Kl. 7 katecheza 37

O pracy i modlitwie

16 lipca 1054 r. nastąpił początek Wielkiej Schizmy, podział Cesarstwa Rzymskiego na greckojęzyczne Cesarstwo Wschodnie, czyli Bizancjum (stolica: Konstantynopol)​i Cesarstwo Zachodnie - łacińskie, ze stolicą w Rzymie przez różnice cywilizacyjno-kulturowe, rywalizacje o strefy wpływu ​w Europie, własne reformy Kościoła rzymskiego, bez porozumienia ze Wschodem, zachwianie prymatu papieża oraz spory dogmatyczne.​

Przypominajka:

Dwa wiosła

Pewien stary wioślarz zabrał na swoją łódkę młodego człowieka. Młodzieniec zauważył, że na jednym wiośle było napisane „Módl się”, a na drugim „Pracuj”. – Jesteś bardzo zacofany, staruszku – odezwał się drwiąco. – Po co ma się modlić ten, kto pracuje? Mężczyzna nic nie odpowiedział. Odłożył wiosło z napisem „Módl się” i wiosłował tylko jednym. Pomimo jego wysiłku łódka nie ruszyła jednak z miejsca, gdyż się kręciła w kółko.

Co to znaczy „kręcić się w kółko”?

Co oznaczają słowa: „Módl się i pracuj”?

Spójnik „i” mówi o harmonijnym połączeniu obu aktywności, a forma czasowników (użyty tryb rozkazujący) wskazuje na to, że człowiek kierujący się tą zasadą narzuca sobie dyscyplinę życia, planuje i porządkuje swoją codzienność.

Benedykt urodził się około 480 roku w Nursji (Włochy). W rodzinnej miejscowości zdobył podstawowe wykształcenie, a następnie, za namową rodziców, wyjechał do Rzymu, by tam kontynuować naukę. Szybko jednak zniechęcił się do miejskiego życia. Opuścił więc Rzym i przyłączył się do jednej z zakonnych wspólnot. W wieku około dwudziestu lat, zaczął wieść żywot pustelnika w grocie znajdującej się niedaleko miejscowości Subiaco. Trzy lata spędził w całkowitej samotności. Gdy okoliczni mieszkańcy odkryli jego obecność, zaczęli przyglądać się życiu świątobliwego pustelnika i czerpać z jego mądrości. Mnisi z pobliskiego klasztoru skłonili go do objęcia u nich funkcji opata. Szybko jednak okazało się, że nie chcą przestrzegać surowych zasad życia klasztornego. Benedykt opuścił ich więc i powrócił do swojej pustelni.

Święty Benedykt

Jego osoba przyciągała mnichów i kandydatów do życia zakonnego, a wielu z nich pragnęło naśladować swego mistrza. Wkrótce dolina wokół groty wypełniła się domkami pustelników. Choć mieszkali oni oddzielnie, tworzyli wspólnotę. Około 530 roku Benedykt przeniósł się wraz z nimi na wzgórze Monte Cassino, gdzie na ruinach świątyni Jowisza zbudował kościół i klasztor. Tu napisał regułę zakonną i aż do śmierci pozostał w tym miejscu z grupą współbraci benedyktynów. Bliźniaczą siostrą Świętego Benedykta była Święta Scholastyka. Naśladowała ona sposób życia brata, a tradycja przypisuje jej założenie klasztoru benedyktynek.

Jakie motywy i jakie cechy charakteru sprawiły, że podjął takie decyzje?

Jak postrzegali Benedykta ludzie żyjący wokół niego?

Skąd czerpał ową mądrość, która przyciągała do niego ludzi?

"Jakim ma być człowiek, co miłuje życie i pragnie dni, by zażywać szczęścia? Powściągnij swój język od złego, a twoje wargi od słów podstępnych! Odstąp od złego, czyń dobro; szukaj pokoju, idź za nim!" (Ps 34, 13-15)

Czego nie robić oraz co robić, by doznawać szczęścia?

Na podstawie jakich faktów z życia Świętego Benedykta możemy wywnioskować, że realizował on Boże wezwanie?

Módl się i pracuj!

Przytoczone słowa z Psalmu 34 zawarł Święty Benedykt we wstępie do napisanej przez siebie reguły zakonnej. „U jej podstaw jest prawość rzymska, nad którą wznoszą się pokora i ewangeliczne posłuszeństwo” – napisał jeden z historyków Kościoła. Święty podał w niej zasady, jakimi powinni kierować się mnisi. Jasno określił, że celem istnienia wspólnoty jest Bóg, a droga do Niego wiedzie przez modlitwę i pracę w duchu miłości i posłuszeństwa. Uniwersalna formuła Reguły sprawiła, że w kolejnych wiekach przyjmowały ją różne wspólnoty klasztorne, zarówno już istniejące, jak i nowo zakładane.

Czy reguła zakonna Świętego Benedykta może być przydatna osobom świeckim?

Ojciec Święty Benedykt XVI, przypominając podczas jednej z audiencji dzieło swego świętego imiennika, zwrócił uwagę na to, że Reguła, choć pisana z myślą o mnichach, zawiera wskazania, które mogą być przydatne wszystkim szukającym przewodnika w drodze do Boga. „Ze względu na swój umiar, na swoje człowieczeństwo i swoje trzeźwe rozeznanie między tym, co istotne, a tym, co drugorzędne, mogła ona zachować do dzisiaj swoją oświecającą moc” – mówił papież. – „Wielki mnich pozostaje prawdziwym nauczycielem, w którego szkole możemy nauczyć się sztuki życia prawdziwym humanizmem”

Listem apostolskim z 1964 roku papież Paweł VI ogłosił Świętego Benedykta patronem Europy. Postawę świętego oraz jego duchowych synów i duchowe córki scharakteryzował, używając trzech słów kluczy: krzyż, pług, księga.

Krzyż- znak zbawienia. W nim ujawnia się przeogromna miłość Boga,którą Święty Benedykt przedłożył ponad wszystko. Benedyktyńscy misjonarze szli w świat z krzyżem i przekazywali ludziom płynące z krzyża błogosławieństwo.

Pług – symbol pracy fizycznej. Pierwsi benedyktyni pracowali często przy uprawie roli, hodowali zwierzęta, byli rzemieślnikami. Wszystkim starali się dzielić z ludźmi, wśród których żyli: nie tylko wytworami pracy, ale także wiedzą rolniczą i techniczną. Uczyli rzetelności oraz szacunku do pracy.

Księga- symbol mądrości i wiedzy. „Klasztory benedyktyńskie stały się bezcennym ogniskiem pracy umysłowej. Europa stała się chrześcijańską przede wszystkim dlatego, że duchowi synowie Świętego Benedykta dali naszym przodkom bardzo wszechstronne wykształcenie. Uczyli ich nie tylko sztuki i rzemiosła, ale przede wszystkim wpajali im ducha Ewangelii. (...) Coraz liczniejsi byli w klasztorach pisarze, którzy godzinami przy pulpitach prowadzili wielkie dzieło przepisywania. Znawcy oceniają, że około 90% ocalonego dorobku antycznego przyszło do nas poprzez klasztory benedyktyńskie”.