Bolesław Prus "Lalka"

B0lesław Prus

Lalka

Czas i miejsce akcji

Właściwa akcja „Lalki” toczy się w okresie niemal dwóch lat - od marca 1878 do późnej jesieni 1879 r. Retrospekcje zawarte w „Pamiętniku starego subiekta” przywołują natomiast czasy znacznie wcześniejsze - od lat 30 XIX stulecia. Głównym miejscem akcji powieści Bolesława Prusa jest Warszawa. Miasto ukazane zostało w konwencji realistycznej, a więc z pełną zgodnością topograficzną. Pewne fragmenty dzieła rozgrywają się w Paryżu, Zasławku i Skierniewicach.

Charakterystyka bohaterów

IzabelaŁęcka

Julian Ochocki

IgnacyRzecki

Henryk Szlangbaum

StanisławWokulski

"Słusznie prezesowa mówiła kiedys, ze dzisiejsze pokolenie ma mocne głowy i zimne serca." "Czasami w tej ucieczce przed samym soba doganiała mnie noc."

Obraz Powišla

Powiśle jest najbiedniejszą dzielnicą XIX-wiecznej Warszawy. Za sprawą wielogodzinnego spaceru Wokulskiego, na który udaje się rozgoryczony postępowaniem Izabeli poznajemy problemy i potrzeby mieszkańców. Obraz Powiśla przedstawiony przez Wokulskiego zapada głęboko w pamięć.

Aleksander Gierymski, "Święto Trąbek"

Mieszkańcy powiśla

Problemy:

Potrzeby:

bieda , nędza, choroby m.in. śmiertelna gruźlica, dieta pozbawiona wartości odżywczych, głód, bezdomni na wysypisku śmieci, upośledzenie społeczne, błąkające się agresywne psy, mieszkania w starych ruderach, zaniedbana infrastruktura, brak wody pitnej, brak opieki zdrowotnej

praca, pieniądze, edukacja i wykształcenie, pomoc od społeczeństwa, które jest w lepszej sytuacji, gdyż sami nie potrafią wyjść z tego stanu biedy i nędzy, postanie przytułku dla bezdomnych, uświadomienie o higienie osobistej, pomoc lekarzy i opieka zdrowotna, schroniska dla zwierząt, uprawa warzyw, poprawa infrastruktury, a głównie budowa kanalizacji

Refleksje Wokulskiego:

Wokulski zaglądając do domów zauważa tam od razu ogromną biedę, wszystkie przedmioty są tam przestarzałe. Zauważa również, że jedyną rzeczą, aby uszczęśliwić mieszkańców jest zaspokojenie ich głodu. Wokulski porównuje pannę Izabelę do motyla , siebie zaś do robaka. Zauważa, że na nią jest w stanie wydawać tysiące rubli, które mogłyby stanowić miejsce pracy dla tych biednych ludzi .

Stanisław Wokulski

Pozytywista

Romantyk

- racjonalizm - realizacja ideałów pracy organicznej - praca u podstaw - fascynacja nauką, postępem technicznym, popieranie działalności naukowców, badaczy - tolerancja wobec poglądów i postaw innych - akceptacja haseł asymilacji Żydów i innych narodowości - ocenianie ludzi według ich ideałów, efektów pracy, wartości moralnych, a nie według stanu posiadania - dbałość o własne kompetencje zawodowe - zdolność do pokonywania własnych słabości - ambicja naukowa

- nie traktuje kobiety wyłącznie jako obiekt seksualny - rozczarowany światem uświadamia sobie, że świat realny odbiega od ideału opisywanego w literaturze - buntuje się przeciwko zastałemu porządkowi świata, konwenansom - nie dąży do tego, aby być z kobietą do końca życia, ale syci się już samym przeżywaniem miłości i rozterkami - chce przerwać miłość poprzez samobójstwo, obawia się, że nie zazna po śmierci spokoju i rozterki miłosne nie minął - ułegły podszeptom swojego serca - samotnik, czuje się wyobcowany, niezrozumiany przez odbiorców - indywidualista - obdarzony sercem, posiada wrażliwość moralną i zdolność współodczuwania

Bolesław Prus

Lalka

Motywy

"Lalka" jest prawdziwą skarbnicą motywów literackich. Świat przedstawiony w powieści Prusaimponuje bogactwem miejsc, postaci i wydarzeń.

Motyw śmierci

Motyw lalki

Motyw miłości

Motyw miasta

Motyw kobiety

Motyw pieniądza

Motyw powstania, walki o wolność

Motyw różnic klasowych

Motyw języka ezopowego/ zaborów

Motyw samobójczej śmierci

Motyw nauki

Motyw biedy

Pozytywistyczne postulaty

Motyw Żydów

Społeczenstwo Warszawy w Lalce

Prus przedstawia w Lalce społeczeństwo Warszawy, stolica jest jednak miniaturą całej Polski – powieść pokazuje nam wszystkie ówczesne warstwy społeczne

Mieszczaństwo

Arystokracja

Szlachta ziemiańska

Lud

Społeczeństwo ukazane w „Lalce” jest bardzo zróżnicowane i wyraźnie podzielone. Najbardziej degenerującym jest brak wspólnego celu, który zastąpiony zostaje szeregiem indywidualnych, egoistycznych dążeń. W tej rzeczywistości bohaterowie - idealiści skazani są na porażkę, bowiem konieczna jest tutaj praca od podstaw - szansa na ponowne zbudowanie zrębów zjednoczonego wokół wspólnego celu (dobra ojczyzny) społeczeństwa

idelany kandytat na męża

Idelany kandydat Izabeli łęckiej- powinien wyglądać jak marmurowa rzeźba Apollona - "(...) Raz zobaczyła w galerii posąg Apollina, który zrobił na niej tak silne wrażenie, że kupiła jego piękną kopię i ustawiła w gabinecie. Myślała o nim i kto wie ile pocałunków ogrzało nogi i ręce marmurowego bóstwa (...)".

Walt Disney's & Salvador Dali Destino

Destino to animowany film krótkometrażowy wydany w 2003 roku przez Walt Disney Feature Animation. Destino jest wyjątkowe, ponieważ jego produkcja rozpoczęła się w 1945 r., 58 lat przed jej ostatecznym zakończeniem w 2003 r.Film gdy głowna bohaterka - Dahilia znajduje się już przy posągu tegoż władcy czasu, nie potrafi powstrzymać emocji i go całuje. Statua nabiera życia, a wszystko wokół niej zaczyna się roztapiać.

Na obrazie "Huśtawka"Jean-Honoré Fragonarda widzimy piękną kobietę która może być odzwierciedleniem bohaterki "Lalki" Izabeli Łęckiej. Niezwykle piękna kobieta już na pierwszy rzut oka wygląda na postać z zamożnego domu. Odznacza się niebywałą uroda jak i bogatym ubiorem. Właśnie tak kochała wyglądać Łęcka.

Uwielbiała przykuwać uwagę swoim wyglądem, przyciągając tym samym masę adoratorów. Mimo wielkiego powodzenia wszystkich odrzucała. Była wielką materialistką przez co potencjalny mąż miał się jej nie tylko podobać, ale posiadać również ogromny majątek. Nie chciała pracować, lecz prowadzić dalej życie na spełnianiu swoich zachcianek, więc szukała kogoś, kto jej to wszystko zapewni. Sytuacja na obrazie odzwierciedla zachowanie Izabeli Łęckiej oraz jej stosunek do potencjalnych kandydatów na męża. Od samego początku dawała odczuć, że o wiele większe zainteresowanie budzi w niej płeć przeciwna, która prowadzi życie odpowiadające jej i zapełnione przepychem. Nie ma tu miejsca na wielkie uczucie, ani też na małżeńską przysięgę. Wszystko jest jedynie zabawą, krótkotrwałą rozrywką, flirtem właśnie, w którym panna pragnie jedynie szybkiej, bezinteresownej uciechy. Ale zauważmy, że w tym rokokowym ogrodzie wiotka, rozbawiona panienka w tiulach dyktuje warunki gry, ona w zależności od swego kaprysu udziela młodzieńcom swoich chwilowych łask.

ASymilacja zydów

Asymilacja, czyli próba wyrwania nacji Żydowskiej z izolacji społecznej, aby zaakceptować ich działania w różnych sferach życiowych. Bolesław Prus przedstawił nam dzieje Henryka Szlangbauma, który za udział w powstaniu styczniowym został zesłany na Syberię. Po swoim powrocie, aby zasymilować się, zmienił swoje nazwisko na Szlangowski. Henryk Szlangbaum przerodził się w pogardliwego człowieka, ze względu na brak cierpliwości do społeczeństwa, które pomimo chęci asymilacji ze strony Szlangowskiego, nadal odrzucało nację Żydowską.

Stosunek do Żydów

Emancypacja kobiet

Problem emancypacji kobiet stał się jedną z powszechniej dyskutowanych i poruszanych kwestii. Wiązał się z sytuacją zaistniałą w kraju po upadku powstania styczniowego. Wiele rodzin pozostało wówczas bez środków do życia, ponieważ ich główni żywiciele, czyli mężczyźni polegli w walce lub zostali zesłani na Syberię. Postawione w takiej sytuacji kobiety zaczęły pracować. Niestety znalezienie godnego stanowiska okazywało się niezwykle trudne. Prus nie był gorącym zwolennikiem pracy zarobkowej kobiet. Nie widział też w tym zdrożności, jeśli była to jedyna droga, by przetrwać. Krytykował jednak niektóre głośne, krzykliwe hasła ruchu kobiecego.

Emancypacja w ''Lalce''