Obwodowy układ nerwowy. Odruchy

Obwodowy układ nerwowy. Odruchy.

Obwodowy układ nerwowy

Tworzą nerwy odchodzące od mózgowia oraz rdzenia kręgowego. Przekazują informacje międzi ośrodkowym układem nerwowym a poszczególnymi narządami ciała.

Nerwy czaszkowe i rdzeniowe

Nerwy rdzeniowe - zaczynają się w rdzeniu kręgowym. Najdłuższe dochodzą do rąk i nóg. Łączą się one z rdzeniem kręgowym w odcinkach szyjnym i lędźwiowym. Każdy nerw rdzeniowy rozgałęzia się do różnych części ciała.

Nerwy czaszkowe (mózgowe) - zaczynają się w mózgowiu, a kończą w narządach głowy lub tułowia.

• Odbierają bodźce z narządów zmysłów i przekazują do mózgowia
• pobudzają do skurczu mięśnie głowy i szyi (mimika, poruszanie oczami i językiem)

• Odbierają bodźce ze skóry
• Pobudzają do skurczu mięśnie tułowia i kończyn.

Nerwy ruchowe i czuciowe

Nerwy czuciowe przewodzą impulsy od receptorów do ośrodkowego układu nerwowego

Nerwy ruchowe przewodzą impulsy z ośrodkowego układu nerwowego do mięśni i gruczołów

Jak organizm reaguje na bodźce?

Aby organizm mógł reagować na bodźce ze środowiska, układ nerwowy musi je zarejestrować i przekazać informację do właściwego narządu. Mózg odbiera wiele z tych sygnałów i decyduje o tym, która reakcja jest najlepsza. W sytuacji zagrożenia ciało reaguje automatycznie, poza świadomością, bez udziału mózgu. Dopiero po chwili dociera do niego informacja o wykonanej czynności. Powoduje to skrócenie czasu reakcji na niebezpieczeństwo. Automatyczna reakcja organizmu na bodzie to ODRUCH.

Łuk odruchowy

Łuk odruchowy - droga, którą przebywa impuls nerwowy od narządu odbierającego bodziec do narządu wykonującego potrzebną czynność.

Łuk odruchowy składa się z kilku elementów:

• Receptor - odbiera określone bodźce
• Neuron czuciowy - przesyła impuls nerwowy od receptora do OUN
• Neuron pośredniczący - przekazuje impuls do neuronu ruchowego
• Neuron ruchowy - powoduje działanie efektora
• Efektor - narząd wykonujący daną czynność

Odruchy wrodzone (bezwarunkowe)

Człowiek nie musi się ich uczyć. Pojawiają się automatycznie i są niezmienne.

• wydzielanie śliny w czasie jedzenia
• kichanie po podrażnieniu błony śluzowej nosa
• odruch stąpania
• odruch Babińskiego

Odruchy nabyte (warunkowe)

Pojawiają się jako reakcja na często odbierane, te same bodźce. Tworzą się przez całe życie, mogą przekształcać się i zanikać.

• Włączanie światła w ciemnym pomieszczeniu
• Wydzielanie śliny na widok kwaśnych cytryn
• Zabieranie ręki po dotknięciu czegoś gorącego.

Zadania do wykonania w zeszycie

1. Opisz łuk odruchowy na konkretnym przykładzie (wymyśl bodziec i adekwatną reakcję)
2. Zapisz po 3 przykłady odruchów warunkowych i bezwarunkowych.