Świat filmu

Presentation

Świat filmu

start

Historia kina

Kino

Kino to rodzaj sztuki widowiskowej uwiecznionej na taśmie filmowej lub wideo, w której aktor lub grupa aktorów odgrywa role dla widowni, lub nagrany jest obraz ruchomy z podkładem dźwiękowym lub bez. Terminem tym określa się też czasem sam spektakl lub też budynek, w którym on jest wyświetlany.

Aktor

Aktor, aktorka – osoba odgrywająca za pomocą szczególnego zachowania, technik cielesnych i głosowych rolę w serialu, w teatrze i w filmie. Od zwykłego człowieka odróżnia go ze strony samego aktora świadomość gry, ze strony widzów – szczególny sposób traktowania osoby jako aktora. Wobec widza istnieje w sposób podwójny, jako odtwarzana postać, w którą się tymczasowo wciela, i zarazem jako żywy człowiek, posiadający własną rzeczywistą tożsamość i życie.

Fabuła

Fabuła – układ zdarzeń w świecie przedstawionym utworów epickich i dramaturgicznych, a także filmów i gier komputerowych. Zdarzenia składające się na fabułę składają się zarazem na zdarzenia w przedstawionych w danym utworze losach postaci.

Wynalezienie fotografii

• Fotografia - zbiór wielu różnych technik, których celem jest zarejestrowanie trwałego, pojedynczego obrazu za pomocą światła.
• 1839 – rok uznawany za właściwą datę wynalezienia fotografii. Francuz Louis Jacques Daguerre zademonstrował Akademii Francuskiej zdjęcie fotograficzne otrzymane na warstewce jodku srebra, powstałej w wyniku działania pary jodu na wypolerowaną płytę miedzianą pokrytą srebrem.

Pierwsza fotografia

Kinematograf

• Kinematograf – aparat do realizacji ekranowej projekcji ruchomych obrazów. Słowo „kinematograf” pochodzi od greckich słów: kinematos (oznaczającego „ruch”) i gráphein (tłumaczonego jako „pisać”). Skonstruowali go w roku 1895 we Francji bracia Louis i August Lumière. Pierwsza publiczna projekcja ich filmów miała miejsce 28 grudnia 1895 roku w paryskim Salonie Indyjskim Grand Cafe. Wyświetlono wówczas m.in.: Wyjście robotników z fabryki Lumière w Lyonie, Śniadanie, Polewacz polany.
• Bracia Lumière, August Marie Louis i Louis Jean – francuscy wynalazcy, pionierzy kinematografii.

Wynalezienie kinematografu

Nie wiadomo, co dokładnie zainspirowało braci Lumière do zajęcia się kinematografią. Według jednej z wersji impulsu dostarczył im ich ojciec, który w 1894 roku zobaczył w Paryżu kinetoskop Thomasa Edisona i był pod tak wielkim jego wrażeniem, że powiedział Louisowi: ,,Oto, czym powinieneś się zająć''. Bracia Lumière kupili poprzez pośrednika aparat Edisona i rozpoczęli jego badanie. Doszli do wniosku, że wymaga on szeregu ulepszeń, m.in. powinien być lżejszy (ważył ok. 500 kg), oferować ostrzejszy obraz i możliwość oglądania gotowego filmu większej liczbie odbiorców naraz (obrazy Edisona mógł oglądać w danym momencie tylko jeden widz). Podstawowym problemem aparatu Edisona był brak ostrości filmu, który wynikał z tego, że klatki przesuwały się zbyt szybko. Louis oparł rozwiązanie tego problemu o mechanizm znany z maszyny do szycia – o stopę, która przytrzymywała materiał na miejscu, zapobiegała jego przesuwaniu podczas aplikowania szwu. Podobny mechanizm zastosowany w kinematografie pozwalałby przesuwać taśmę filmową poprzez serię szarpnięć – dzięki temu zatrzymywałaby się ona na krótko, co pozwoliłoby na pełne oświetlenie obrazu i jego dokładne zarejestrowanie przez widza; uzyskany film byłby wyraźniejszy, a jednocześnie tworzyłoby się wrażenie ruchu. Ponadto kinematograf braci Lumière był znacznie lżejszy od półtonowego aparatu Edisona – ważył zaledwie ok. 4 kilogramów, m.in. dzięki temu, że nie wymagał ciężkich baterii, ponieważ był napędzany na korbkę. Dodatkowo był mniej kosztowny w użytkowaniu dzięki mniejszemu zużyciu taśmy filmowej niż konkurencyjny aparat.

Wynalezienie kinematografu cd.

W 1895 bracia skonstruowali i opatentowali kinematograf i 28 grudnia w Salonie Indyjskim przy bulwarze Kapucynów w Paryżu zorganizowali swoją pierwszą publiczną projekcję filmu (nosił on tytuł ,,Wyjście robotników z fabryki''), obejrzało go 35 osób. Pierwsze filmy braci Lumière były migawkami z życia. Pierwszą fabułę zawarli w obrazie pt. ,,Polewacz polany''. W 1899 opracowali zasadę tzw. fotoramy (fotografii panoramicznej). W 1907 rozpoczęli w swej wytwórni w Lyonie produkcję szklanych płyt do fotografii barwnej metodą autochromową. Louis opracował w 1935 metodę anaglifową filmu (film trójwymiarowy). Bracia Lumière nie byli jednak wynalazcami kinematografu, choć są często jako jego wynalazcy podawani. Pierwszy był fotograf z Leszna Ottomar Anschütz w 1886 roku. W latach 1893-1894 tzw. kinetoskopy w USA, a później w Europie pokazywał też Thomas Alva Edison. Sam Auguste Lumière zaś stwierdził kiedyś: "Byłem, wraz z bratem, twórcą filmu francuskiego, ale istniał również pewien Polak, niejaki Kazimierz Prószyński, który nas znacznie wyprzedził". W istocie, Prószyński uzyskał patent na swój pleograf w 1894, na rok przed opatentowaniem przez francuskich braci kinematografu.

Pierwszy film

Mistrzowie pantomimy

Pantomima

• Pantomima (mimodram) – rodzaj przedstawienia, w którym aktor (mim) nie używa głosu, tylko odgrywa przedstawienie używając ruchu, mowy ciała i gestów. Często, ale nie zawsze, ma pomalowaną twarz na biało. Teatr pantomimy ma dwie typowe postacie. Pierwsza z nich to komedia służąca łatwej rozrywce. Zwykle unika ona poważnych tematów i skomplikowanej fabuły, gdyż ma przede wszystkim doprowadzić widza do śmiechu. Druga postać pantomimy może rozśmieszać nie mniej niż pierwsza, ale ma inny cel – prowokuje refleksję nad sensem życiowych zaangażowań człowieka. Prócz komicznych, podejmuje też poważne tematy, a czasem wzrusza. Wymaga ona od widza większego wysiłku wyobraźni i intelektu, dlatego jest w pewnym sensie sztuką elitarną i światową. Pantomima nie jest tańcem.

Mim

Mim – aktor nie posługujący się głosem, lecz mową ciała. Występuje on najczęściej w teatrze oraz na ulicach miast. Ponieważ jego sztuka polega na ruchu, a nie na bezruchu, dlatego mylne jest nazywanie mimami ulicznych „staczy”. Mimowie często charakteryzują się umalowanymi na biało twarzami. Przedstawienie mimów to pantomima lub mimodram.

Gatunki filmowe

Wybrane garunki filmowe

• Film familijny – Film rodzinny
• Fantastyka: Baśń, Fantasy, Horror, Science fiction (Film fantastyczno-naukowy)
• Film historyczny: m. in. kostiumowy
• Film katastroficzny
• Film komediowy – Komedia: m.in. czarna komedia, komedia romantyczna, komediodramat, parodia, satyra
• Film psychologiczny
• Film romantyczny - Romans
• Film sensacyjny – Sensacja

• Film kryminalny – Kryminał
• Film muzyczny - Musical
• Film obyczajowy
• Film przygodowy
• Film przyrodniczy
• Thriller – Dreszczowiec
• Western
• Film wojenny

• Film akcji
• Film animowany
• Film biograficzny
• Film dla dzieci
• Film dla młodzieży
• Film dokumentalny – Dokument
• Film dramatyczny – Dramat
• Film edukacyjny

Gatunki filmowe

• AKCJA - Gatunek filmowy, którego głównym zadaniem jest dostarczanie rozrywki widzom poprzez pokazywanie pościgów samochodowych, strzelanin, bijatyk i innych scen kaskaderskich o dużym ładunku napięcia i emocji. W odróżnieniu od filmu sensacyjnego fabuła odgrywa mniejsze znaczenie.

• ROMANS - filmy romantyczne to romantyczne historie miłosne nagrane w mediach wizualnych do emisji w kinach i telewizji, które koncentrują się na pasji, emocjach i czułym romantycznym zaangażowaniu głównych bohaterów oraz podróży, którą ich miłość prowadzi przez randki, zaloty lub małżeństwo .

Gatunki filmowe

KOMEDIA - Gatunek filmowy przedstawiający śmieszne i humorystyczne sytuacje i postaci, mający najczęściej szczęśliwe zakończenie.

DRAMAT - Gatunek filmowy zawierający utwory o charakterze fabularnym, rzadziej dokumentalnym, których struktura ma za zadanie poruszyć emocje widza. Akcja filmu skupia się wokół jakiegoś problemu, konfliktu.

Gatunki filmowe

• FANTASY - Fabuła umiejscowiona w fikcyjnym świecie, w którym poza zwykłymi prawami fizyki i biologii działa też magia oraz inne nadnaturalne moce. Charakterystyczne jest także występowanie obok gatunku ludzkiego istot mitycznych lub baśniowych, takich jak: elfy, krasnoludy, trolle, gobliny, smoki, wiedźmy, fauny, koboldy, gargulce, centaury, jednorożce, driady.

• HORROR - Celem filmu jest wywołanie u widza klimatu grozy, niepokoju lub obrzydzenia i szoku. Głównymi motywami horrorów są zazwyczaj wampiry, demony, duchy, wilkołaki, nawiedzone budynki lub zombie. Fabuła może być oparta na realnym zagrożeniu i strachu, których głównym motywem są zazwyczaj psychopatyczni zabójcy, epidemia wirusa, groźne zwierzę lub koszmarne wspomnienia/wizje głównego bohatera.

Gatunki filmowe

KATASTROFICZNY - Film podejmujący tematykę trwającej lub mającej nastąpić katastrofy (takiej jak pożar, zatonięcie okrętu, rozbicie się samolotu czy też kolizja ziemi z asteroidą) lub klęski żywiołowej (takiej jak wybuch wulkanu, trzęsienie ziemi, powódź).

PRZYGODOWY - Film, którego esencją jest podróżowanie mające na celu rozwiązanie jakiejś zagadki, odkryciu skarbu, dotarciu do pewnego miejsca. Postacie często przenoszą się w różnorodne lokacje, walcząc z przeciwnikami stojącymi im na drodze.

Gatunki filmowe

• SCIENCE FICTION (Sci – Fi) - Świat opisuje wydarzenia umiejscowione w przyszłości i opiera się na hipotetycznym rozwoju nauki i techniki. Zawiera takie cechy jak: specyficzny typ czasoprzestrzeni, neologizmy związane z rozwojem techniki, kontakt z obcą cywilizacją, podróż w czasie, cudowne lub tragiczne skutki wynalazków technicznych, odkryć naukowych, umiejscowienia akcji na innych planetach, istnienia alternatywnych rzeczywistości.

• THRILLER (dreszczowiec) - Film mający wywołać u widza dreszcz emocji. Wykorzystuje on głównie napięcie, niepewność i tajemniczość jako główne elementy fabuły. Akcja podąża w kierunku punktu kulminacyjnego. Napięcie zazwyczaj pojawia się, gdy główny bohater znajduje się w niebezpiecznej sytuacji, z której ucieczka wydaje się niemożliwa. Życie bohatera zazwyczaj jest zagrożone, ponieważ niespodziewanie znalazł się w śmiertelnym zagrożeniu, lub niebezpiecznej sytuacji. Zwykle celem fabuły jest odkrycie kto jest zabójcą spośród osób, których bohater nie podejrzewał.

Gatunki filmowe

WESTERN - Tematyka filmu ściśle związana ze światem dzikiego zachodu (XIX wiek), podejmująca wątki walk z Indianami, wojny secesyjnej, gorączki złota, budowy kolei, walk z przestępczością. Skoncentrowana akcja o silnie zarysowanym konflikcie dramatycznym, okraszonym licznymi bójkami, strzelaninami i pościgami konnymi.

WOJENNY - Fabuła skupia się na bitwach lądowych, morskich lub powietrznych, czasem skupiający się także na losach jeńców wojennych, tajnych operacjach wojskowych, treningu adeptów. Filmy wojenne skupiają się również na życiu codziennym żołnierzy lub cywili w czasie wojny, bez ukazania obrazu bitwy. Wątki przedstawione w kinie wojennym mogą być fikcyjne, oparte na wydarzeniach historycznych lub biograficzne.

Zawody na planie filmowym

Reżyser

Osobę reżysera można określać różnorodnie: artysta, twórca, dyrygent. Reżyser to przede wszystkim główny realizator filmu. Od niego zależy ostateczny kształt obrazu, jego kreacja i forma. Reżyser ma za zadanie poprowadzić ekipę filmową, w tym aktorów, by uzyskać zaplanowaną przez siebie wizję produkcji. Reżyser filmowy kieruje pracami całego zespołu realizacyjnego. Współpracuje z producentem danego projektu, aby doprowadzić go do najlepszej formy zarówno w postaci gotowego filmu. Reżyseria, która stoi na wysokim poziomie, to podstawowy wyznacznik dobrego kina. Reżyser musi być prawdziwie wszechstronnym człowiekiem. Z jednej strony musi być bardzo dobrze wykształcony, znać kanony kultury, mieć wiedzę z zakresu filmu, czy muzyki, ale też musi radzić sobie z kwestiami pieniężnymi. Ważnymi jego cechami są dobrze rozwinięta wrażliwość, w tym również estetyczna, zdolność obserwacji otoczenia i ludzi. Do tego wszystkiego reżyser musi mieć zmysł organizacyjny, który pozwoli mu zapanować nad pracą całej ekipy filmowej.

Producent

Producent to osoba, którą możemy nazwać kinowym przedsiębiorcą. Produkcja filmowa jest związana bowiem z wkładem pieniężnym w powstawanie każdego projektu, który ma się pojawić na wielkim, małym, a także najmniejszym ekranie. Rolą producenta jest też zapewnianie wszelkich środków finansowych, bez których nie może się obyć reżyser i ekipa filmowa w pracy nad filmem. W imieniu producenta na planie filmowym pracuje kierownik produkcji, który zapewnia wszelkie środki pieniężne potrzebne w realizacji projektu filmowego. Dawniej producent filmowy bywał łączony z kierownikiem produkcji, jednak dziś są to różne od siebie zawody. Kierownik produkcji zajmuje się organizacją produkcji filmowej w trakcie powstawania danego obrazu, zarządzając sprzętem i rekwizytami, technikami i zapewniając wszystko, co jest niezbędne do pracy ekipy filmowej – łącznie z wyżywieniem czy hotelami. Kierownik produkcji jest obecny na planie filmowym jako przedstawiciel producenta. Producent może być zaangażowany w twórczą pracę nad filmem – w zależności od ustaleń pomiędzy nim a reżyserem. Producent jest jednak tą osobą, do której trafiają nagrody, które film dostaje jako całokształt.

Operator obrazu

Operator filmowy, a właściwie autor zdjęć, to drugi, obok reżysera, główny twórca filmu. Odpowiada za obraz, czyli zarówno techniczny, jak i artystyczny wygląd produkcji kinowej. Można powiedzieć, że autor zdjęć staje się oczami reżysera. Opracowuje sposób realizacji filmu – poszczególnych scen i sekwencji. Właśnie dlatego musi koniecznie znać zasady kompozycji obrazu, oświetlania filmowego i prowadzenia kamery. Dodatkowo, autor zdjęć koniecznie musi wiedzieć, jaki efekt uzyska prowadząc kamerę w konkretny sposób – w zależności od kąta ujęcia oraz rodzaju zastosowanego planu. Często myli się pojęcia autor zdjęć i operator kamery. Różni ich hierarchia – operator kamery jest nadzorowany przez autora zdjęć, tak samo jak cała ekipa zdjęciowa, wliczając w to oświetlaczy, wózkarzy czy fotosistów. Autor zdjęć może jednak pracować na planie jako operator kamery.

Montażysta

Montażysta to prawdziwa szara eminencja filmu. Nie widać go nigdy w blasku reflektorów, jednak od niego zależy to, w jakiej formie stworzone przez ekipę filmową dzieło trafi na ekrany. Montażysta filmowy zajmuje się połączeniem kolejnych scen w całość, więc w zasadzie domyka pracę realizatorów filmowych. Montowanie filmu odbywa się przy ścisłej współpracy montażysty z reżyserem. Ich współdziałanie jest konieczne, aby montaż oddał zamierzenia artystyczne reżysera i autora zdjęć oraz aby przekazywana myśl scenariuszowa była w pełni zrozumiała. Dawniej montaż polegał na fizycznym połączeniu ze sobą taśm filmowych. Teraz, w dobie zapisu cyfrowego, całość pracy montażysty filmowego odbywa się przy komputerze. Polega ona na wirtualnym połączeniu ze sobą ujęć, dopasowanie do niego dźwięku, przygotowanie napisów i połączeniu tych elementów w całość, którą zobaczy widz.

Kolorysta

Co, poza muzyką, najbardziej wpływa na budowanie nastroju w filmie? Odpowiedź brzmi: kolor. Profesjonalną korekcją barwną obrazu w produkcji filmowej zajmuje się kolorysta. Z jednej strony polega on na połączeniu ujęć – palety barw i ich nasycenia. Dzięki temu zabiegowi można poprawić i wyrównać obraz, który został nagrany w różnych warunkach lub przy różnych ustawieniach kamery. Z drugiej strony korekcja barwna obrazu pozwala na zmianę kolorystyki filmu, dzięki czemu nadaje się mu odpowiedni wygląd. Zimne, ciemne barwy dają wrażenie niepokoju, podkreślają nastrój grozy czy smutku. Ciepły, pomarańczowy filtr pozwala na uzyskanie zarówno efektu retro, jak i na nadanie zmysłowego wyglądu, w którym dominują pozytywne, subtelne emocje. Jak widać, praca kolorysty daje ostateczny wygląd filmowi i decyduje o jego nastroju.

Scenarzysta

Praca scenarzysty, obok pracy reżysera, jest podstawą dobrego filmu i form telewizyjnych. Jaki jest przepis na bycie najlepszym w pisaniu scenariuszy? Praktyka, praktyka i jeszcze raz praktyka. W przypadku pracy scenarzysty filmowego, wyjątkowo ważną kwestią jest warsztat. Zdobywa się go przede wszystkim przez ciągłe pisanie i rozbudowywanie doświadczenia. Dodatkowo, aby wiedzieć, jak napisać scenariusz filmowy, scenarzysta musi poznać teorię związaną ze scenariopisarstwem. Mowa tu o budowaniu sylwetek postaci, prowadzeniu narracji, umieszczaniu punktów zwrotnych, konstrukcji 3 aktów. Dobry scenarzysta filmowy musi posiadać jeszcze jedną, być może najważniejszą dla swojej pracy umiejętność. Nic nie wpływa na jego scenariusze tak, jak zdolność do krytycznej oceny swoich pomysłów. Scenarzysta filmowy, chcąc uzyskać wprawę w pisaniu scenariuszy, musi potrafić odwoływać się do różnorodnych elementów kultur z całego świata, znać realia polityczne, a także umieć obserwować relacje między ludźmi. Najlepsze filmy opowiadają przecież historie, w których nie widać śladów fałszu i ukazują realną rzeczywistość. Dlatego też oczytanie i szeroka wiedza są ogromną zaletą dla każdego, kto chce zawodowo zajmować się scenariopisarstwem.

Scenograf

Bardzo ważną częścią każdej filmowej historii jest przestrzeń, w której rozgrywają się wydarzenia opowiadane przez reżysera i operatora. Za tę część produkcji odpowiada scenograf. Poza dość oczywistą współpracą pomiędzy reżyserem a scenografem, niezwykle ważnymi są współdziałanie z operatorem, kostiumografem, rekwizytorem i z charakteryzatorem. Współpraca tych członków ekipy filmowej pozwala stworzyć świat, w których rozgrywają się wydarzenia w filmie. Do zadań scenografa należy także określenie innych elementów stanowiących scenografię, np. oświetlenia, dekoracji, rekwizytów, kostiumów. Od scenografa zależy również, w konsultacji z reżyserem lub producentem filmowym, wybór miejsc, w których powstają zdjęcia, czyli tzw. obiektów zdjęciowych.

Aktor filmowy

Aktorstwo pozwala na bycie kimś innym, na wcielanie się w różne osoby. Bardzo ważna zawodzie aktora jest plastyczność ciała i twarzy, a także umiejętność wychodzenia z roli i odcinania się od poszczególnych postaci. Aby aktor mógł odpowiednio zagrać bohatera, musi być dobrze poprowadzony przez reżysera. Wtedy może najlepiej przedstawić emocje, psychikę i charakter osoby, w którą ma się wcielić. U aktorów ogromnie ceni się posiadanie wielu zdolności. Umiejętności takie jak śpiew, interpretacja tekstu, improwizacja czy emisja głosu zdobywane są przez nich na studiach lub kursach aktorskich. Ważne jednak są naturalne możliwości osoby, która chce być artystą, takie jak kreatywność, determinacja i wrażliwość. Połączenie wszystkich tych elementów pozwala na tworzenie postaci filmowych, które na zawsze zapisują się w pamięci widza. Cechą charakterystyczną aktora filmowego jest dobra znajomość pracy na planie, współdziałania z kamerą i światłem. Ważna jest też dla niego duża wytrzymałość fizyczna i umiejętność pracy w zespole.

Realizator dźwięku

Każdy film, tak samo jak produkcja telewizyjna, jest realizowany w dwóch etapach. Z jednej strony powstaje obraz, za który odpowiedzialne są tacy członkowie ekipy filmowej, jak autor zdjęć, operator kamery czy oświetlacza. W tym samym czasie powstaje też dźwięk, za który odpowiedzialny jest operator dźwięku, potocznie nazywany dźwiękowcem. Operator dźwięku jest odpowiedzialny za całość powstania ścieżki dźwiękowej filmu. Jest on w pierwszej fazie swojej pracy osobą, która nadzoruje proces nagrywania dźwięku na planie filmowym. Zarządza pionem dźwiękowym, w skład którego wchodzą mikrofoniarz, technik dźwięku czy asystent. W fazie montażu filmu nadzoruje on prace montażystów i techników dźwięku, którzy zajmują się zgraniem, montowaniem i obróbką techniczną dźwięku. Dodatkowo, w ramach swojej pracy, operator dźwięku pracuje z kompozytorem i muzykami, którzy to zajmują się przygotowaniem muzyki do filmu.

Oświetlacz

Wraz z autorem zdjęć oświetlacz współtworzy obraz w filmie. Tworzy warunki do nakręcenia poszczególnych scen, poprzez odpowiednie ustawianie lamp i sprzętu oświetleniowego. Oświetlacz filmowy odpowiada za podłączanie sprzętu oświetleniowego, a także za bezpieczeństwo związane z przyłączeniem lamp do źródeł prądu. W przypadku jego pracy niezwykle ważną jest znajomość zasad BHP i ciągłe ich przestrzeganie. Dzięki konstrukcji światła w scenie reżyser wraz z autorem zdjęć mają szansę na uzyskanie odpowiedniego wyrazu emocjonalnego i nastroju danej sceny. Nastrojowość półmroku czy całkowite rozświetlenie wiosennego poranka to właśnie efekty uzyskiwane dzięki mistrzowi oświetlenia i pracującym z nim oświetlaczom. Światło w produkcji filmowej sprawia, że zyskuje on niepowtarzalny klimat, który od pierwszych scen wprowadza widza do wyjątkowego świata przedstawionego w filmie.

Na planie filmowym

Koniec :)