Egzystencjalizm

Egzystencjalizm

Nurt filozoficzny znany w Europie od XIX wieku. Za twórcę egzystencjalizmu uważa się Duńczyka Sorena Kierkegaarda. Nurt ten rozpropagowali głównie – Martin Heidegger (Niemiec) i Jean Paul Sartre (Francuz).

Podstawowe założenia:

Cechą istnienia ludzkiego jest kruchość – ciągłe zagrożenie. Stąd główne uczucia, na jakie człowiek jest skazany to TRWOGA I TROSKA.

Świat i ludzka egzystencja są niezrozumiałe, absurdalne. Skazane na nieodwołany koniec.

W świecie nie ma nic trwałego, ani Boga, ani wiecznych idei, ani wartości.

Życie człowieka jest krótkie, przypadkowe i nietrwałe. Otoczone przez nicość i samo jest nicością, bo do nicości zmierza.

Człowiek pozostawiony jest sam sobie.

Człowiek sam sobie tworzy wartości, sam nadaje swojemu istnieniu sens.

Człowiek jest wolny, ale nie czuje się szczęśliwy.

Przy podejmowaniu decyzji towarzyszy człowiekowi nieustanne poczucie leku, bo jeśli nie ma wartości, nie wiadomo czy dokonany wybór jest słuszny. W efekcie, wolność zamiast być przywilejem staje się przekleństwem.

W powojennej Polsce egzystencjaliści byli potępiani jako przedstawiciele „filozofii rozpaczy”, która stanowiła zaprzeczenie oficjalnej ideologii marksistowskiej. Wydarzenia określane jako „Odwilż’56” umożliwiły przedostanie się na polski rynek literacki dzieł wielkich francuskich egzystencjalistów, takich jak Sartre (Drogi wolności) i Camus (Dżuma). Zainspirowały one polskich twórców. Elementy egzystencjalizmu można odnaleźć m.in. w: Jak być kochanką Kazimierza Brandysa, Trans-Atlantyku Witolda Gombrowicza, Opowiadaniach Marka Hłaski, Bramach raju Jerzego Andrzejewskiego, czy Dramatach Tadeusza Różewicza

Zapamiętaj najważniejsze informacje .