SONETY KRYMSKIE

Poetycka podróż przez Krym.

1. Konteksty

Kontekst biograficzny (geneza)

Ważnym elementem biografii Adama Mickiewicza jest zesłanie w głąb Rosji za działalność w tajnych stowarzyszeniach młodzieżowych. Na zesłaniu poeta mógł podejmować pracę i prowadzić życie towarzyskie, nie wolno mu było jednak przekraczać granicy z Litwą. W 1825 roku przybył do Odessy, by rozpocząć tam pracę nauczyciela. Tego samego roku latem odbył w gronie znajomych wycieczkę na Krym. Zafascynowany pięknem orientalnej przyrody, utrwalił swoje obserwacje i przeżycia w cyklu Sonety krymskie, na który złożyło się osiemnaście utworów

Kontekst epoki

Podróż była częścią romantycznego stylu życia. Romantycy chętnie wyruszali w drogę, nie tylko w poszukiwaniu egzotyki i przygód, ale także po to, by podczas wędrówki móc wejrzeć w głąb samych siebie. Szczególnie ważnym kierunkiem podróży okazał się Wschód. Orient fascynował romantyków odmiennością natury, kultury oraz zaskakiwał specyficzną filozofią życia mieszkańców (orientalizm!)

W czasie wycieczki na Krym miał okazję zetknąć się z kulturą orientalną i egzotycznym krajobrazem.

Kontekst gatunku

sonet - utwór poetycki składający się z czterech strof: 1. i 2. mają po 4. wersy i charakter opisowy, 3. i 4. po 3 wersy i charakter refleksyjny (utwór 14 wersowy). Sonet to gatunek, który ukształtował się w XIII wieku we Włoszech. Autorzy: Petrarca, Polska - barok, Mikołaj Sęp-Szarzyński, J.A.Morsztyn

2. Bohater liryczny cyklu

WĘDROWIEC O RÓŻNYCH OBLICZACH:tułacz, emigrant tęskniący za ojczyzną,poeta zafascynowany Orientem, pielgrzym, romantyk w kontakcie z żywiołem natury, mieszkaniec Krymu

3. Kompozycja cyklu

Utwory cyklu nie zostały ułożone zgodnie z trasami turystycznymi, ale według wrażeń, jakie wywoływały miejsca oglądane przez poetę. Wśród sonetów: a) tematyka morska b) obraz kultury i dawnej potęgi chanów krymskich c) obraz kultury islamu d) opisy krajobrazów *każda tematyka wywołuje refleksje podmiotu lirycznego na temat człowieka, jego miejsca w świecie (nostalgia, ulotność życia ludzkiego, nieuchronność przemijania, samotność wśród ludzi)

4. Nowatorstwo sonetów

- ujęcie sonetów w cykl 18 utworów = wymiar dzieła epickiego- odejście od tematu miłości do wybranki / wybranka - obecność tzw. „poetyki zachwytu” = zmysłowe opisy piękna dzikiej przyrody - udramatyzowanie i urozmaicenie utworów poprzez wprowadzenie dwóch bohaterów: Pilgrzyma i Mirzy - swobodne potraktowanie granicy między częścią opisową a refleksyjną - temat poszczególnych sonetów pretekstem do wyrażenia refleksji na temat człowieka (siebie i ogółu) -

Gatunek

Ważne pojęcia