wiązki w zdaniu. Klasa 6

Temat: Związki wyrazowe

Moja mama kupiła nową torebkę. mama kupiła - związek główny mama moja kupiła torebkę torebkę nową W każdym związku pobocznym występuje wyraz nadrzędny, czyli określany oraz wyraz podrzędny, czyli okreslający.

co zrobiła?

kto?

czyja?

co?

związki poboczne

jaką?

ZADANIE 1. W podanych zdaniach podkreśl wyrazy tworzące związki główne. 1) Piotr od rana sprząta swój warsztat. 2) Poprzedniej nocy księżyc świecił bardzo jasno. ZADANIE 2. Z podanych zdań wynotuj wyrazy, które są określeniami podmiotów. 1) Stary, zniszczony krążownik stał w porcie od kilku dni. ......................................................................................................................................................................... 2) Wczesnym rankiem wróciła z Krakowa odrestaurowana lokomotywa spalinowa. ......................................................................................................................................................................... ZADANIE 3. Z podanych zdań wynotuj wyrazy, które są określeniami orzeczeń. 1) Dawniej hrabia odwiedzał pensjonat latem i zimą. ......................................................................................................................................................................... 2) Matematyk wielokrotnie przypominał uczniom wzory. .........................................................................................................................................................................

Wyrazy w zdaniu tworzą trzy rodzaje związków:

1. Związek zgody

2. Związek rządu

3. Związek przynależności

2. Związek rządu

Związek zgody Zachodzi on, gdy wyraz określany i określający zgadzają się ze sobą w przypadku, liczbie i rodzaju. W tym związku pozostają ze sobą: podmiot i orzeczenie, np. rzeka płynęła (l.poj., r. żeński) rzeczownik i przydawka, np. piękny krajobraz (M., l. poj., r. męski) dwa rzeczowniki, zgodne pod względem przypadka, liczby i rodzaju np. rzeką Wisłą (N., l. poj., r. żeński)

Związek rządu Zachodzi on, gdy wyraz określany wymaga od wyrazu określającego, by wystąpił w ściśle określonym przypadku. W tym związku pozostają ze sobą: - czasownik i dopełnienie, np. czytam (co?) książkę - rzeczownik i wyrażenie przyimkowe, np. gra (na czym) na skrzypcach

Związek przynależności Zachodzi, gdy wyraz określający nie jest rządzony przez wyraz określany i nie musi się z nim zgadzać pod względem formy. W tym związku pozostają ze sobą: - czasownik i okolicznik, np. idę (dokąd?) do lasu - dwa wyrazy nieodmienne, np. bardzo późno - wyraz odmienny i nieodmienny, np. bardzo smaczne

Niektóre wyrazy pozostają poza związkami w zdaniu - nie łączą się one z żadną częścią zdaniaZaliczamy do nich: - wyrazy wtrącone, np. według ciebie, moim zdaniem, owszem, na pewno, jak wiesz - wołacze, np. Kasiu, kolego, słuchaczu - wykrzykniki, np. cześć, hej, ojej, achW zdaniu oddzielamy je przecinkami lub myślnikami. Po wołaczach możemy postawić przecinek lub wykrzyknik.

Czas na ćwiczenia

ćwiczenia w e-podręczniku

związki między wyrazami

typ związku

wyrazy wtrącone