Układ wydalniczy

Układ wydalniczy

Joanna Gardecka, kl. 7c

Czym zajmuje się układ wydalniczy?

Organizm niertóre produkty przemiany materii usuwa w inny sposób, np. dwutlenek węgla wydalany jest przez płuca, a z kolei nadmiar soli mineralnych organizm usuwa za pośrednictwem gruczołów potowych.

Układ wydalniczy zajmuje się oczyszczaniem krwi z szkodliwych i nie potrzebnych już substancji, które potem wydala razem z moczem. Mocz jest płynem wytwarzanym w nerkach, zawierający wodę oraz rozpuszczone w niej produkty przemiany materii.

Wydalanie produktów przemiany materii

Nerki wydalają przez mocz: mocznik, nadmiar wody oraz soli mineralnych i substancje tujące.

Gruczoły potowe usuwają przez pot wodę i sole mineralne, mocznik.

Płuca usuwają przez wydychane powietrze dwutlenek węgla i wodę

Narządy układu wydalniczego.

nerka

Układ wydalniczy składa się z:

• dwóch nerek,
• dwóch moczowodów,
• pęcherza moczowego,
• cewki moczowej.

moczowód

pęcherz moczowy

cewka moczowa

Budowa nerki

Najważniejszym narządem w układzie wydalniczym są nerki. Jest, tak, ponieważ fitrują krew, z której usuwają szkodliwe substancje. Następnie te związki trafiają do pęcherza przez moczowody i na koniec są wydalane za pomocą cewki moczowej.W nerce znajdują się:

• miedniczka nerkowa,
• kora nerki,
• rdzeń nerki.

kora nerki

miedniczka nerkowa

rdzeń nerki

Budowa nefronu

Nefrony znajdują w nerkach. Składają się z dwóch części, odpowiadających za oczyczyszczanie krwi i produkowanie moczu, jakimi są:

• ciałko nerkowe - filtruje z krwi produkty przemiany materii. Składa się z kłębuszka nerkowego i torebki kłębuszka,
• kanalik nerkowy - wyprowadza mocz z ciałka nerkowego i zmienia jego skład.

Proces powstawania moczu

Etap 3

Etap 2

Etap 1

Filtracja krwi - przenikanie składników osocza do torebki kłębuszka. Powstaje wtedy mocz pierworotny, który zawiera szkodliwe, jak i potrzebne substancje.

Wchłanianie do krwi reszty potrzebnych związków i wody, np. soli mineralnych. Wydzielanie zbędnych i szkodliwych substancji. Powstaje wtedy mocz ostateczny.

Wchłanianie do krwi wody oraz potrzebnych organizmu substancji, np. aminokwasów i glukozy.

Choroby układu wydalniczego.

Najczęściej spotykanymi chorobami układu wydalniczego są:

• zakażenie dróg moczowych - obecność mikroorganizmów chorobotwórczych,
• kamica nerkowa - picie za małej ilości płynów, przetrzymywanie moczu,

• kłębuszkowe zapalenie nerek - nadużywanie leków, np. przeciwbólowych.

Wszelkie choroby choroby układu wydalniczego należy szybko i skutecznie leczyć, ponieważ mogą one doprowadzić do niewydolności nerek, a w skrajnych wypadkach nawet do śmierci.

Jak dbać o układ wydalniczy?

O swój układ wydalniczy możesz zadbać stosując proste zasady - dbaj o higienę osobistą (myj się, codziennnie zmieniaj bieliznę), regularnie opróżniaj pęcherz, pij dużo płynów (najlepiej wodę) i uważaj na ilość spożywanej soli. Ważne jest również regularne wykonywanie badań, np. badania ogółnego moczu.

Analiza moczu

Co to dializa?

Najczęściej wykonywanym badaniem jest analiza moczu. Dzięki wynikom takiego badania można rozpoznać wiele chorób układu wydalniczego, a także kilka schorzeń innych układów, które objawiają się zmianami w składzie moczu.

Dializa - oczyszczanie krwi ze szkodliwych produktów przemiany materii, za pomocą urządzenia nazywanego sztuczną nerką albo dializatorem. Używamy go wtedy, gdy na skutek choroby nerki przestają pracować.

Ciekawostki

• W jednej nerce znajduje się około miliona nefronów.
• Nerki mają bardzo rozbudowaną sieć naczyń krwionośnych. W ciągu doby przepływa przez nie 1200-100 l krwi.
• Zakażenie dróg moczowych częściej dotyka kobiet niż mężczyzn.
• Kamienie nerkowe mogą osiągnąć nawet pół centymetra.

Bibliografia

• https://quizizz.com/admin/quiz/5c7ebe3e613e79001fac145f/ukad-wydalniczy
• https://wyborcza.pl/piatekekstra/1,129155,13088715,Co_ma_nerka_do_glowy_.html
• http://www.rysunki.pzn.org.pl/zbaza1.html
• https://naszaziemia.pl/wiedza/woda-kropla-do-kropli/
• Podręcznik str. 137-144.

Dziękuję za uwagę!