Synteza średniowiecza

Synteza średniowiecza

Media tempora

Ramy czasowe + Ilustracje

1492r

1450r

1453r

476r

upadek cesarstwa zachodniorzymskiegoKres epoki

odkrycie Ameryki przez Kolumba

wynalezienie druku przez Gutenberga

upadek Konstantynopola

Początek i koniec epoki średniowiecznej w Polsce

Pierwszy druk w Polsce

1. Początki średniowiecza w Polsce : X - XV966 – chrzest Polski
2. X - XV966 – chrzest odkrycie Ameryki przez Kolumba.Kres epoki w Polsce: 1474 – pierwszy druk w Polsce

Chrzest Polski

Rozwój języków w sredniowieczu

Język w średniowieczu opiewał głównie na łacinie. Piśmiennictwo między innymi w Polsce rozwijało się w budynkach przyklasztornych, ze względu na mocny wpływ duchownych w tamtym czasie. Z czasem jednak, a dokładnie w drugim okresie epoki zaczęły powstawać języki narodowe, w tym język polski.

Szkolnictwo w Polsce w średniowieczu

Za sprawą Kazimierza Wielkiego Polska zyskała rozwój również oświaty. W roku 1364 wybudowano Akademię Krakowską, który był siódmą uczelnią w Europie. Szkolnictwo rozwijało się również w szkołach parafialnych, gdzie duchowni byli dobrze wykształceni.

Augustynizm

filozofia chrześc. odwołująca się do św. Augustyna, głosząca przekonanie, iż Bóg jest powodem, ośrodkiem i celem wszystkiego; dzieje ludzkości są historią zmagań dwóch krajów: Bożego i ziemskiego; a. stał się inspiracją między innymi dla jansenizmu. Zobacz św. Augustyn, tomizm, franciszkanizm

Św. Augustyn

Architektura

Styl romański – rozpowszechniony na terenie Francji i Włoch w X wieku. Cechy charakterystyczne tego stylu to: · proste formy · sklepienia krzyżowe lub kolebkowe · wąskie i małe okna · zdobienia zwane fryzami · malarstwo freskowe, najczęściej przedstawiające postacie świętych, Chrystusa.

Przykład Stylu romańskiego

Styl gotycki – rozwija się w czasie dojrzałego i późnego średniowiecza we Francji. Wielu mistrzów uważało ten styl za odrażający, pełen niepotrzebnych zdobień i dekoracji. Cechy stylu gotyckiego: · konstrukcje lekkie i strzeliste · konstrukcje szkieletowe · sklepienia żebrowe, ostrołukowe · okna – rozety · witraże

Malarstwo

Malarstwo okresu średniowiecza najchętniej podejmuje tematykę związaną z życiem i męczeństwem Chrystusa. Popularne są także obrazy przedstawiające Madonnę w otoczeniu aniołów, sceny sądu ostatecznego oraz dzieła obrazujące śmierć. Malarstwo wieków średnich przepełnione jest symboliką biblijną, ale obok dzieł sakralnych powstają także portrety możnych, książąt i władców.

Malarze: · Giotto (freski w bazylice św. Franciszka w Asyżu) · Hubert i Jan von Eyckowie (Ołtarz baranka Bożego z Gandawy) · Hans Memling (Sąd Ostateczny) · Hieronim Bosch (Sąd Ostateczny)

Hans Memling (Sąd Ostateczny)

Hieronim Bosch (Sąd Ostateczny)

Teatr

Misterium – średniowieczny dramat religijny, wystawiany w kościołach, a później na placach miejskich. Złożony był z kilku epizodów przedstawiających sceny biblijne lub fragmenty żywotów świętych. Alegoryczny sens dramatu wyjaśniano w epilogu lub w prologu. Charakterystyczna cecha misteriów to symultaniczność – wszystkie elementy przestrzeni były widoczne dla publiczności.

Dramat liturgiczny – wystawiany w kościołach przy okazji nabożeństwa wielkanocnego, oparty na fragmentach Ewangelii, dotyczących śmierci i zmartwychwstania Chrystusa.Moralitet – bohaterem moralitetu był „jakiś” człowiek, o którego duszę walczyły upersonifikowane siły Dobra i Zła. Była to zwykle przypowieść na temat zmagań człowieka z pokusami świata.

Author's name

Twórcy i dzieła polskiej literatury średniowiecznej

Gall Anonim

Jeden z najbardziej tajemniczych twórców, jego imię nie jest znane. Nie wiadome też jest jego pochodzenie, jedni mówią, że pochodził z Francji, drudzy z Węgier a inni, że przybył do Polski przez Węgry. Patrząc na wieki średnie, mało mamy informacji na jego temat, dopiero w XVI stuleciu historyk Marcin Kromer na jednym z zachowanych rękopisów kroniki napisał, że jej autorem jest "Gall, mnich jakiś zapewne". To dlatego dziś nazywamy go Gallem Anonimem. Do dziś zachowały się tylko trzy rękopisy Kronik Galla.

"Kronika Polska Galla Anonima"

Jedno z dzieł należących to literatury histograficznej. Sama kronika, pisana na dworze księcia Krzywoustego, przedstawia rządy królów polskich, które kończyły się zwykle sukcesami wojskowymi jak i obfitowały w doskonałe decyzje polityczne. Gall opisuje też dzieje Polski od czasów legendarnych, aż po wojny księcia Krzywoustego z Niemcami. Autor nie przywiązywał dużej uwagi do sytuacji przyczynowo-skutkowych, pisał kronike nie zważając na chronologie wydarzeń. Wprowadził również do dzieła elementy fikcji.

Rękopis Kroniki Galla

"Bogurodzica"

Średniowieczna pieśń religijna i najstarszy zachowany polski tekst poetyczny z melodią, z początku pełniła funkcje pieśni rycerskiej, którą śpiewało polskie rycerstwo idące na bitwe. Utwór obejmuje dwie strofy, pierwsza, skierowana do Maryi i druga, z prośbą do Jezusa. W pierwszej części wierni zwracają sie do Matki Boskiej z prośbą o zjednanie Syna Bożego i zesłanie łask. Zwrotka druga to także prośba, skierowana tym razem do Jezusa przez Jana Chrzciciela. Wierni błagają o dostatnie życie na Ziemii jak i o szczęście po jego końcu. Bogurodzica jest tekstem skomponowanym w taki sposób, aby jedna zwrotka zawierała apostrofę do adresata i prośbę.

Pierwszy rękopis Bogurodzicy

Dziękujemy!

Praca wykonana przez :

Paulina Pietrucha

Konrad Górecki

Mateusz Mamczura

Sebastian Szwec

Michał Pałys