Rozumienie znaczenia słów

Znaczenie słów

Jola Żukowska

I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. Uczeń korzysta z informacji zawartych w słowniku języka polskiego.

*Przeczytaj definicję wyrazu sądzić. sądzić 1. pełnić funkcję sędziego, rozpatrywać sprawę sądową; 2. oceniać, osądzać; 3. uważać, być zdania, mniemać. *W którym znaczeniu użyto tego wyrazu w zdaniu Powinienem sądzić ją według czynów, a nie słów? *Uzupełnij zdanie. Zastąp wyraz sądzić innym wyrazem o tym samym znaczeniu. Powinienem ……………………. ją według czynów, a nie słów. *Dokończ zdanie. Zaznacz literę A albo B. W zdaniu Nogi te i deska wyglądały różnie w zależności od smaku artystycznego właściciela wyrazu smak użyto w znaczeniu ___. A.zmysłu pozwalającego rozpoznać właściwości jedzenia B.poczucia piękna i elegancji

Przeczytaj definicję wyrazu kino ze słownika języka polskiego. 1. «obiekt widowiskowy przeznaczony do publicznej projekcji filmów, znajdujący się w budynku lub na wolnej przestrzeni» 2. «sztuka filmowa, kinematografia» 3. «seans filmowy» Słownik języka polskiego, pod red. Mieczysława Szymczaka, Warszawa 1999

*W którym z podanych zdań użyto wyrazu kino w znaczeniu 1.? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Dostałem na urodziny 20 złotych na kino. B. W kinie zawsze można obejrzeć najnowsze filmy. C. Początki kina dźwiękowego sięgają lat 30. XX wieku. D. Gwiazda kina chce przekazać swój majątek na cele charytatywne.

*W sformułowaniu język komiksu wyraz język oznacza A. narząd mowy. B. wypowiedzi bohaterów komiksu. C. zasób środków wyrazu używanych przez autorów komiksów. D. tekst wypowiadany przez narratora komiksu i zapisany w ramce.

*Dokończ podane zdanie. Sformułowanie wykwintne i wyborne dla smaku i dla oka użyte w celu określenia potraw oznacza, że potrawy te były nie tylko smaczne, lecz także ……………….……………………………………………………………. *W wyrażeniu najgłośniejszy polski salon literacki wyrazu najgłośniejszy użyto w znaczeniu A. najhałaśliwszy. B. najsławniejszy. *W wypowiedzi Głównym „dyrygentem” zebrań czwartkowych był król Stanisław August podkreślony wyraz użyto w znaczeniu A. dosłownym. B. przenośnym.

Przeczytaj definicję wyrazu maska ze słownika języka polskiego. 1. «zasłona na twarz (albo część twarzy) z otworami na oczy, nakładana podczas maskarady, obrzędów ludowych lub przez aktorów w teatrze; też: osoba z tak zasłoniętą twarzą» 2. «pozorowane zachowanie mające ukryć prawdziwe zamiary i uczucia» 3. «twarz zniekształcona, zastygła w jakimś grymasie» 4. «odlew twarzy ludzkiej» 5. «osłona twarzy chroniąca ją przed działaniem szkodliwych substancji lub przed urazami; też: osłona na nos i usta zapobiegająca rozsiewaniu zarazków» 6. «część aparatu tlenowego lub aparatu do narkozy, przylegająca szczelnie wokół ust i nosa chorego» 7. «maseczka kosmetyczna» 8. «zewnętrzna pokrywa silnika samochodu, samolotu, czołgu itp.» 9. «urządzenie służące do zasłaniania pola widzenia, używane przy robieniu zdjęć sztucznie montowanych» 10. «naturalna lub sztuczna zasłona stanowisk wojskowych»

W którym z podanych zdań użyto wyrazu maska w znaczeniu 2.? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Zajrzał pod maskę i znalazł przyczynę awarii. B. Aktorzy w antycznym teatrze używali masek. C. Moja maseczka chroni ciebie, Twoja maseczka chroni mnie. D. Pod maską obojętności ukrywała prawdziwe uczucie .

Przeczytaj definicję wyrazu burza ze słownika języka polskiego. 1. «gwałtowne opady deszczu połączone z silnym wiatrem, grzmotami i piorunami» 2. «wielki wstrząs dziejowy lub życiowy» 3. «czyjaś gwałtowna reakcja na coś» 4. «gwałtowne uczucia» 5. «o czymś skłębionym lub rozwichrzonym, występującym w dużej ilości» www.sjp.pwn.pl

W którym z podanych zdań użyto wyrazu burza w takim samym znaczeniu, w jakim wyraz ten został użyty w podanym fragmencie Quo vadis H. Sienkiewicza: Po krótkiej chwili milczenia zawrzała burza oklasków. Lecz z oddali odpowiedziało mu wycie tłumów. Teraz nikt już nie wątpił, że to cezar rozkazał spalić miasto, by sobie wyprawić widowisko i śpiewać przy nim pieśni. […] Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Przez miasto przeszła ogromna burza. B. Projekcja tego filmu wywołała burzę komentarzy. C. Państwo to przetrwało mimo wielu dziejowych burz. D. Charakterystyczną cechą jej wyglądu była burza kręconych włosów.

Przeczytaj definicję wyrazu pasja ze słownika języka polskiego. 1. «wielkie zamiłowanie do czegoś» 2. «silny gniew» 3. «utwór muzyczny podobny do oratorium, oparty na ewangelicznym tekście o męce Chrystusa» 4. «nabożeństwo wielkopostne poświęcone rozpamiętywaniu męki Chrystusa; też: ewangeliczny opis męki Chrystusa czytany podczas takiego nabożeństwa» 5. «w malarstwie, rzeźbie, misteriach: cykl scen przedstawiających mękę Chrystusa» www.sjp.pwn.pl

W którym z podanych zdań użyto wyrazu pasja w znaczeniu 1.? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Po obraźliwych słowach prezesa pracownik wpadł w pasję. B. Projekcja Pasji wywołała wiele kontrowersji. C. Ania pasjami ogląda reklamy. D. Modlitwy pasyjne przygotowują wiernych do świąt.

Przeczytaj definicję wyrazu gwiazda ze słownika języka polskiego. 1. «punkt świetlny widoczny na ciemnym niebie» 2. «odznaka orderu mająca kształt gwiaździsty» 3. «człowiek wyróżniający się w danej dziedzinie (szczególnie aktor)» 4. «przedmiot, figura mająca ramiona rozchodzące się promieniście z jednego punktu» Słownik języka polskiego, pod red. Mieczysława Szymczaka, Warszawa 1999.

W którym z podanych zdań użyto wyrazu gwiazda w znaczeniu 3.? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Wieczorne niebo było usiane gwiazdami. B. Do płaszcza przypięła ozdobę w kształcie gwiazdy. C. Za swoje zasługi otrzymał krzyż kawalerski z gwiazdą. D. W programie występują gwiazdy polskiej sceny filmowej.

Przeczytaj jedno ze znaczeń wyrazu sztuka ze słownika języka polskiego. «dziedzina ludzkiej działalności artystycznej; jej wytwory stanowią trwały dorobek kultury»

W którym z podanych zdań użyto słowa sztuka w tym znaczeniu? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Wczoraj na obiad zjadłam soczystą sztukę mięsa. B. W naszym muzeum można obejrzeć ciekawą wystawę sztuki ludowej. C. Umiejętność posługiwania się nowoczesną technologią to wielka sztuka. D. Opanowanie sztuki konwersacji pomaga w porozumiewaniu się z drugim człowiekiem.

Przeczytaj definicję wyrazu teatr ze słownika języka polskiego. 1. «twórczość sceniczna danego autora, kraju, narodu, danej epoki» 2. «instytucja, organizacja zajmująca się wystawianiem utworów scenicznych» 3. «dziedzina sztuki polegająca na realizowaniu scenicznych utworów literackich» 4. «budynek, pomieszczenie przystosowane do wystawiania utworów scenicznych» 5. pot. «przedstawienie; bytność na przedstawieniu» Słownik języka polskiego, pod red. Mieczysława Szymczaka, Warszawa 1999.

W którym z podanych zdań użyto wyrazu teatr w znaczeniu 5.? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Nasz teatr świecił ostatnio pustkami. B. Po teatrze poszli do znajomych na kolację. C. Jestem wielkim miłośnikiem teatru starożytnego. D. W naszym teatrze często wystawiane są sztuki współczesne.

Przeczytaj definicję wyrazu wdzięczny ze słownika języka polskiego. 1. «mający serdeczne uczucia dla swego dobroczyńcy, pragnący podziękować i odwzajemnić się za doznane dobro» 2. «pełen wdzięku» 3. «przynoszący dobre wyniki, zadowolenie» 4. «o słuchaczach, widzach: żywo na coś reagujący»

W którym z podanych zdań użyto wyrazu wdzięczny w znaczeniu 1.? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Planowanie wakacji to wdzięczny temat do rozmów. B. Dzisiejszy spektakl oglądała wdzięczna publiczność. C. Na fotografiach z urodzin masz taki wdzięczny uśmiech. D. Jest wdzięczny koleżance za wytłumaczenie zadania z matematyki.

Przeczytaj definicję wyrazu dramat ze słownika języka polskiego. 1. «utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w dialogach i monologach, przeznaczony do wystawienia na scenie» 2. «jeden z trzech głównych rodzajów literackich (obok epiki i liryki), obejmujący takie utwory» 3. «nieszczęście dotykające kogoś»

W którym z podanych zdań użyto wyrazu dramat w znaczeniu 2.? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Dziady Adama Mickiewicza to dramat romantyczny. B. Tragedia jest gatunkiem dramatu. C. Na oczach ludzi rozegrał się prawdziwy dramat. D. Dramatyczne doniesienia ze świata nie napawają optymizmem.

Przeczytaj definicję wyrazu parkiet ze słownika języka polskiego. 1. «podłoga z drewnianych klepek; też: same takie klepki» 2. «miejsce w restauracji lub kawiarni przeznaczone do tańca» 3. «sala, w której odbywa się sesja giełdy papierów wartościowych; też: giełda» 4. «część sali sportowej przeznaczona do gry w piłkę» 5. «kratka z listewek przytwierdzana do odwrotnej strony obrazu malowanego na desce, w celu zabezpieczenia jej przed paczeniem się»

W którym z podanych zdań użyto wyrazu parkiet w znaczeniu 2.? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. PZU wskoczyło na parkiet, a jego akcje poszły w górę. B. Tata wycyklinował parkiet. C. Na parkiecie wirowało mnóstwo barwnych par. D. Nasza drużyna odniosła zwycięstwo na parkiecie przeciwników.

Przeczytaj definicję wyrazu wirtualny ze słownika języka polskiego. 1. «stworzony w ludzkim umyśle, ale prawdopodobnie istniejący w rzeczywistości lub mogący zaistnieć» 2. «wykreowany na ekranie komputera, telewizora, ale tak realistyczny, że wydaje się rzeczywisty» * Uzupełnij zdanie. Wybierz właściwe odpowiedzi spośród podanych. W zdaniu Wirtualne muzea mogą być tak samo interesujące dla osób, które nigdy w danym muzeum nie były i chciałyby zapoznać się z jego zbiorami, jak i dla tych, którzy chcieliby sobie odświeżyć konkretne kolekcje lub poszerzyć wiedzę o znanych już zabytkach wyraz wirtualne nawiązuje do A/B definicji słownikowej, a całe zdanie pełni funkcję C/D. A. pierwszej C. argumentu B. drugiej D. hipotezy *Ułóż zdanie z wyrazem wirtualny. .....................................................................................................................................

Jacek Wojtysiak ZDROWY ROZSĄDEK Dzięki zdrowemu rozsądkowi wspartemu przez potoczną obserwację, wiemy, że im cięższy wózek chcemy pchnąć, tym bardziej musimy się wysilić. Wysiłek ten należy zwiększyć, jeśli pragniemy, by wózek poruszał się szybciej. Z kolei gdy chcemy, by wózek pozostał w spokoju, powinniśmy zaniechać działania. Prosta zasada: nic nie dzieje się bez przyczyny, a skutek jest jakoś do niej proporcjonalny. Zasada ta otrzymała swe ścisłe naukowe opracowanie i dopełnienie w prawach dynamiki Newtona, które pozwalają nam zrozumieć ruchy ciał za pomocą liczbowo wyrażalnych pojęć, takich jak masa, siła, prędkość czy przyśpieszenie. Można powiedzieć, że w tym przypadku wiedza naukowa doprecyzowała wiedzę potoczną. Nie zawsze jednak tak się dzieje. Zdrowy rozsądek poucza mnie, że gdy spaceruję, to stąpam po stabilnej i płaskiej, choć różnorako pofałdowanej powierzchni. Jednak edukacja szkolna każe mi pamiętać, że nauka już dawno odkryła, iż Ziemia jest lekko spłaszczoną kulą, która kręci się wokół własnej osi i wokół Słońca. W tym wypadku nauka kwestionuje wiedzę zdroworozsądkową. Kwestionuje, ale dla naszych małych spraw nie ma to większego znaczenia; w codziennym życiu jest nawet użyteczniej myśleć o Ziemi jako o statycznej i całkiem płaskiej [...] Poznanie zdroworozsądkowe (potoczne) jest wiedzą, która dzięki nauce zostaje doprecyzowana, zakwestionowana lub uzupełniona, stając się wiedzą naukową. Z pewnością wiedza naukowa jest wiarygodniejsza, ale gdyby nie zdrowy rozsądek, nauka nie miałaby bazy,od której mogłaby się „odbić”. Na podstawie: Jacek Wojtysiak, Filozofia i życie, Kraków 2007

Która z poniższych definicji oddaje sens wyrażenia zdrowy rozsądek zgodny z tekstem Jacka Wojtysiaka? Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź spośród podanych. Zdrowy rozsądek to A. umiejętność wykorzystania wiedzy matematycznej. B. dziedzina nauki poznawana w czasie edukacji szkolnej. C. sposób uproszczonego rozumienia świata oparty jedynie na emocjach. D. osąd charakteryzujący się praktycznym i rzeczowym spojrzeniem na świat.

a) Przeczytaj znaczenia wyrazu fundament 1. «dolna część budowli lub innej konstrukcji osadzona w ziemi» 2. «coś, co daje czemuś początek lub jest podstawą istnienia, trwania czegoś» b) Wyjaśnij, w jakim znaczeniu został użyty wyraz fundament w zdaniu Solidne przygotowanie fundamentów opowiadanej historii jest bardzo istotne. ………………………………………………………………………………....................................