Zróżnicowanie narodowościowe i etniczne ludności świata

Zróżnicowanie narodowościowe i etniczne ludności świata

Odmiany ludzkie

Główne oraz mieszane

Główne odmiany człowieka:

• Biała (europeidalna) dzieli się na trzy gałęzie: europejską - ludy Europy i ludność pochodzenia europejskiego w obu Amerykach,Australii, Nowej Zelandii, RPA oraz Rosjanie w Azji; semicko-chamicką - głównie Arabowie w północnej Afryce i na Bliskim Wschodzie; indyjsko-irańską - ludność Azji Południowo-Zachodniej (np. Turcy, Irańczycy) i północnych Indii.
• żółta (mongoloidalna) składa się z 2 gałęzi: azjatyckiej - Chińczycy, Mongołowie, Koreańczycy, ludy Syberii i Dalekiego Wschodu (np. Jakuci, Ewenkowie) oraz Eskimosi; amerykańskiej - są to Indianie obu Ameryk.

• czarna (negroidalna) dzieli się na 2 gałęzie: afrykańską - zamieszkującą tereny na południe od Sahary oceaniczną - są to aborygeni w Australii, Papuasi na Nowej Gwinei oraz ludy Melanezji.

Odmiany mieszne

• Metysi- potmokowie przedstawicieli odmainy białej amerykańskiej i żółtej amerykańskiej
• Mulaci- potmokowie rzedstawicieli odmiany białej i odmiany czarnej
• Zambo- potmokowie przedstawicieli odmiany czarnej i odmiany żółtej amerykańskiej

Czym różnią się miedzy soba?

• kolorem skóry
• właściwości krwi
• rodzajem owłosienia
• kształtem nosa
• kształtem warg
• oprawą oczu
• profilu twarzy

Różnice te powstały w wyniku mutacji jako skutek przystosowania organizmu człowieka do życia w określonych warunkach przyrodniczych. Niezależnie od tych cech przedstawiciele wszystkich ras wykazują jednakowe możliwości intelektualne. Występujące różnice w poziomie umysłowym poszczególnych grup są spowodowane warunkami życia społecznego, a nie pochodzeniem i barwą skóry

Rasizm

Pojęcie rasizmu i dyskryminacji rasowej

rasizm to zespół poglądów, według których istnieją naturalne i wrodzone różnice między odmianami ludzkimi, co musi prowadzić do dominacji jednej nad pozostałymi.

"termin „dyskryminacja rasowa” oznacza rozróżnianie, wykluczanie, restrykcje lub preferencje na podstawie rasy, koloru, urodzenia albo narodowego lub etnicznego pochodzenia, które mają na celu lub powodują niweczenie, umniejszanie uznania, cieszenia się z lub wykonywania, na równych zasadach, praw ludzkich i podstawowych wolności w polityce, ekonomii, w sferze socjalnej, kulturalnej lub jakiejkolwiek innej dziedzinie życia publicznego"- ONZ

Rasizm w nauce

Teorie rasowe spopularyzowane zostały w 19-stym wieku. Jednym z ojców tych teorii był Dr Samuel Morton, który na podstawie pomiaru objętości czaszek wydzielił pięć głównych ras. Uznał on rasę białą, kaukaską za najinteligentniejsza, zaś czarną zwaną też przez niego etiopską, za najmniej inteligentną. Badania Mortona cieszyły się popularnością. Uważano, że '' opisał on prawdziwą pozycję rasy czarnej jako rasy podległej i gorszej''. Morton jest ojcem naukowego rasizmu.Teorie rasowe popularyzował w Europie w połowie 19-go wieku Joseph-Arthur, comte de Gobineau, autor ''Eseju o nierówności ludzkich ras''. Książka była bardzo popularna i stała się później podstawą faszystowskiego rasizmu. Gobineau pisze w niej:''Pytaniania o rasę przysłaniają inne problemy historyczne i stanowią do nich klucz (...) Im czystsza pozostaje krew danej rasy, tym mniej zagrożone atakiem są jej fundamenty społeczne''.

Rasa jako wymysł człowieka

Według paloeografów homo sapien sapiens pojawił się w Afryce ok 300 tysięcy lat temu a ok. 60 tyś temu zaczął emigorwać z Afryki kolonizując wszystkie kontynenty.Geny odpowiadające za kolor skóry są znacznie starsze od homo sapiens i pojawiają się od ok. 1 miliona lat temu. Główna mutacja genowa odpowiadająca za jaśniejszą skórę pojawia się dopiero 29 tyś lat temu na terenach Azji, a dopiero później w Europie. Na skutek wędrowki i mieszania się ludzi, pojawiają się różne mutacje genowe, które odpowiadają za warianty koloru skóry na całym świecie. Przez wiele pokoleń pradawni europejczycy mieli ciemną skórę równiez w kombinacji z jasnymi oczami. Życie w zimniejszych warunkach na półkuli północnej z czasem wpłynęło na dalszą mutację genów i rozjaśnianie się skóry, oczu i włosów.Ciekawostka: tylko osoby, które mają tak zwane mutacje północnoeuropejskie genów mają jasne oczy, bądź włosy.

Pojęcie narodu i grupy etnicznej

Naród to trwała wspólnota ludzka wytworzona na podstawie wspólnych losów historycznych, kultury, języka, terytorium i życia ekonomicznego, świadoma własnej odrębności spośród innych narodów. grupa etniczna to grupa społeczna, którą charakteryzuje tylko jej właściwy zespół cech: nazwa, język lub zdecydowanie odmienna gwara, wspólne pochodzenie z określonego terytorium lub od wspólnego przodka, świadomość historii i kultury, system wartości i symbolika grupowa, religia, poczucie więzi łączącej jej członków przy jednoczesnym dystansie do innych grup; Można powiedzieć, że niemal wszystkie elementy definicji narodu odnoszą się również do grupy etnicznej. Jednak nie są to pojęcia tożsame, wyraźnie oddziela się od siebie te dwa rodzaje wspólnot. Czasem wytyczenie granicy między nimi nastręcza wiele problemów. Dzieje się tak, ponieważ często przyjmuje się, iż grupa etniczna jest wczesnym stadium narodu i po przejściu odpowiednich etapów (jednym z nich jest bycie tzw. protonarodem) przekształca się w określoną nację. Jeśli grupa etniczna, początkowo posiadająca jedynie świadomość etniczną, z czasem wykształci u siebie jakieś zalążki świadomości narodowej, wtedy uruchamia się proces przeradzania...

Mniejszości narodowe i mniejszości etniczne

Mniejszością narodową określamy wspólnotę ludzi zamieszkującą na terenie jakiegoś państwa (wobec którego zachowuje ona odrębność narodową, charakteryzującą się poczuciem więzi narodowej z innym narodem niż ten, w którym żyją), stanowiącą mniejszość wśród obywateli, jednocześnie znacznie odróżniającą się od nich poprzez np. język, obyczaje, pochodzenie etniczne, kulturę czy tożsamość narodową. Mniejszością narodową możemy nazwać wyłącznie grupę ludzi odróżniających się od pozostałych obywateli kulturowo, językowo itd., która posiadała bądź posiada własne państwo. Przykładowo w Polsce- mniejszość niemiecka. Mniejszość etniczna – grupa etniczna, która jest osiedlona na terytorium innej zbiorowości i wyróżnia się odrębnym pochodzeniem i kulturą, a często także językiem i religią. Z jednej strony mniejszości etniczne zwykle starają się zachować swoją odrębność. Z drugiej strony podlegają procesom asymilacji kulturowej ( proces określający całokształt zmian społecznych i psychicznych, jakim ulegają jednostki, odłączając się od swojej grupy i przystosowując się do życia w innej grupie o odmiennej kulturze). Mniejszość etniczna w odróżnieniu od mniejszości narodowej nie posiada i nigdy nie posiadała własnego państwa, które zgodnie z funkcjonalną teorią powstania państwa jest najwyższą formą rozwoju grupy społecznej.

Zawartość socjoetniczna państw świata

Państwa świata są w bardzo różnym stopniu ujednolicone narodowościowo. Istnieją kraje takie jak Polska, gdzie prawie wszyscy są Polakami. Na przeciwnym biegunie znajdują się liczne kraje afrykańskie (np. Kenia), zamieszkiwane przez liczne mniejszości narodowe i etniczne. Państwa takie dzielimy według kryterium zwartości socjoetnicznej. Kraje pozbawione (lub o marginalnej roli) mniejszości to państwa zwarte socjoetnicznie lub jednolite narodowościowo (homogeniczne). Państwa o niskim stopniu zwartości socjoetnicznej to kraje wielonarodowe.

Skutki zróżnicowania narodowościowego

• wzbogadzenie kultury
• wzrost tolerancji

• napięcia społeczne
• konflikty wewnętrzne
• dyskryminacja
• problemy związane z językiem urzędowym

Dziękuję za uwagę!