Globalizacja

Globalizacja

Czym jest globalizacja?

Globalizacja - ogół procesów prowadzących do coraz większej współzależności i integracji państw, społeczeństw, gospodarek i kultur, czego efektem jest tworzenie się „jednego świata”, światowego społeczeństwa

cechy globalizacji:

• ogólnoświatowy zasięg
• wielowymiarowy charakter

Etapy globalizacji

Globalizacja XXI wieku

I etap globalizacji - odkrycia geograficzne

Wiek XIX i XX - rewolucja przemysłowa

Przełomem dla procesu globalizacji były wielkie odkrycia geograficzne, zapoczątkowane pod koniec XV wieku. Zapoczątkowały one kolonizację innych kontynentów przez Europejczyków. Zaczął się kształtować kapitalizm, powstawały mechanizmy rynkowe, które przyczyniły się do rozwoju handlu światowego. Rozprzestrzenienie się druku umożliwiło przenikanie się kultur.

Obecnie proces globalizacji objął niemal cały świat. Powstanie internetu i innych innowacji wywołało technologiczną rewolucję. Znoszone są kolejne bariery w przepływie ludzi, kapitału, informacji i towarów.

Procesy globalizacyjne gwałtownie przyspieszyły dzięki rewolucji przemysłowej. Wraz z nią umocniła się potęga ekonomiczna europejskich mocarstw, które skolonizowały niemal cały świat. Rewolucja technologiczna wieku XX jeszcze bardziej zwiększyła przepływ kapitału. Powstały znane nam międzynarodowe korporacje.

XV-XVIII wiek

XXI wiek

XIX-XX wiek

Wymiary globalizacji

gospodarczy

ekologiczny

rewolucja technologiczna. światowe korporacje

wzmożony wpływ człowieka na środowisko

polityczny

kulturalny

np. upowszechnienie liberalnej demokracji

komunikacyjny

dominacja modelu społeczeństwa konsumpcyjnego

łatwość przemieszczania się, szybka komunikacja

gospodarczy wymiar globalizacji

Skutkiem rewolucji technologicznej stały się innowacje na niewyobrażalną skalę. Ogromną rolę odgrywają wielkie korporacje, które działają niemal na całym świecie. Na rynku toczy się nieustanna walka o klienta, tym samym jakoś towarów i usług stale rośnie. W tej brutalnej walce małe, lokalne firmy często nie są w stanie utrzymać się na rynku.

internacjonalizacja - firmy poszukują rynków zbytuna całym świecie. Często przenoszą również produkcjędo krajów mniej rozwiniętych, aby ograniczyć koszta dzięki taniej sile roboczej.

polityczny wymiar globalizacji

Przejawem globalizacji w wymiarze politycznym jest upowszechnianie się liberalnej demokracji, która stała się wzorcowym modelem systemu rządów. Niestety globalny zasięg polityki ma również negatywne strony takie jak wybuch dwóch wojen światowych czy obecny problem światowego terroryzmu.

organizacje międzynarodowe- Polityczny wymiar globalizacji przejawia się w intensywnym rozwoju organizacji międzynarodowych, które coraz częściej mają wpływ na sprawy wewnętrzne państw

Dzięki globalizacji coraz szybciej rozpowszechniają się nowe idee polityczne i społeczne: np. feminizm, Ruch LGBT, ekologizm czy islamski fundamentalizm

wymiar komunikacyjny globalizacji

Globalizacja w wymiarze komunikacyjnym wyraża się w niespotykanej wcześniej łatwości komunikowania się i przemieszczania. Błyskawicznie dowiadujemy się o wiadomościach z każdego zakątka świata i wspólnie możemy uczestniczyć wirtualnie we wszystkich globalnych wydarzeniach.

Efektem rewolucji komunikacyjnej jest rownież zmniejszenie kosztów i czasu transportu. Podróże stały się dostępne nie tylko dla najbogatszych elit.

kulturowy wymiar globalizacji

Najczęściej przywoływaną oznaku globalizacji kulturowej jest zjawisko "makdonaldyzacji" społeczeństwa, czyli przyjęcie podobnych wzorców zachowań na całym świecie. Ludzie jedzą podobne potrawy, podobnie się ubierają, a różnice kulturowe się zacierają.

językiem globalnym stał się angielski, którym włada coraz więcej ludzi na całym świecie

Upowszechnia się model społeczeństwa wielokulturowego. Do wielkich metropolii całego świata migrują przedstawiciele różnych ras, narodowości, religii.

ekologiczny wymiar globalizacji

Procesy globalizacyjne, a w szczególności szalony rozwój gospodarczy mają niekorzystny wpływ na naszą planetę. Dopiero w XX a w szczególności w XXI wieku pojawiły się na szeroką skalę inicjatywy międzynarodowe w celu ochrony przyrody.

Pozytywne skutki globalizacji

Negatywne skutki globalizacji

• wzrost konkurencyjności gospodarek przyczyniający się do wzrostu zamożności
• szybka komunikacja, ułatwienia w podróżowaniu i możliwości migracji
• napływ kapitału do krajów biedniejszych
• redukcja ograniczeń w przepływie osób, kapitału, towarów
• upowszechnienie demokracji i wzrost znaczenie obywateli w sprawowaniu władzy

VS

• coraz większe uzależnianie się krajów biedniejszych od największych potęg
• pogłębiające się różnice w rozwoju państw
• ograniczenie suwerenności państw
• zanik kultury ludowej i narodowej
• szybkie rozpowszechnienie się niebezpiecznych ideologii np. fundamentalizmu islamskiego

Najważniejsi "aktorzy" globalizacji

państwa

media i organizacje pozarządowe

organizacje finansowo-gospodarcze

korporacje międzynarodowe

państwa w procesie globalizacji

Przedstawiciele państw odgrywają główną rolę w procesie stanowienia prawa międzynarodowego i decydują o kierunkach działania organizacji międzynarodowych. W praktyce liczą się jedynie najsilniejsze państwa świata.

Największe znaczenie dla przebiegów globalizacyjnych mają najpotężniejsze państwa. Tworzą one grupy takie jak G8 czy G20.

organizacje finansowo-gospodarcze

Bank Światowy - Zrzesza 187 krajów świata. Powstał po II wojnie światowej w celu odbudowania Europy ze zniszczeń wojennych. Obecnie do kluczowych jego zadań należy realizacja polityki zrównoważonego rozwoju, która bazuje na założeniu, że rozwój gospodarczy powinien być połączony z troską o środowisko natutalne i odpowiedni poziom życia ludności.

Światowa Ogranizacja Handlo (WTO- Zrzesza ponad 150 państw. Głównym zadaniem Światowej Organizacji Handlu jest liberalizacja międzynarodowego handlu dobrami i usługami, prowadzenie polityki inwestycyjnej wspierającej handel, rozstrzyganie sporów dotyczących wymiany handlowej.

Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF)- Jego głównym celem jest stabilizacja gospodarek narodowych, np. poprzez udzielanie pożyczek pańśtwom znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. W zamian IMF żąda bezwględnego przestrzegania zasad wolnorynkowych.

Korporacje międzynarodowe

Wielkie korporacje dysponują ogromnymi środkami, które pozwalają im wpływać na państwa, które często stają się od nich zależne. Światowi giganci lokują swoje środki w krajach, w których przewidują odnieść największe zyski.

Działalność wielkich korporacji może mieć pozytywne i negatywne skutki dla danego kraju. Z jednej strony prowadzą inwestycje, które korzystnie działają na rozwój gospodarczy, z drugiej strony tworzą konkurencję dla lokalnych firm, które wskutek takiej rywalizacji upadają.

Media i organizacje pozarządowe

We współczesnym świecie szczególną rolę w procesie globalizacji odgrywają portale społecznościowe. Ich pozycja w ostatnim czasie urosła do miana światowego gracza.

Organizacje pozarządowe lobbują w procesie tworzenia prawa międzynarodowego i krajowego. Są w stanie wpływać na opinię publiczną poprzez akcje informacyjne i kampanie społeczne. W krajach demokratycznych często są w stanie wpływać na decyzje rządzących.

ruch alterglobalistyczny

Ruch alterglobalistyczny - jego działacze przeciwstawiają się współczesnej formie globalizacji. Krytykują dominację wielkich korporacji, degradację środowiska naturalnego, wyzysk pracowników międzynarodowych korporacji

Alterglobaliści nie są całkowicie przeciwko globalizacji. Popierają globalne prawa człowieka, rozwój demokracji. Cały proces globalizacji krytykują antyglobaliści, którzy przeciwstawiają się globalizmowi we wszystkich wymiarach, również kultorowym.

Notatka do zeszytu

Pojęcia: Globalizacja - ogół procesów prowadzących do coraz większej współzależności i integracji państw, społeczeństw, gospodarek i kultur

najważniejsi "aktorzy" globalizacji: - państwa - organizacje finansowo-gospodarcze - korporacje międzynarodowe - media i organizacje pozarządowe

Wymiary globalizacji: - gospodarczy - polityczny - komunikacyjny - kulturalny - ekologiczny