Portrety dzieci w nowelach pozytywistycznych. szkic społecznej perspektywy względem spraw wychowawczych.
Start
Tadeusz(obrazek wiejski) Eliza Orzeszkowa
Tadeusz
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
1. Poranne porządki w chłopskim gospodarstwie. 2. Pobudka Tadeusza. 3. Wprawa Chwedory i jej syna do posiadłości dziedzica. 4. Modlitwa przed kapliczką. 5. Spotkanie z ojcem. 6. Praca Chwedory. 7. Samotne zabawy Tadeusza: pogoń za sikorką i zrywanie kwiatów. 8. Nieszczęśliwy upadek do wody – śmierć chłopca.
Nic, ani krzyku, ani jęku, ani jednego zawołania na matkę lub ojca. Czasu nie było. Mgnienie oka. Na dnie jamy, pod słupem stojącej, zielonawej wody, synek Chwedory i Klemensa leżał na wznak i nieruchomo, a na umurzaną twarz i zabłocone nogi jego kładły się długie, śliskie trawy koloru pleśni.
Ptak z żółtą główką i błękitnemi skrzydłami kołysał się na kalinowej gałęzi, to w górę, to w dół, pomalutku... zielone żaby skakały po mokrej trawie, lipy pachniały i jak tysiącem przytłumionych harf, dzwoniły brzęczeniem zlatujących na nie pszczół. ... Nad kipiącem morzem kwitnącego, miłosnego, rozśpiewanego, olśniącego życia, wznosił się z jednej strony cienisty ganek dworski, z drugiej kapliczka ze świętym posągiem.
Patrzały one na siebie przez szerokie okno rozerwanego szeregu lip. Przed gankiem, kobieta rwąca róże i gieorginie zdala świeciła licem i rękami białemi jakoby śnieg. W niszy kapliczki, korona świętego posągu jaśniała i promieniała jak zawieszona w powietrzu gwiazda świetna i nieruchoma.
Problematyka
Utwór zwraca uwagę na beznadziejną sytuację ludności wiejskiej. Ciężka praca Chwedory i Klemensa uniemożliwia im odpowiednią opiekę nad własnym dzieckiem. Gdyby jednak nie pracowali, nie byliby w stanie utrzymać rodziny. Choć autorka nie mówi tego w bezpośredni sposób, za tragedię obwinia jest nieudolny system społeczny, w którym jedni spędzają czas na beztroskim próżniactwie, zaś drudzy z powodu ciężkiej pracy zaniedbują rodzinę.
Konstrukcja
- Jednowątkowa
- Opisuje codzienne życie ludności wiejskiej
- Obecność sielskich opisów natury
- Oszczędność wyrazu
- Tuszowanie emocji narratora
- Nie wysnuwanie wniosków przez narratora
- Wymowny charakter opinii narratora
Tytuł
Tytuł utworu pochodzi od imienia głównego bohatera, podtytuł zaś ma wskazywać na konwencjonalną fabułę, osadzoną w klimatach wiejskich. W Obrazku wiejskim na pierwszym planie widać ubogą, chłopską rodzinę, scenerii dopełnia bogactwo przyrody. Na tle „przepychu” natury rozgrywa się dramat ludzki – śmierć dziecka. Po zapoznaniu się z treścią utworu, tytuł jednoznacznie kojarzy się z dramatem dziecka.
Motywy
Motyw natury
Utwór przeciwstawia piękno natury do trudów życia. Sielankowy opis pozytywistycznej wsi nie zapowiada katastrofy, która ma się wydarzyć. Wizerunek szczęśliwej rodziny współgra z pogodną wizją natury i świata, lecz harmonia ta zostaje zachwiana w momencie śmierci chłopca. Przyroda „nie reaguje” na nieszczęście, ale pozostaje ono szramą na jej nieskazitelnym uroku. W ten sposób tworzy się kontrast. Nagła śmierć dziecka deformuje piękno natury i nabiera tragicznego wyrazu.
Motyw pracy
Utwór stanowi nawiązanie do pozytywistycznego postulatu pracy. Ukazuje realia realizowania haseł pozytywistycznych- oddaje ciężką pracę najbiedniejszych warstw społecznych oraz lenistwo arystorkacji, która oprócz prosto rozumianej bezczynności, niejako przyczyniła się do śmierci Tadeusza.
Motyw rodziny
Chodź wiemy, że życie Chwedory i Klemensa nie było usłane różami, to narodziny Tadeusza pozwoliły umocnić im więzy małżeńskie. Choć czasem karcą swoje dziecko, robią to z troski i chęci jak najlepszego wychowania malca. We trójkę tworzą obraz szczęśliwej rodziny i choć nie jest to dopowiedziane, możemy domyślać się, że śmierć dziecka nieodwracalnie zniweczy szczęście rodziny.
Motyw dziecka
Tadeusz cechuje się ciekawością i chęcią poznania otaczającego go świata- usposobienie typowe dla dziecka.
Podsumowanie; fatum
Tragiczna historia Tadeusza miała być niejako ostrzeżeniem przed podobnymi sytacjami. Bezpieczeństwo i dobro dziecka powinny być kwestią pierwszorzędną nie tylko dla każdego rodzica, ale też i społeczeństwa. Dwulatek traci życie w nagły sposób- to kolejna przestroga, mówiąca o tym, że nie wszysctko w życiu jesteśmy w stanie przewidzieć. Jako jednostka nie mamy wpływu na swój marny los (fatum).
Antek Bolesław Prus
Antek
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
1. Opis wsi. 2. Narodziny i dzieciństwo Antka. 3. Charakterystyka dwuletniego chłopca. 4. Przyjście na świat Rozalii. 5. Opieka brata nas młodszą siostrą. 6. Pierwsze złe doświadczenia w wieku trzech lat: · Baty od furmana. · Wpadnięcie do rzeki. · Pogryzienie przez psy. 7. Podarunek od ojca. 8. Radość czterolatka.
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
8. Radość czterolatka. 9. Pilnowanie Rozalii. 10. Pierwsze pasanie świń przez pięcioletniego Antka. 11. Potajemna wyprawa na drugi brzeg Wisły. 12. Zafascynowanie wiatrakiem. 13. Struganie obiektu z patyków. 14. Postępy dziesięciolatka z sztuce rzeźbiarskiej. 15. Narodziny Wojtka. 16. Śmierć ojca. 17. Pomaganie matce w pracach domowych przez Rozalię. 8. Wspólne pasanie bydła przez rodzeństwo. 19. Częste lanie od matki, ubolewającej nad losem nieradzącego sobie w gospodarskich pracach syna. 20. Porady kuma Andrzeja. 21. Postanowienie posłania chłopca do szkoły. 22. Choroba Rozalki. 23. Zabiegi matki.
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
24. Przybycie znachorki.
25. Włożenie dziewczynki do pieca.
26. Krzyki chorej.
27. Wyjęcie ciała spalonego dziecka.
28. Pogrzeb bohaterki.
29. Zapomnienie o tragicznej śmierci Rozalii.
30. Nastanie zimy. 31. Pierwszy dzień w szkole.
32. Nauka Antka i ciągłe kary „na rozgrzewkę”.
33. Poznanie tylko czterech liter alfabetu.
34. Praca w gospodarstwie pedagoga. 35. Zakończenie nauki spowodowane brakiem funduszy.
36. Marzenia chłopca o budowie wiatraków.
37. Struganie i rzeźbienie coraz to nowych rzeczy.
38. Bieda w domu bohatera.
39. Oddanie Antka na naukę do kowala.
40. Praca w kuźni.
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
41. Samodzielne podkucie konia.
42. Kara chłopca.
43. Przeniesienie do pomocy przy pracach domowych.
44. Ucieczka i powrót do domu.
45. Dalsze struganie figurek.
46. Sprzedaż rękodzieła Mordce.
47. Zachwyt kobiet dorastającym Antkiem.
48. Ślub i wesele wójta.
49. Spotkanie wójtowej w kościele.
50. Zauroczenie kobietą.
51. Struganie dla niej krzyżyka.
52. Nagłe wylanie Wisły.
53. Bieda we wsi.
54. Decyzja o odejściu Antka.
55. Ostatnia msza w kościele.
56. Powieszenie prezentu dla wójtowej na gwoździu.
57. Wyprawienie syna w świat przez matkę.
58. Rozpacz kobiety.
59. Odprowadzenie bohatera za wieś przez matkę, Wojtka i kuma.
60. „Pójście w świat”.
61. Apel narratora.
Problematyka
Utwór opowiada o uzdolnionym artystycznie chłopcu- Antku, który jednak ze względu na swoje miejsce zamieszkania nie jest w stanie realizować swoich pasji. Zamiast rzetelnej pomocy spotyka się z brakiem zrozumienia i poniżaniem zarówno ze strony matki jak i nauczycieli. Beznadziejna sytuacja zmusza go do opuszczenia wsi i rozpoczęcia życia na własną rękę w świecie, do którego nie jest przystosowany.
Charakter polskiej wsi przedstawiony w utworze Prusa
Wieś w utworze przedstawiona została w negatywny sposób. Charakteryzowała się ona zacofaniem, skłonnością do wiary w zabobony i ciemnotą. Przykładem zachowań spowodowanych niskim poziomem wykształcenia było wstawienie Rozalki do pieca. Rzeczą, która miała poziom świadomości ludności wiejskiej miało być posyłanie dzieci do szkoły i ich edukacja. Okazało się jednak, że nie była ona rzetelna. Największym problemem, z którym musiała borykać się ludność wiejska była jednak bieda. Mimo tego, że Antek nie był dobrze traktowany przez matkę, sytuacja ta była bardziej beznadziejna niż może się wydawać. Samotna kobieta, pozbawiona pomocy z zewnątrz, nie była w stanie utrzymać rodziny, przez co jej najstarszy syn musiał pracować na utrzymanie rodziny.
Postulaty, które w swoim dziele wygłasza Prus
- Konieczność zwiększania świadomości ludności wiejskiej
- Konieczność zerwania z wiarą w zabobony ludności wiejskiej
- Konieczność wprowadzenia prawdziwej edukacji dzieci wiejskich
- Konieczność wprowadzenia rzetelnej opieki medycznej na terenach wiejskich
- Konieczność zmiany nastawienia społeczeństwa względem takich osób jak Antek
„Może spotkacie kiedy wiejskiego chłopca, który szuka zarobku i takiej nauki, jakiej między swoimi nie mógł znaleźć. W jego oczach zobaczycie jakby odblask nieba, które przegląda się w powierzchni spokojnych wód; w jego myślach poznacie naiwną prostotę, a w sercu tajemną i prawie bezświadomą miłość. Wówczas podajcie rękę pomocy temu dziecku. Będzie to nasz mały brat, Antek, któremu w rodzinnej wsi stało się już za ciasno, więc wyszedł w świat oddając się w opiekę Bogu i dobrym ludziom”.
,,Antek'' Jako manifest wartości pozytywistycznych
Utwór w bezpośredni sposób ukazuje realia realizowania haseł pozytywistycznych. Choć faktycznie zaczęto otwierać szkoły, edukacja możliwa była tylko dla bogatszych dzieci. Innym problemem być jej poziom. Nauczyciel w Antku przedstawiony został jako osoba niezdolna do właściwego wykonywania swojego zawodu, która w swojej metodyce nauczania dopuszczała się do przemocy zarówno psychicznej jak i fizycznej. Do tego była to osoba wykonująca swój zawód niewłaściwie, np. 3 lata uczyła abecadła.
Janko Muzykant Henryk Sienkiewicz
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
1. Narodziny Janka.
2. Muzyczne fascynacje chłopca – melodie świata natury.
3. Janko pod karczmą. 4. Marzenia o prawdziwych skrzypkach.
5. Wyprawa do dworu.
6. Janko w kredensie - płaczliwe tony skrzypiec. 7. Dziecko przed sądem u wójta – kara za kradzież.
8. Pobicie Janka.
9. Śmierć chłopca, rozpacz matki.
Problematyka
Utwór opowiada Janku, chłopcu który w szczególny sposób zafascynowany jest muzyką. Jego pasja w osobach z otoczenia budzi jednak niechęć, sprawia, że Janek uważany jest za opieszałego lenia, a w dodatku odmieńca. Jego marzenie o zagraniu na prawdziwym instrumencie prowadzą do pobicia i następnej śmierci dziecka.
Refleksja nad sytuacją dzieci wiejskich w utworze Sienkiewicza
Utwór stanowi smutną reflejksję dotyczącą sytuacji dzieci wiejskich, które nierzadko zaniedbywane były przez swoich rodziców. Ciężko pracującym rodzicom brakowało czasu na zajmowanie się swoimi pociechami, a te niejednokrotniezdane były same na siebie. Beznadzieję sytuacji ludności wiejskiej dodatkowo potęguje brak możliwości zmiany- gdyby nie ciężka praca opiekunów, rodziny pozbawione byłyby środków do życia.
Refleksja nad losem artysty w utworze Sienkiewicza
W opowieści o Janku Muzykancie Sienkiewicz ukrył historię wielu artystów, często nierozumianych przez otoczenie, samotnych, skazanych na społeczne wykluczenie. Tworzoną przez nich sztukę docenia się najczęściej już po śmierci artystów, za życia jednak są wyśmiewani i traktowani podobnie do Janka Muzykanta – jako odmieńcy.
Refleksja nad losem Polskich artystów
Utwór porusza temat marnowania się uzdolnionych artystycznie dzieci, które w przyszłości mogłyby osiągnąć sukces, jednak nie mogą tego osiągnąć ze względu na status materialny, a co za tym idzie- brak możliwości rozwoju. Problem ten podkreślony zostaje pod koniec nowelki, kiedy to rodzina arystokracka dyskutuje na temat wspierania młodych, włoskich talentów. Utwór przypomina o obojętności „wyższych sfer” na sprawy ludu. Nie oskarżał nikogo, ale umiejętnie udowadniał, że wielokrotnie wyszukuje się artystów za granicą, fascynuje obcą sztuką, a rodzimych, ukrytych talentów nikt nie chce odkrywać.
Podsumowanie
Omawiane nowelki:
- Ukazywały trudne życie prostych ludzi
- Podkreślały beznadziejną sytuację ludności wiejskiej, która w bezpośredni sposób przekładała się na cierpienie dzieci
- Ukazywały realia realizowania głoszonych w pozytywiźmie haseł takich jak praca organiczna, praca u podstaw
- Podkreślały trudną sytucję, młodych uzdolnionych artystycznie dzieci
Dziękuję za uwagę
Michalina Sobkiewicz
Nowelki Pozytywistyczne
Michalina
Created on February 13, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Higher Education Presentation
View
Psychedelic Presentation
View
Vaporwave presentation
View
Geniaflix Presentation
View
Vintage Mosaic Presentation
View
Modern Zen Presentation
View
Newspaper Presentation
Explore all templates
Transcript
Portrety dzieci w nowelach pozytywistycznych. szkic społecznej perspektywy względem spraw wychowawczych.
Start
Tadeusz(obrazek wiejski) Eliza Orzeszkowa
Tadeusz
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
1. Poranne porządki w chłopskim gospodarstwie. 2. Pobudka Tadeusza. 3. Wprawa Chwedory i jej syna do posiadłości dziedzica. 4. Modlitwa przed kapliczką. 5. Spotkanie z ojcem. 6. Praca Chwedory. 7. Samotne zabawy Tadeusza: pogoń za sikorką i zrywanie kwiatów. 8. Nieszczęśliwy upadek do wody – śmierć chłopca.
Nic, ani krzyku, ani jęku, ani jednego zawołania na matkę lub ojca. Czasu nie było. Mgnienie oka. Na dnie jamy, pod słupem stojącej, zielonawej wody, synek Chwedory i Klemensa leżał na wznak i nieruchomo, a na umurzaną twarz i zabłocone nogi jego kładły się długie, śliskie trawy koloru pleśni. Ptak z żółtą główką i błękitnemi skrzydłami kołysał się na kalinowej gałęzi, to w górę, to w dół, pomalutku... zielone żaby skakały po mokrej trawie, lipy pachniały i jak tysiącem przytłumionych harf, dzwoniły brzęczeniem zlatujących na nie pszczół. ... Nad kipiącem morzem kwitnącego, miłosnego, rozśpiewanego, olśniącego życia, wznosił się z jednej strony cienisty ganek dworski, z drugiej kapliczka ze świętym posągiem. Patrzały one na siebie przez szerokie okno rozerwanego szeregu lip. Przed gankiem, kobieta rwąca róże i gieorginie zdala świeciła licem i rękami białemi jakoby śnieg. W niszy kapliczki, korona świętego posągu jaśniała i promieniała jak zawieszona w powietrzu gwiazda świetna i nieruchoma.
Problematyka
Utwór zwraca uwagę na beznadziejną sytuację ludności wiejskiej. Ciężka praca Chwedory i Klemensa uniemożliwia im odpowiednią opiekę nad własnym dzieckiem. Gdyby jednak nie pracowali, nie byliby w stanie utrzymać rodziny. Choć autorka nie mówi tego w bezpośredni sposób, za tragedię obwinia jest nieudolny system społeczny, w którym jedni spędzają czas na beztroskim próżniactwie, zaś drudzy z powodu ciężkiej pracy zaniedbują rodzinę.
Konstrukcja
Tytuł
Tytuł utworu pochodzi od imienia głównego bohatera, podtytuł zaś ma wskazywać na konwencjonalną fabułę, osadzoną w klimatach wiejskich. W Obrazku wiejskim na pierwszym planie widać ubogą, chłopską rodzinę, scenerii dopełnia bogactwo przyrody. Na tle „przepychu” natury rozgrywa się dramat ludzki – śmierć dziecka. Po zapoznaniu się z treścią utworu, tytuł jednoznacznie kojarzy się z dramatem dziecka.
Motywy
Motyw natury
Utwór przeciwstawia piękno natury do trudów życia. Sielankowy opis pozytywistycznej wsi nie zapowiada katastrofy, która ma się wydarzyć. Wizerunek szczęśliwej rodziny współgra z pogodną wizją natury i świata, lecz harmonia ta zostaje zachwiana w momencie śmierci chłopca. Przyroda „nie reaguje” na nieszczęście, ale pozostaje ono szramą na jej nieskazitelnym uroku. W ten sposób tworzy się kontrast. Nagła śmierć dziecka deformuje piękno natury i nabiera tragicznego wyrazu.
Motyw pracy
Utwór stanowi nawiązanie do pozytywistycznego postulatu pracy. Ukazuje realia realizowania haseł pozytywistycznych- oddaje ciężką pracę najbiedniejszych warstw społecznych oraz lenistwo arystorkacji, która oprócz prosto rozumianej bezczynności, niejako przyczyniła się do śmierci Tadeusza.
Motyw rodziny
Chodź wiemy, że życie Chwedory i Klemensa nie było usłane różami, to narodziny Tadeusza pozwoliły umocnić im więzy małżeńskie. Choć czasem karcą swoje dziecko, robią to z troski i chęci jak najlepszego wychowania malca. We trójkę tworzą obraz szczęśliwej rodziny i choć nie jest to dopowiedziane, możemy domyślać się, że śmierć dziecka nieodwracalnie zniweczy szczęście rodziny.
Motyw dziecka
Tadeusz cechuje się ciekawością i chęcią poznania otaczającego go świata- usposobienie typowe dla dziecka.
Podsumowanie; fatum
Tragiczna historia Tadeusza miała być niejako ostrzeżeniem przed podobnymi sytacjami. Bezpieczeństwo i dobro dziecka powinny być kwestią pierwszorzędną nie tylko dla każdego rodzica, ale też i społeczeństwa. Dwulatek traci życie w nagły sposób- to kolejna przestroga, mówiąca o tym, że nie wszysctko w życiu jesteśmy w stanie przewidzieć. Jako jednostka nie mamy wpływu na swój marny los (fatum).
Antek Bolesław Prus
Antek
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
1. Opis wsi. 2. Narodziny i dzieciństwo Antka. 3. Charakterystyka dwuletniego chłopca. 4. Przyjście na świat Rozalii. 5. Opieka brata nas młodszą siostrą. 6. Pierwsze złe doświadczenia w wieku trzech lat: · Baty od furmana. · Wpadnięcie do rzeki. · Pogryzienie przez psy. 7. Podarunek od ojca. 8. Radość czterolatka.
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
8. Radość czterolatka. 9. Pilnowanie Rozalii. 10. Pierwsze pasanie świń przez pięcioletniego Antka. 11. Potajemna wyprawa na drugi brzeg Wisły. 12. Zafascynowanie wiatrakiem. 13. Struganie obiektu z patyków. 14. Postępy dziesięciolatka z sztuce rzeźbiarskiej. 15. Narodziny Wojtka. 16. Śmierć ojca. 17. Pomaganie matce w pracach domowych przez Rozalię. 8. Wspólne pasanie bydła przez rodzeństwo. 19. Częste lanie od matki, ubolewającej nad losem nieradzącego sobie w gospodarskich pracach syna. 20. Porady kuma Andrzeja. 21. Postanowienie posłania chłopca do szkoły. 22. Choroba Rozalki. 23. Zabiegi matki.
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
24. Przybycie znachorki. 25. Włożenie dziewczynki do pieca. 26. Krzyki chorej. 27. Wyjęcie ciała spalonego dziecka. 28. Pogrzeb bohaterki. 29. Zapomnienie o tragicznej śmierci Rozalii. 30. Nastanie zimy. 31. Pierwszy dzień w szkole. 32. Nauka Antka i ciągłe kary „na rozgrzewkę”. 33. Poznanie tylko czterech liter alfabetu. 34. Praca w gospodarstwie pedagoga. 35. Zakończenie nauki spowodowane brakiem funduszy. 36. Marzenia chłopca o budowie wiatraków. 37. Struganie i rzeźbienie coraz to nowych rzeczy. 38. Bieda w domu bohatera. 39. Oddanie Antka na naukę do kowala. 40. Praca w kuźni.
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
41. Samodzielne podkucie konia. 42. Kara chłopca. 43. Przeniesienie do pomocy przy pracach domowych. 44. Ucieczka i powrót do domu. 45. Dalsze struganie figurek. 46. Sprzedaż rękodzieła Mordce. 47. Zachwyt kobiet dorastającym Antkiem. 48. Ślub i wesele wójta. 49. Spotkanie wójtowej w kościele. 50. Zauroczenie kobietą. 51. Struganie dla niej krzyżyka. 52. Nagłe wylanie Wisły. 53. Bieda we wsi. 54. Decyzja o odejściu Antka.
55. Ostatnia msza w kościele. 56. Powieszenie prezentu dla wójtowej na gwoździu. 57. Wyprawienie syna w świat przez matkę. 58. Rozpacz kobiety. 59. Odprowadzenie bohatera za wieś przez matkę, Wojtka i kuma. 60. „Pójście w świat”. 61. Apel narratora.
Problematyka
Utwór opowiada o uzdolnionym artystycznie chłopcu- Antku, który jednak ze względu na swoje miejsce zamieszkania nie jest w stanie realizować swoich pasji. Zamiast rzetelnej pomocy spotyka się z brakiem zrozumienia i poniżaniem zarówno ze strony matki jak i nauczycieli. Beznadziejna sytuacja zmusza go do opuszczenia wsi i rozpoczęcia życia na własną rękę w świecie, do którego nie jest przystosowany.
Charakter polskiej wsi przedstawiony w utworze Prusa
Wieś w utworze przedstawiona została w negatywny sposób. Charakteryzowała się ona zacofaniem, skłonnością do wiary w zabobony i ciemnotą. Przykładem zachowań spowodowanych niskim poziomem wykształcenia było wstawienie Rozalki do pieca. Rzeczą, która miała poziom świadomości ludności wiejskiej miało być posyłanie dzieci do szkoły i ich edukacja. Okazało się jednak, że nie była ona rzetelna. Największym problemem, z którym musiała borykać się ludność wiejska była jednak bieda. Mimo tego, że Antek nie był dobrze traktowany przez matkę, sytuacja ta była bardziej beznadziejna niż może się wydawać. Samotna kobieta, pozbawiona pomocy z zewnątrz, nie była w stanie utrzymać rodziny, przez co jej najstarszy syn musiał pracować na utrzymanie rodziny.
Postulaty, które w swoim dziele wygłasza Prus
„Może spotkacie kiedy wiejskiego chłopca, który szuka zarobku i takiej nauki, jakiej między swoimi nie mógł znaleźć. W jego oczach zobaczycie jakby odblask nieba, które przegląda się w powierzchni spokojnych wód; w jego myślach poznacie naiwną prostotę, a w sercu tajemną i prawie bezświadomą miłość. Wówczas podajcie rękę pomocy temu dziecku. Będzie to nasz mały brat, Antek, któremu w rodzinnej wsi stało się już za ciasno, więc wyszedł w świat oddając się w opiekę Bogu i dobrym ludziom”.
,,Antek'' Jako manifest wartości pozytywistycznych
Utwór w bezpośredni sposób ukazuje realia realizowania haseł pozytywistycznych. Choć faktycznie zaczęto otwierać szkoły, edukacja możliwa była tylko dla bogatszych dzieci. Innym problemem być jej poziom. Nauczyciel w Antku przedstawiony został jako osoba niezdolna do właściwego wykonywania swojego zawodu, która w swojej metodyce nauczania dopuszczała się do przemocy zarówno psychicznej jak i fizycznej. Do tego była to osoba wykonująca swój zawód niewłaściwie, np. 3 lata uczyła abecadła.
Janko Muzykant Henryk Sienkiewicz
Krótkie omówienie treści noweli- plan wydarzeń
1. Narodziny Janka. 2. Muzyczne fascynacje chłopca – melodie świata natury. 3. Janko pod karczmą. 4. Marzenia o prawdziwych skrzypkach. 5. Wyprawa do dworu. 6. Janko w kredensie - płaczliwe tony skrzypiec. 7. Dziecko przed sądem u wójta – kara za kradzież. 8. Pobicie Janka. 9. Śmierć chłopca, rozpacz matki.
Problematyka
Utwór opowiada Janku, chłopcu który w szczególny sposób zafascynowany jest muzyką. Jego pasja w osobach z otoczenia budzi jednak niechęć, sprawia, że Janek uważany jest za opieszałego lenia, a w dodatku odmieńca. Jego marzenie o zagraniu na prawdziwym instrumencie prowadzą do pobicia i następnej śmierci dziecka.
Refleksja nad sytuacją dzieci wiejskich w utworze Sienkiewicza
Utwór stanowi smutną reflejksję dotyczącą sytuacji dzieci wiejskich, które nierzadko zaniedbywane były przez swoich rodziców. Ciężko pracującym rodzicom brakowało czasu na zajmowanie się swoimi pociechami, a te niejednokrotniezdane były same na siebie. Beznadzieję sytuacji ludności wiejskiej dodatkowo potęguje brak możliwości zmiany- gdyby nie ciężka praca opiekunów, rodziny pozbawione byłyby środków do życia.
Refleksja nad losem artysty w utworze Sienkiewicza
W opowieści o Janku Muzykancie Sienkiewicz ukrył historię wielu artystów, często nierozumianych przez otoczenie, samotnych, skazanych na społeczne wykluczenie. Tworzoną przez nich sztukę docenia się najczęściej już po śmierci artystów, za życia jednak są wyśmiewani i traktowani podobnie do Janka Muzykanta – jako odmieńcy.
Refleksja nad losem Polskich artystów
Utwór porusza temat marnowania się uzdolnionych artystycznie dzieci, które w przyszłości mogłyby osiągnąć sukces, jednak nie mogą tego osiągnąć ze względu na status materialny, a co za tym idzie- brak możliwości rozwoju. Problem ten podkreślony zostaje pod koniec nowelki, kiedy to rodzina arystokracka dyskutuje na temat wspierania młodych, włoskich talentów. Utwór przypomina o obojętności „wyższych sfer” na sprawy ludu. Nie oskarżał nikogo, ale umiejętnie udowadniał, że wielokrotnie wyszukuje się artystów za granicą, fascynuje obcą sztuką, a rodzimych, ukrytych talentów nikt nie chce odkrywać.
Podsumowanie
Omawiane nowelki:
Dziękuję za uwagę
Michalina Sobkiewicz