”

4. Sztuka synkretyczna a poezja śpiewana

Innymi przykładami z polskiej literatury są:opis koncertu Jankiela i gra Wojskiego na pianinie, które pochodzą z polskiej epopei narodowej - “Pana Tadeusza”- napisanej przez Adama Mickiewicza pisanie o fortepianie Chopina przez Cypriana Kamila Norwida.

4. Sztuka synkretyczna a poezja śpiewana

Poezja śpiewana jest powiązana ze sztuką synkretyczną, gdyż jest to połączenie muzyki oraz poezji. Ciekawostka Uważa się, że początki sztuki synkretycznej sięgają prahistorii, gdyż już wtedy uwcześni ludzie mieli potrzebę tworzenia i powstawała swego rodzaju muzyka, piosenki itd, chociaż w obecnych czsach ciężko byłoby nam określić to mianem muzyki.

Ciekawostka

Poezja śpiewana rozwija się od wielu lat a jednym z jej przykładów mogą być nawet trubadurzy, truwerzy i minesingrzy, którzy działali mniej więcej od XII wieku.

Adam Dennison powiedział:

“Poezja śpiewana jest to gatunek, w którym stapiają się w wyjątkowy sposób dźwięk i słowo, przenikając się nieustannie i podkreślając to, czego z osobna wyrazić się nie da.”

Czesław Niemen

Wspomnienie

5. Znane zespoły wykonujące poezję śpiewaną

Stare Dobre Małżeństwo - polska grupa folkowa, wykonująca również poezję śpiewaną. Muzykę do większości piosenek skomponował Krzysztof Myszkowski. Autorzy wierszy śpiewanych przez Stare Dobre Małżeństwo: Edward Stachura, Adam Ziemianin, Józef Baran, Bolesław Leśmian, Jan Rybowicz, Bogdan Loebl.

SDM

Z nim będziesz szczęśliwsza

5. Znane zespoły wykonujące poezję śpiewaną

Piwnica pod Baranami

Jest to kabaret literacki założony w 1956 w Krakowie. W Piwnicy powstawały piosenki, krótkie formy sceniczne, widowiska plenerowe.

5. Znane zespoły wykonujące poezję śpiewaną

Cisza jak ta - polski zespół wykonujący poezję śpiewaną, piosenkę poetycką, założony w 2003 w Kołobrzegu. Zespół tworzy aranżacje muzyczne do wierszy poetów polskich dwudziestego wieku, takich jak Bolesław Leśmian, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Jonasz Kofta, Agnieszka Osiecka, Edward Stachura, jak i współczesnych poetów jak Wiesława Kwinto-Koczan, Ewelina Marciniak, Barbara Borzymowska czy Tomasz Borkowski.

Cisza jak ta

W naszym niebie

The end

*Linki do utworów

https://www.youtube.com/watch?v=YrLk4vdY28Qhttps://www.youtube.com/watch?v=3NQnnhlRWmc https://www.youtube.com/watch?v=OJ5pyY0TBho https://www.youtube.com/watch?v=0qxP_5x_zTI https://www.youtube.com/watch?v=gYJix_D1qjM https://www.youtube.com/watch?v=vpD0YZSOhn4&t=189s https://www.youtube.com/watch?v=eoaOSlGtBZk