Klasa I 5.2. Początki państwa polskiego. Mieszko I

Początki państwa polskiego. Mieszko I.

Plemię Polan

• W X w. spośród plemion słowiańskich największe znaczenie zyskują Polanie
• Zajmują oni tereny pn. Wielkopolski z grodami: Gniezno, Ostrów Lednicki, Giecz i Bnin.
• od lat 30. X w. potęgę swoją buduje tam ród Piastowie
• władcy Polan zawdzięczają swoje sukcesy sile zbrojnej - drużynie wojów, których książę utrzymywał

Pierwsi władcy z rodu Piastów

• legenda o okrutmym księciu Popielu co go myszy zjadły
• Siemowit
• Lestek - wspomina o nim kronikarz saski Widukind z Korbei, który nazywał poddanych piastowskiego księcia Licicaviki - prawdopodobnie oznacza to Lestkowice i pochodziło od imienia Lestka
• Siemomysł
• Mieszko I - znamy z przekazów źródłowych

O wszystkich wspomina Gall Anonim - piszący kronikę w XII w.

Podboje Piastów

• II poł. Xw. zajęto pd. Wielkopolskę, ziemię kaliską i Kujawy
• następnie Chełmno, Sandomierz, Gdańsk- kluczowe punkty (leżały przy rzece Wiśle), które umożliwiały kontrolę szlaków handlowych zapewniających Polsce zyski
• kolejnym punktem ekspansji było Pomorze Zachodnie i tu natkneli się na silnego przeciwnika - Związek Wielecki (związek grup plemion Słowian połabskich)
• Pomorze Zachodnie też było celem margrabiów niemieckich
• 963 r.- klęska Mieszka w walce z Wieletami
• Mieszko z powodu trudności na Pomorzu Zachodnim szuka sojuszników- Czechy i cesarz Otton I.

CZECHY:

• 965- ślub z Dobrawą
• 967- Wieleci wraz z saskim możnym Wichmanem atakują państwo Polan, Mieszko otrzymuje pomoc od czeskiego teścia i odpiera napastników. W starciu tym zginął Wichman - wróc cesarza Ottona I więc wiadomośc ta cesarza ucieszyła.
• Cesarz zgodził sie na założenie biskupstwa w Polsce z siedziba w Poznaniu z bp Jordanem, a później Ungerem- kościół stał się niezalezny od arcybiskupstwa w Magdeburgu, któremu miały podlegać tereny słowiańskie
• dobre stosunki z Czechami zostały przerwane, gdy Mieszko z pomocą niemiecką zajął część Śląska, który wcześniej należał do Czech

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Cedyni%C4%85

• biskupstwo w Poznaniu
• zajęcie większości Śląska
• konflikt z margrabią niemieckim Hodonem- bitwa pod Cedynia 972r. - Wyprawa była prywatnym przedsięwzięciem możnowładców niemieckich, niezgodnym z wcześniejszymi traktatami Mieszka I z Ottonem I

Cesarz - Otton I

Państwa schrystianizowane i pogańskie.Młodsza Europa ok. 1000r.

Chrzest Mieszka I

• Trudności na Pomorzu Zachodnim powowdują, że Mieszko musi szukać sojuszników
• SOJUSZNICY:
• Czesi-ślub z Dobrawą (chrześcijańską księzniczzką czeską); dotychczasowi sprzymierzeńcy Wieletów;Ślub z Dobrawą zapewnia Mieszko I sojusz z księstwem czeskim, i rozpad sojuszu czesko-wieleckiego, co pozwoliło Mieszko I na pokonanie Wichmana i zakończenie wojny z Wieletami
• cesarz Otton I oraz niemieccy możnowładcy- byli oni zainteresowani ekspansją u ujścia Odry, dążyli do rozprawy z Wieletami; Mieszko I prawdopodobnie zgodził sie płacić cesarzowi trybut- daninę ze swego terytorium

• CZAS:

• 966r., chrzest mógł się odbyć w najważzniejsze chrześciajńskie święto- WIELKANOC

• MIEJSCE

• Uroczystośc mogła zostać zorganizowana w Poznaniu lub na Ostrowie Lednickim- w tych miejscach archeolodzy odnaleźli pozostałości konstrukcji baptysterium

Baptysterium- specjalna budowla lub miejsce w kościele, w którym dokonywano chrztu.

• PRZYCZYNY CHRZTU

• Coraz więcej państw ościennych wkraczało w orbitę kultury chrześcijańskiej.

• Państwa zachodniej Europy wykorzystując wiarę chrześcijańską, pod hasłem „nawracania” pragnęły poszerzać zdobycze terytorialne (do czego idealnie nadawały się ziemie należące do pogańskich Słowian)

• uniknięcie podporządkowania przez dominujące wówczas w Europie Państwo Cesarskie,
• sojusz z Czechami,
• chęć wzmocnienia autorytetu władcy,
• polepszenie funkcjonowania państwa,
• wzmocnienie więzi między ludźmi,

Skutki chrztu

• umocnienie władzy , zarówno zewnętrznie jak i wewnętrznie. Chrześcijaństwo głosi bowiem, że władza pochodzi od Boga, dlatego nie wolno sprzeciwiać się decyzją księcia.

• Mieszko I dołączył do grona książąt chrześcijańskich znajdujących się w orbicie Cesarza Ottona I.

• napływ nowych duchownych, którzy byli jedyną obok dworzan grupą osób wykształconych. Duchowni jako jedynie potrafili pisać i czytać, a także znali łacinę, co było wykorzystywane w kontaktach międzynarodowych.

• Zapotrzebowanie na nowe kościoły i klasztory rozwinęło budownictwo i sztukę sakralną.
• Dzięki znajomości uprawy roli, wykorzystania nowych narzędzi i zastosowania dwupolówki, rozwinęła się gospodarka rolna, która przez kolejne wieki będzie główną gałęzią gospodarczą Państwa Polskiego.
• utworzono biskupstwa, np. w roku 968 powstało biskupstwo w Poznaniu,
• w roku 1000 powstało arcybiskupstwo w Gnieźnie (zostało ono powołane na cześć władcy Państwa Cesarskiego - Ottona III, który odwiedził w tymże roku Polskę),
• arcybiskupstwo w Gnieźnie sprawowało władzę nad trzema biskupstwami, znajdującymi się we Wrocławiu i Kołobrzegu oraz Krakowie,

https://www.youtube.com/watch?v=j6Bgbr2HBsc

Dagome iudex - sędzia Dagome

• najstarszy zachowany dokument dotyczący państwa polskiego.

• W Dagome iudex, spisanym po łacinie, Mieszko I oddaje państwo - nazwane wówczas "państwem gnieźnieńskim" - pod opiekę Stolicy Apostolskiej.

• W dokumencie, obejmującym strony 87 i 87 recto, opisane są też granice kraju. Są np. wzmiankowane granice z Rusią, Prusami, jest wymieniony Kraków i prawdopodobnie Szczecin, czyli mamy w przybliżeniu pierwszy opis granic Polski. Jest też zgoda na składanie ofiary, czyli świętopietrza, daniny dla Watykanu

Zadanie - podsumowanie

• Jak miały na imię żony Mieszka I i skąd pochodziły?
• Konflikt z Hodonem dotyczył jakiej ziemi?
• Gdzie miała miejsce bitwa z Hodeonem?
• Co miało miejsce w roku? 960,965,966,972

Kahoot

https://create.kahoot.it/share/mieszko-i/f2ca21a2-ed60-440a-a7c1-bde035428f99

https://create.kahoot.it/share/mieszko-i/f2ca21a2-ed60-440a-a7c1-bde035428f99