Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Үгийн сангийн найруулга- лекц 2-1 copy

soniobyamka

Created on February 8, 2021

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Smart Presentation

Practical Presentation

Essential Presentation

Akihabara Presentation

Pastel Color Presentation

Visual Presentation

Relaxing Presentation

Transcript

Үгийн сангийн найруулга

Үгийн сангийн найруулга зүй

Үгийн сангийн бүрэлдэхүүн

Хэрэглээний талаас нь ангилах

Гарал үүслээр нь ангилах

Үгийг онож сонгох

Үгийн сан гэж юу вэ?

Хэрэглэгдэх байдлаар нь ангилах

Ойролцоо нэрийн ангилал

Ойролцоо нэрийн үүрэг, эгнээ

Ойролцоо нэрийн толь

Ойролцоо нэрийн онцлог

Ойролцоо нэрийн тухай эшлэл

Үгийн сангийн бүрэлдэхүүн, түүнийг ангилах

Хэрэглээний талаас ангилах

Үгийн сангийн судлалын судлагдахуун

Аливаа хэлний бүх үгийг тухайн хэлний үгийн сан гэнэ.

Гарал үүслээр нь ангилах

Хэрэглэгдэх байдлаар нь ангилах

Энд дараад дэлгэрэнгүй мэдээлэлтэй танилцаарай.

ҮГИЙН САН

Үгийн сангийн найруулга зүй

Тодорхойлолт 2

Тодорхойлолт 1

Зөв сайхан ярьж, бичих, найруулах арга барилыг судалдаг найруулга зүйн шинжлэх ухааны хамгийн гол салбар

Тухайн хэлний үгийн сангийн бүрэлдэхүүн, үг хэллэгийн баялгийг хэрхэн сонгох тухай судалдаг салбар

Үг сонгох

Үг онож сонгох

Үг онож сонгох нь зөвхөн уран зохиолын найруулгад төдийгүй утга зохиолын хэлний зөв сайханд түгээмэл нөлөөлөх бөгөөд аливаа найруулга товч, тодорхой, цэвэр (ойлгомжтой) болох гол нөхцөл мөн.

Үгийн сангийн найруулга зүй" бол үг онож сонгох тухай судалдаг шинжлэх ухаан юм.

Үгийг онож сонгох

Ямар үг ямар үгтэй утга холбогдох, эс холбогдохыг мэдэх хэрэгтэй.

Үгийн утгыг сайн мэдэх хэрэгтэй.

Үг хэлний баялагтай байх нь үг онож сонгох гол нөхцөл болно

Үгийн сангийн судлагдахуун - үгийн утга

Орчин цагийн монгол хэл- II боть

Үгийн утга

Үгийн утга

Үгийн утга

Үгийн утга

Үг бүхэн тогтсон хэлбэр дуудлагаар хэвшсэн утгатай байх бөгөөд тэрхүү утга нь тухайн үгийн хэрэглэгдэх хэмжээ, хүрээг тодорхойлж байдаг.

Үгийн утга бүрэлдэх нь хэл буй болсон цаг үеэс тасралтгүй үргэлжилж байдаг зүй тогтолтой үзэгдэл.

Үгийн утга бүрэлдэн буй болох нь хүний үйл ажиллагаанаас төдий л хамааралтай бус.

Ойролцоо үг

В.Г.Белинский (1818-1848)

Д.Э. Розенталь (1900-1994)

П.Бямбасан

Д.Отгонсүрэн

Ойролцоо нэр

Ойролцоо үгийн толь

Ф.И. Буслаев (1818-1897)

Н.Нансалмаа

Б.Пүрэв-Очир

Викитоль

Ойролцоо үг

Д.Отгонсүрэн

Б.Бямбадорж

Ж.Бат-Ирээдүй

Б.Одончимэг

Ойролцоо нэр

Ойролцоо үгийн толь

С.Лувсанвандан

Д.Өлзийбаяр

Б.Пүрэв-Очир

Викитоль

Ойролцоо утгатай үг

онцлог шинж

Найруулга зүйн үндсэн асуудлын нэг

Үгийн сангийн утга болон найруулгад гүйцэтгэх үүргээрээ заавал ялгарна.

Аливааг төдий чинээ үнэмшилтэй нарийн тусгана.

Lorem ipsum dolor

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod

Ойролцоо утгат арга хэрэглүүр гэсэн утгатай.

Нэг ухагдахууныг олон үгээр тэмдэглэнэ.

Ойролцоо утгат арга хэрэглүүрийн нэг нь нөгөөгөө солин найруулах боломжийг бүрдүүлнэ.

Ойролцоо нэр

Хэлэнд, дүрмийн ёсоор, туйлын синоним гэж байдаггүй тул нэг нь нөгөөгөөсөө утгаараа болон найруулгын дүрслэн илэрхийлэх шинжээрээ заавал ялгарна.

жишээ

Ойролцоо утгат үгс хам, цуваа цагийн харьцаагаар ялгарч байх ёстой.

жишээ

Хэл шинжлэлд үгс нь хоорондоо ойролцоо утгатай бус, харин нэрлүүлж байгаа зүйлс нь ойролцоо байгаа учраас ойролцоо утгатай үгсийг үүсгэдэг байна.

жишээ

үгийн сангийн ойролцоо нэр

шатар тоглох- нүүх, асуулт асуух- асуулт тавих, тэнгэр цэлмэх- тэнгэр онгойх

явах- одох, үүд-хаалга, таних- мэдэх, машин-тэрэг

Ойролцоо нэрийн ангилал

хэлэхүйн буюу хам сэдвийн ойролцоо нэр

үнэмлэхүй ойролцоо нэр

толгой-тэргүүн, үс-даахь, гэдэс-хэвлий, хэлэх-айлтгах, өгөх-өргөн барих, морь- хүлэг

алим- яблок, басган-охин, хана-тэрэм, зайрмаг-мороженое, өргөст хэмх-огурцы

найруулгын ялгаат ойролцоо нэр

Аливаа найруулгад нэг үгийг давтах, нуршихаас зайлсхийх үндсэн хэрэглүүр болно.

Ойролцоо утгат үгийн найруулгын үүрэг

Бодол санааны ялгарааг тун нарийн оновчтойгоор илтгэн нэвтрүүлэх хэрэглүүр болно.

Ойролцоо утгат үгсээс нэгийг нь сонгож хэрэглэснээр найруулга бүхэлдээ тэрхүү үгийнхээ өнгөтэй болно.

Ойролцоо утгат үгийн найруулгын үүрэг

Толгой холбож, үгийн айзам хэмжээ тохируулахад гол үүрэгтэй.

Ойролцоо нэрийн эгнээ

Write a title here

Эх, өгүүлбэр, үг, бүтээвэр гэх мэт хэлний агуулгын түвшний бүх нэгжийг хамруулан судалбал өргөн хүрээнд гэж ойлгоно.

Ойролцоо утгатай үгсийг бүлэглэн нэгэн эгнээ болгохыг ойролцоо нэрийн эгнээ гэнэ.

you can writea title here

Зөвхөн үгийн утгын хүрээнд судалбал явцуу хүрээ болно.

Subtitle here

You can writea title here

write a title here

хэлц үг- хэлц үгтэй: амаа барих- өнгөрсөн борооны хойноос цув нөмрөх

хэлц үг- жирийн үг: модоо барих- ядуурах, усан нүдлэх- уйлах

бүх, бүгд, цөм, зон, цугаар, олноор, даяар, хотлоор, нийтээр

ярианы хэлний үг- бичгийн хэлний үгтэй: авгай-эхнэр, аав- эцэг, хүүхэд гаргах- хүүхэд төрүүлэх

цээрлэсэн үг- жирийн үгтэй: чоно-боохой -хээрийн нохой- тэнгэрийн нохой- саарал

YOU CAN WRITEA TITLE HERE

WRITE A TITLE HERE

write a title here

холбоо үг- дан үгтэй: тусламж үзүүлэх- туслах, асуулт асуух- асуух

Subtitle here