MATURA - wypowiedź pisemna

wypowiedź pisemna

MATURA ROZSZERZONA

Made by Mrs. J.Troć

Jak napisać dobrą wypowiedź pisemną? Czego trzeba się nauczyć przed egzaminem? Co powtórzyć? Słownictwo Absolutnie i przymusowo musisz mieć bogaty zasób słów, aby zaimponować egzaminatorowi w wypowiedzi pisemnej. Zdecydowanie nie wystarczą Ci good, bad, interesting i sad. Z takim słownictwem, to się nawet nie ma co zabierać za pisanie. Jeśli masz mały zasób słów i znasz niewiele różnorodnych środków językowych (to się tyczy zarówno słownictwa jak i gramatyki), to naprawdę ciężko będzie Ci zainspirować, zmotywować, dostarczyć wiedzy w wypowiedzi pisemnej. Sam pomyśl, czy znając tylko podstawowe słownictwo, mógłbyś wygłosić mowę godną Obamy albo Steve’a Jobsa? No właśnie... Gramatyka Popatrz na artykuł, jak na wypracowanie, którym chcesz się popisać. Zatem dobrze by było, gdyby gramatyka była nie tylko poprawna, ale i urozmaicona i bogata w ciekawe, trudniejsze konstrukcje. Jeśli będziesz się trzymać bezpiecznych konstrukcji gramatycznych, to też będzie w porządku, pod warunkiem jednak, że będą poprawne. Jeśli jednak chcesz naprawdę błysnąć, to powtórz sobie trudniejsze zagadnienia gramatyczne – inwersje stylistyczne (Not only did they support our initiative, but they also….– Oni nie tylko poparli naszą inicjatywę, ale też…), mowę zależną, zwłaszcza z różnorodnymi czasownikami wprowadzającymi (She insisted on us telling her the truth – Ona nalegała abyśmy powiedzieli jej prawdę), impersonal passive (Teenagers are believed to be…-Powszechnie wierzy się, że nastolatkowie są…) czy chociaż zdania warunkowe, najlepiej te trudniejsze, czyli III albo mieszane (If they had known about that when they were younger, they would do something totally different now….- Gdyby wiedzieli o tym, kiedy byli młodsi, to teraz robiliby coś zupełnie innego). Zaprzyjaźnij się też z idiomami i phrasal verbs, bo one też świadczą o naturalności i precyzyjności komunikatów! Najlepiej jest mieć w repertuarze swoje ulubione, sprawdzone (i na 100% poprawne) konstrukcje, które można w miarę uniwersalnie wykorzystać w tego typu tekstach.

Author's Name

Index

01. List formalny

07. Letter of complaint

04. Opowiadanie

08.

05. Recenzja

02. List prywatny

09.

06. Artykuł

03. Rozprawka

01. list formalny

Może to być np. list czytelnika do gazety/czasopisma lub list mieszkańca do władz miasta. List może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji itp. Dobrze napisany list formalny: – zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany (w warunkach maturalnych adresy oraz data nie są wymagane) – omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny – zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący, akapity itp.

• Zapytanie:

I am writing for information about… – Piszę, aby uzyskać informację o… I would like to know if/whether… – Chciałbym wiedzieć, czy… Reklamacja: I am writing to complain about… – Piszę z reklamacją dotyczącą… I would like to express my (strong) dissatisfaction with – Chciałbym wyrazić niezadowolenie z… My second complaint is about… – Druga skarga dotyczy… To make matters worse, … – Co gorsza, … On top of that… – Na dodatek… It leaves much to be desired. – To pozostawia wiele do życzenia. I discovered another problem when… – Odkryłem kolejny problem, kiedy… Wyrażanie prośby: I would appreciate it/be grateful if you could… – Byłbym wdzięczny, gdyby… Could you please inform me… – Czy mógłbym zostać poinformowany o… I wonder if you could possibly tell/send me… – Czy mógłby mi Pan/Pani powiedzieć/wysłać… Podanie: I am writing in response to/with regard to your advertisement which appeared in… – Piszę w odpowiedzi na ogłoszenie, które ukazało się… I am very interested in applying for the position of… – Jestem zainteresowany ubieganiem się o stanowisko… I consider myself to be… – Uważam, że jestem…

list formalny

02. list nieformalny

Zwrot powitalny Hello/ Hi! – Cześć! Dear Mark – Drogi Marku Początek listu It was nice/good/lovely to hear from you. Thanks for your letter. – Dziękuję za list. I’m sorry I haven’t written for so long. – Przepraszam, że nie pisałem tak długo. How are you? – Jak się masz? Prośby Will you help me, please? – Pomożesz mi? I’d be grateful if you could… – Byłbym wdzięczny, jeśli mógłbyś… Zapraszanie Would you come… – Czy przyszedłbyś… I’d like to invite you to – Chciałbym cię zaprosić na… Would you like to come…? – Chciałbyś przyjść…? I’d be happy if you could visit us. – Ucieszyłbym się, gdybyś mogła nas odwiedzić. I’d like you come to – Chciałabym, żebyś przyszedł Akceptowanie zaproszenie I’d love to come. – Przyjdę z chęcią. Thanks for inviting me. – Dziękuję za zaproszenie.

At first – Najpierw In the beginning – Na początku Then – Następnie, potem Finally – Wreszcie Eventually – W końcu Remember to… – Pamiętaj, żebyś If I were you, I’d… – Na twoim miejscu… You’d better – Lepiej, żebyś I think you should/ shouldn’t – Myślę, że powinnaś/ nie powinnaś Zakończenie listu That’s all for now. – To na tyle. Give my regards to… – Pozdrów ode mnie… I have to finish now. – Muszę już kończyć. Hope to hear from you soon. – Mam nadzieję, że wkrótce odpiszesz. Take care – Trzymaj się All the best – Pozdrawiam Best wishes – Pozdrawiam Bye for now – Do zobaczenia Write soon! – Napisz wkrótce! Love – Ściskam

Generales

Specific

03. rozprawka

ROZPRAWKA to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami. Autor rozprawki może wyrazić aprobatę lub dezaprobatę wobec rozważanego zagadnienia, może również przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie, wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym zakończeniem. Dobrze napisana rozprawka: – omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp, rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej – zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy (rozprawka za i przeciw lub rozprawka przedstawiająca opinię) – charakteryzuje się stylem formalnym.

Lorem ipsum dolor sit amet

03. rozprawka

1. WSTĘP (wprowadzenie tematu) To begin with – Na początek Nowadays – Obecnie In today’s world – W dzisiejszym świecie It is common belief that – Popularne jest stwierdzenie, że People say that… – Ludzie mówią, że… Most people agree that… – Większość ludzi zgadza się z tym, że… There are so many different opinions on… – Jest tak wiele różnych opinii na temat… There is no agreement… – Nie ma zgody…

03. rozprawka

2. ROZWINIĘCIE TEMATU (przytaczanie argumentów wraz z uzasadnieniem)In the first place – Po pierwsze First of all – Przede wszystkim To start with – Na początek Firstly/secondly /thirdly – Po pierwsze/drugie/trzecie The main advantage of … is that – Główną zaletą … jest to, że One major advantage of … – Ważną zaletą … The main/greatest argument is that… – Głównym/najważniejszym argumentem jest to że… Another benefit is that – Kolejną zaletą jest to, że There is no doubt about it that… – Nie ma wątpliwości, że… From the perspective of supporters/followers…- Z punktu widzenia zwolenników… Opponents point out that – Przeciwnicy zwracają uwagę, że Another advantage/disadvantage is that… – Kolejną zaletą/wadą jest to, że… There is another side to this problem/issue/question/argument – jest jeszcze inna strona tego problemu/kwestii/debaty In addition to … – Na dodatek … Last, but not least – Ostatni, lecz nie mniej ważny

03. rozprawka

2. ROZWINIĘCIE TEMATU (przytaczanie argumentów wraz z uzasadnieniem)Finally, … – W końcu, … What is more/Furthermore/Moreover – Co więcej Therefore/As a result – Zatem/tak więc On the other hand – Z drugiej strony Despite/In spite of – Pomimo Not only … but also – Nie tylko …, ale również Even though – Chociaż Even so – Nawet jeśli Although – Mimo to It can be argued that… – Są odmienne opinie że… However, it needs to be added that – Jednakże, należy dodać, że For example/For instance – Na przykład Like – Jak Such as – Tak jak Regardless of the fact that – pomimo tego, że An excellent/brilliant/fine instance is – Doskonałym/świetnym/dobrym przykładem jest A perfect example for that is – Idealnym na to przykładem jest e.g. (for example) – na przykład

03. rozprawka

3. ZAKOŃCZENIE (podsumowanie, wyrażenie własnego zdania na dany temat)In conclusion/All in all/To sum up – Podsumowując In my opinion – moim zdaniem Hold the view/opinion (that) – uważam, że It is clear from the above evidence that – Z powyższych punktów wynika, że Taking everything into account/ Taking everything into consideration/On the whole /All things considered – Biorąc to wszystko pod uwagę Overall, – Ogólnie rzecz biorąc, There is no agreement…, but in my opinion… – Nie ma zgody…, ale moim zdaniem… On balance – po namyśle I suppose (that) – podejrzewam, że According to – według I would say/suggest that – powiedziałbym/sugerowałbym, że/żeby Needless to say – nie trzeba dodawać, że To wrap up – podsumowując Taking everything into consideration – biorąc wszystko pod uwagę

04. Opowiadanie

Opowiadanie jest jedną z czołowych pozycji, która pojawia się na maturze z języka angielskiego, sprawdzianach oraz innych egzaminach sprawdzających nasze umiejętności językowe. Forma ta jest często uważana za najtrudniejszą ze względu na swoją kompleksowość, jednak właściwe podejście oraz obranie prawidłowej strategii wobec niej jest gwarantem napisania bardzo dobrej pracy, która zostanie podobnie oceniona. Dowiedz się, jak dobrze napisać opowiadanie po angielsku! Opowiadanie po angielsku Opowiadania w języku angielskim piszemy zwykle w czasie Past Simple (czas przeszły prosty). Czasami użyjemy w nim również czasu Past Perfect (czas zaprzeszły), jednak z jego użyciem nie należy przesadzać. Warto użyć mowy zależnej, cytatów, bądź krótkich dialogów – to wszystko wpłynie na większą liczbę punktów przy ocenie naszej pracy. Styl opowiadania powinien być półformalny do formalnego, w zależności, jak podano w poleceniu zadania. Bardzo ważne jest zachowanie chronologicznego ciągu wydarzeń – w przeciwnym razie, praca nie będzie pod tym względem logiczna, przez co stracimy wiele punktów. Schemat tego typu formy pisemnej nie różni się zbytnio od podobnych form pisemnych, z jakimi spotkamy się na lekcjach bądź zajęciach z języka angielskiego. Mamy tu do czynienia z dość znajomym schematem, na który składa się wstęp, rozwinięcie, oraz zakończenie. Wyjątkiem od reguły jest tu jednak często tytuł, jaki sporadycznie jest przy tego typu pracy wymagany. Nie jest to sztywna reguła, jednak czasami wymaga się od nas, by pracę zatytułować.

Lorem ipsum dolor sit

04.

Przykładowe opowiadanie

One Scary Friday  It was a day like any other one. It was mid-December, with the temperatures falling below -10oC. Claire, my friend, was visiting me, as we had not seen each other for several weeks. It was not until that evening though that things were about to get a little scary.  When it got dark, we decided to go downstairs to take a look at what my brother, Sam, was up to. Strangely enough, Sam was not in his room. Actually, there was nobody downstairs, which made me think about what could have happened. Usually at this time of day, there are at least my brother, mother and dad doing something in the kitchen or in the living room. But not this time.  Me and Claire looked outside, but there was nobody in the backyard either. „Where could they be?” - I said to her, to which she replied – „They must have gone somewhere”. I thought so, but I had no idea where they could have gone. Suddenly, the door opened and my family emerged from the bathroom. As it turned out, they played a prank on me and my friend.  That afternoon was one of the scariest moments of my life. I thought my family disappeared, but, as it turns out, you should check every place in your room before you burst into tears.

05. recenzja

Recenzja filmu po angielsku to dłuższa forma wypowiedzi zawierająca ocenę wybranego dzieła filmowego. Osoba pisząca recenzję dostarcza czytającemu informacji oraz ocenia zachęcając lub zniechęcając do obejrzenia danego filmu. Zazwyczaj recenzja zawiera zarys fabuły (lecz nie jej streszczenie!), oraz nasze odczucia względem filmu, wskazując jego mocne strony i godne uwagi cechy.

05. recenzja

Co do zasady recenzja jest tekstem subiektywnym, ponieważ każdy może odbierać dany utwór w odmienny sposób. Należy pamiętać o tym, by nie ograniczać się jedynie do stwierdzenia, czy jakiś film lub książka nam się podobał, czy też nie. Musimy tutsj rozwiąć swoją wypowiedź, uargumentować własną opinię, a jeśli to możliwe poprzeć przykładami, odniesieniami do innych dzieł. Możemy zaobserwować recenzje, które są pisane w stylu formalnym, półformalnym lub tworzone wręcz językiem potocznym. Wszystko to zależy od charakteru pisma, portalu, na którym nasza recenzja zostanie zamieszczona. W sytuacji egzaminacyjnej zaleca się jednak zachowanie stylu półformalnego.

05. recenzja

… is a drama/horror/thriller/ fantasy film/documentary directed by… – … to dramat/horror/thriller/ fantasy/film dokumentalny wyreżyserowany przez… The action takes place in… – Akcja dzieje się w… The plot focuses on… – Fabuła skupia się wokół… It tells the story of… – Opowiada historię… The main characters are… – Głównymi bohaterami są… The film is based on… – Film jest oparty na… The cast includes… – W filmie występują… Despite its strange title… – Pomimo dziwnego tytułu… The action begins when… – Akcja zaczyna się kiedy… … has a tragic/happy end. – Ma tragiczny/szczęśliwy koniec. …is a film adaptation of… – … jest adaptacją filmową… The film is very funny/involving/frightening/ moving/surprising/ shocking/thought-provoking – Film jest bardzo zabawny/wciągający/przerażający/ poruszający/zaskakujący/ szokujący/skłaniający do myślenia

05. recenzja

The first part of the film depicts… – Pierwsza część filmu ukazuje… …was probably the most anticipated movie of 2015. – … był prawdopodobnie najbardziej oczekiwanym filmem roku 2015. My first impression was… – Moim pierwszym wrażeniem było… It’s a real masterpiece. – To jest prawdziwe arcydzieło. This film conveys a beautiful message. – Ten film niesie piękne przesłanie. I can recommend this film to everyone who likes… – Mogę polecić ten film każdemu kto lubi… It’s definitely worth watching. – Jest z pewnością warte przeczytania. I wouldn’t really recommend it because… – Nie poleciłbym tego, ponieważ… It didn’t live up to my expectations. – Nie spełniła moich oczekiwań.

05. recenzja

06. artykuł

Czego może dotyczyć artykuł na maturze? Wszystkiego. Tak samo, jak artykuł w gazecie, czy w internecie. Najpewniej jednak będziesz się poruszać po obszarze odpowiadającym choć trochę jednemu z typowych zakresów tematycznych na maturze (człowiek, dom, praca, szkoła, zdrowie, zakupy, życie rodzinne i towarzyskie, żywienie, przyroda, sport, kultura, technika i nauka, podróże, państwo i społeczeństwo, elementy wiedzy o krajach anglojęzycznych).

• Jak napisać artykuł na maturze?Zgodnie ze wskazówkami zawartymi w informatorze Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, artykuł może zawierać w sobie elementy opisu, sprawozdania, recenzji, komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę kształtowania opinii czytelników.

06. artykuł

Checklista – czyli co musi się znaleźć w Twoim artykule, abyś dostał za niego max punktów na maturze? ☐ pismo jest czytelne (wyobraź sobie, że sprawdzający w ogóle skreśla wszystkie fragmenty, których nie może odczytać przez Twoje bazgroły. Czy wtedy Twój tekst nadal będzie miał sens?) ☐ artykuł jest na temat, treść jest zgodna z poleceniem ☐ artykuł ma tytuł (ciekawy, intrygujący, ale adekwatny do polecenia!) ☐ tekst jest wyraźnie podzielony na wstęp, rozwinięcie i zakończenie ☐ tekst mieści się w zakresie 200-250 słów (uwaga! Jeśli Twoja praca będzie miała mniej niż 160 słów, to z automatu tracisz punkty za zakres i poprawność środków językowych!) ☐ wstęp zgodny z treścią polecenia, wprowadzający w temat artykułu ☐ wstęp ciekawy, intrygujący, zaskakujący, lub skłaniający do myślenia ☐ w rozwinięciu – odniesienie do treści polecenia poprzez przykłady, wyjaśnienia, pogłębienia tematu ☐ zakończenie zawierające podsumowanie/wnioski (innymi słowami niż we wstępie) ☐ kolejne zdania i kolejne paragrafy są ze sobą logicznie połączone (np. z wykorzystaniem however, whereas, what’s more, moreover…) ☐ tekst zawiera kilka ciekawych i PRECYZYJNYCH zwrotów (czyli nie: fajna książka, ale wciągająca powieść) ☐ tekst zawiera kilka ciekawych i trudniejszych konstrukcji gramatycznych (idiomy, phrasal verbs, mowa zależna, inwersja stylistyczna, zdania warunkowe…) ☐ w tekście nie ma błędów językowych (ortograficznych, gramatycznych, interpunkcyjnych)

07. letter of complaint

List z zażaleniem (a letter of complaint) jest listem formalnym, który zazwyczaj piszemy do instytucji/firmy lub osoby w celu wyrażenia naszego niezadowolenia z jakości produktu lub usługi. Swoją pracę pisemną powinniśmy podzielić na akapity i zachować jasny układ: zwrot grzecznościowy, wstęp, rozwinięcie, zakończenie. Nie stosuje się skrótów (np. I’m), należy korzystać z wyszukanych zwrotów typowych dla formalnego stylu, piszemy krótko, zwięźle i na temat.

07. letter of complaint

Początek listu z zażaleniem List z zażaleniem nie powinien być za długi, dlatego warto już od pierwszego zdania zaznaczyć w jakiej sprawie piszemy. - I am writing on the subject of… – Piszę na temat… - I am writing this letter to complain… – Piszę ten list, aby złożyć zażalenie… - I am writing to complain about … – Piszę, aby złożyć zażalenie w sprawie… - I am writing to draw your attention to the problem of… – Piszę, aby zwrócić Pana/i uwagę na problem… - I am writing to express my anger at… – Piszę, aby wyrazić moją złość na… - I am writing to express my annoyance with… – Piszę, aby wyrazić swoją irytację z… - I am writing to express my disappointment… – Piszę, żeby wyrazić moje rozczarowanie… - I am writing to express my dissatisfaction with… – Piszę, żeby wyrazić moje niezadowolenie z powodu…

07. letter of complaint

Rozwinięcie listu z zażaleniem W rozwinięciu powinniśmy zwięźle, ale dokładnie opisać powód naszego listu. Pamiętajmy, że list z zażaleniem po angielsku powinien zawierać wszystkie najpotrzebniejsze informacje o zaistniałym problemie. Although I was told there would be… – Chociaż powiedziano mi, że będzie… As well as this, … – Zarówno, jak to… I am disappointed because… – Jestem rozczarowany/a, bo… I am sure you can imagine… – Jestem pewny/a, że może Pan/i sobie wyobrazić… I have to say that I was not at all satisfied with… – Muszę powiedzieć, że w ogóle nie byłem/am usatysfakcjonowany/a… I insist on immediate action… – Muszę nalegać na podjęcie natychmiastowych działań… I regret to inform you how appalled I was… – Żałuję, że muszę poinformować Pana/ią jak zbulwersowany byłem/am…

07. letter of complaint

I regret to inform you how shocked I was… – Żałuję, że muszę poinformować Pana/ią jak zszokowany byłem/am… I regret to state that… – Żałuję, że muszę powiedzieć że… I want to bring to your notice that… – Chcę zwrócić Pana/i uwagę na… I was appalled at the poor quality… – Byłem/am zbulwersowany/a niską jakością… I was deeply dissatisfied with…. – Jestem bardzo niezadowolony/a… I would like you to look into this matter… – Chciał(a)bym, aby sprawdził Pan tą sprawę… In spite of the fact that… – Pomimo tego, że… On April 1, 2030, I… – Dnia pierwszego kwietnia 2030 roku, ja… To make matters worse, … – Co gorsza… Unfortunately, your product has not performed well… – Niestety, Państwa produkt nie działa dobrze… You can imagine how we felt when… – Może Pan/i sobie wyobrazić jak się czułem/am, gdy…

07. letter of complaint

Zakończenie listu z zażaleniem Na koniec listu warto podkreślić, że czekamy na rozwiązanie naszego problemu oraz zaznaczyć jak długo będziemy czekać na odpowiedź. List z zażaleniem po angielsku kończymy uprzejmym pozdrowieniem. I hope I will not be forced to take further action. – Mam nadzieję, że nie będę zmuszony/a do dalszych działań. I hope that this matter can be resolved… – Mam nadzieję, że ta sprawa zostanie rozwiązana szybko… I hope you will deal this matter quickly. – Mam nadzieję, że szybko zajmie się Pa/i tą sprawą. I look forward to hearing from you at your earliest convenience. – Czekam na kontakt z Panem/nią w najbliższym możliwym terminie. I look forward to your reply. – Czekam na Pana/i odpowiedź. I must insist on… – Muszę nalegać na… I trust this matter will be resolved as soon as possible. – Ufam, że ta sprawa zostanie rozwiązana najszybciej jak to możliwe. I trust this matter will not be treated lightly. – Ufam, że ta sprawa nie zostanie potraktowana lekko. I trust this matter will receive your immediate attention. – Ufam, że ta sprawa otrzyma Pana/i natychmiastową uwagę.

07. letter of complaint

I will have no choice but to take legal action. – Nie będę mieć wyboru tylko wstąpić na drogę sądową. I will wait until… – Poczekam do… I would be grateful if you… – Będę wdzięczny/a jeśli Pan/i… I would like a full refund as soon as possible. – Chciał(a)bym otrzymać zwrot pieniędzy najszybciej jak to możliwe. Thank you for attending to the above matter. – Dziękuję za zajęcie się opisaną wyżej sprawą. Unless I hear from you before April 1, I will be obligated to… – Jeśli nie usłyszę od Pana/i do pierwszego kwietnia, będę zmuszony/a… Unless satisfactory compensation is offered, I will be forced to… – Jeśli satysfakcjonująca rekompensata nie zostanie zaoferowana, będę zmuszony/a… Unless the matter is resolved… – Jeśli ta sprawa nie zostanie rozwiązana…

07. letter of complaint

Dear Ms. Lisa Jones, I am writing to express my disappointment with my stay at your hotel on March 20. I arrived at your hotel late in the afternoon and upon check in I was presented with the keys to a room which had not been cleaned after the previous guests. In the bathroom, I found a glass with lipstick on it and there was also hair left in the shower. To my dismay, the manager was not at all bothered by the situation and offered nothing by way of apology. Due to the fact that I could not change rooms, because the hotel had been fully booked, I was told to wait for a maid to come clean the room. I was most annoyed that I had to wait over an hour for the maid to finally arrive. I trust this is not the way you lead your day-to-day operations. Had I known that I would waste a whole evening on having the room cleaned, I would have chosen a different hotel. I would appreciate a full refund for my stay. If I do not receive a prompt response, I will be forced to take legal action. Please contact me at 601 888 999. Sincerely, John Smith

Thanks for your attention

Any questions?