grzyby

start

Grzyby

Cechy grzybów

Grzyby tworzą osobne królestwo. Większość z nich ma więcej niż jedno jądro. Ponadto komórki grzybów mają ścianę komórkową zbudowaną z chityny (cukier złożone). Wszystkie grzyby są cudzożywne, bo nie posiadają chloroplastów.

Gdzie żyją grzyby?

• Grzyby zasiedlają wiele środowisk na Ziemi. Najpowszechniej występują na lądzie, w miejscach wilgotnych i ciepłych, wszędzie tam, gdzie znajduje się materia organiczna. W lasach są składnikiem ściółki, rosną na powalonych pniach i korze żywych drzew. Czasem pokrywają białymi lub brązowymi plamami liście roślin. Spotyka się je także na skałach, murach, a czasem na ścianach zawilgoconych budynków. Niektóre infekują inne organizmy i pasożytują na nich, wywołując choroby. Inne przystosowały się do życia w wodzie.

Budowa grzybów

• Grzybami o najprostszej budowie są jednokomórkowe drożdże. Jednak większość to organizmy wielokomórkowe o ciele zbudowanym z cienkich, nitkowatych strzępek tworzących grzybnię. Posiadają ścianę komórkową, zbudowaną z chityny (chityna jest też składnikiem pancerzy owadów).
• Grzyby określane mianem kapeluszowych, np. pieczarka, borowik, muchomor, tworzą owocniki zbudowane z gęsto splecionych i zbitych strzępek. Owocnik najczęściej składa się z trzonu i osadzonego na nim kapelusza. Może przybierać różne kształty i barwy. Powstają w nim zarodniki, za pomocą których grzyby się rozmnażają. Grzyby pleśniowe: pleśniak, pędzlak i kropidlak, charakteryzują się luźną, niewytwarzającą owocników grzybnią.

Grzyby jednokomórkowe

• Grzyby , których ciało zbudowane jest z jednej komórki, mają zazwyczaj mikroskopijne rozmiary. Do wyjątków podd tym względem należy pleśniak- widoczny gołym okiem.

Grzyby wielokomórkowe

• Najczęściej zbudowane z części podziemnej i nadziemnej (owocnika). W części podziemnej znajdują się luzno ułożone strzępki (grzybnia). Z kolei owocnik powstaje ze strzępek, które są ciasno splecione.
• Owocniki najczęściej składają się z kapelusza i trzonu.
• Na spodzie kapelusza znajdują się owocniki.

Czynności życiowe grzybów

• ODDYCHANIE: Większość grzybów uzyskuje energię dzięki oddychaniu tlenowemu. Drożdże, w zależności od środowiska w którym żyją mogą oddychać tlenowo lub beztlenowo (fermentacja)

• ODŻYWIANIE SIĘ: Wszystkie grzyby są cudzożywne. Wiele z nich żywi się szczątkami martwych organizmów. Grzyby mogą być też pasożytami (wewnętrzne i zewnętrzne)
• Niektóre grzyby żyją w symbiozie z niektórymi roślinami: strzępki grzybów oplatają korzenie roślin i w ten sposób ułatwiają im pobieranie wody. W zamian otrzymują substancje pokarmowe, wytwarzane przez roślinę w procesie fotosyntezy (mikoryza).

Czynności życiowe grzybów

• ROZMNAŻANIE SIĘ:
• Grzyby rozmnażają się bezpłciowo i płciowo. U jednokomórkowych drożdży podczas pączkowania na komórce rodzicielskiej pojawia się uwypuklenie ściany komórkowej, które stopniowo powiększa się, tworząc nową komórkę. Zwykle nie odłącza się ona od komórki macierzystej i w ten sposób powstają kolonie, które mogą się rozpadać na pojedyncze komórki.
• Grzyby wielokomórkowe (pleśniak czy maślak) rozprzestrzeniają się dzięki fragmentacji grzybni. Strzępki oderwane od grzybni macierzystej i przenoszone przez ludzi lub zwierzęta dają początek nowym grzybniom.
• Większość grzybów wytwarza tysiące zarodników, które rozsiewane przez wiatr docierają do odległych miejsc, umożliwiając zasiedlanie nowych rejonów.

Znaczenie grzybów

• Znaczenie grzybów w przyrodzie:
• Niektóre rozkładają szczątki organizmów - w ten sposób użyzniają glebę.
• Owocniki wielu grzybów stanowią pożywienie dla zwierząt (m.in: ślimaków, lisów, saren, dzików)
• Niektóre grzyby powodują choroby roślin i zwierząt.

• Znaczenie grzybów dla człowieka:
• służą jako dodatek do potraw
• do wypieku ciast i pieczywa oraz produkcji alkoholu
• do produkcji serów
• do produkcji leków, np.: antybiotyków.
• wiele grzybów ma znaczenie negatywne. Pleśnie niszczą żywność.
• Grzyby choroby skóry, narządów wewnętrznych, na przykłąd płuc.
• Niektóre grzyby są trujące, więc stanowią zagrożenie dla zdrowia.

Materiały dodatkowe

Atlas grzybów dla dzieci

Ciekawostki o grzybach

Film o grzybach

Atlas najpopularniejszych grzybów polskich

PRACA DOMOWA

• Ćwiczenia strony: 55, 56, 58 (zadanie 9)
• Dla chętnych: strona 57