kl. 7 Kultura polska na przełomie XIX i XX w.

Kultura polska na przełomie XIX i XXw.

1. Kultura narodowa Polaków 2. Polski pozytywizm 3. Rola historii 4. Malarstwo historyczne 5. Kultura Młodej Polski 6. Początki kultury masowej 7. Sztuka polska przełomu XIX i XX w.

pozytywizm, praca organiczna, praca u podstaw, Młoda Polska, modernizm, pozytywizm warszawski

Czasy zaborów to ważny okres dla kształtowania się polskiej kultury narodowej. W reakcji na antypolską politykę zaborców, szczególnie zaborcy pruskiego, Polacy zaczęli podejmować działania na rzecz zachowania swojej tożsamości narodowej.​ Wspólnie walczyli przeciwko germanizacji i rusyfikacji.​ Dbano o zachowanie języka polskiego, kultury, tradycji i wyznania katolickiego.​Na przełomie XIX i XX w. centrum polskiej nauki i kultury znajdowało się w zaborze austriackim.​Działał tam Uniwersytet Jagielloński w Krakowie i Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie​

W latach 70. XIX w. romantyzm został wyparty przez nowy kierunek-pozytywizm. Wywodził się on z Europy Zachodniej. U podstawy pozytywizmu było przekonanie, że światem rządzą jedynie prawa naukowe. ​

Nowymi bohaterami tego kierunku stali się nauczyciele, lekarze, inżynierowie i przedsiębiorcy którzy pomagali w szerzeniu oświaty oraz unowocześnieniu państwa. ​W Warszawie uformowało się najsilniejsze środowisko złożone przede wszystkim z publicystów oraz pisarzy. Swoje poglądy propagowali w czasopismach na które zezwalały władzę zaborcze.​

Pozytywiści postrzegali naród polski jako organ społeczny, któremu codzienna, żmudna praca organiczna służy rozwojowi i umocnieniu. Odrzucali oni czyny zbrojne gdyż uważali za zakłócają one jedynie naturalny rozwój i trwonią siły narodu. ​

Henryk Sienkiewicz tworzył -jak sam to określił - "ku pokrzepieniu serc". Sugestywnie opisywał dramatyczne okresy z dziejów narodu. W tło historyczne wplatał przygody i mężne czyny bohaterów. ​

Rola historii

Istotnym czynnikiem umacniającym świadomość i tożsamość narodową Polaków w okresie zaborów stała się historia. Powstały wówczas liczne powieści historyczne, do najbardziej znanych należą utwory Józefa Ignacego Kraszewskiego i późniejszego laureata, Literackiej Nagrody Nobla-Henryka Sienkiewicza

Malarstwo historyczne​

Obrazy o tematyce historycznej zyskały dużą popularność już w okresie klasycyzmu i w epoce romantyzmu.​W XIX w. malarstwem historycznym zajmowali się :Jan Matejko, Artur Grottger, Juliusz i Wojciech Kossakowie oraz Wojciech Gerson​

Jan Matejko

Artur Grottger

Juliusz i Wojciech Kossakowie

Wojciech Gerson

Młoda Polska ​

Pod koniec XIX w. młodzi artyści, pisarze i inteligenci zaczęli się buntować. Przyjęli z Zachodu ideę modernizmu, której hasło brzmiało: "Sztuka dla sztuki". Nowy prąd otrzymał nazwę Młoda Polska. Zwolennicy tego prądu zaczęli przyjmować prowokujący styl bycia. Odrzucali oni tradycyjne maniery i normy społeczne.​Najwyższe środowisko młodopolskie powstało w Krakowie. Najwybitniejszym przedstawicielem modernizmu był Stanisław Wyspiański który był wszechstronnie uzdolniony. Zasłynął jako dramaturg. Do najgłośniejszych sztuk zalicza się Noc Listopadową, Wyzwolenie oraz Wesele, w którym sportretował Polaków borykających się z problemami na przełomie XIX i XX w.

Skauting w Polsce

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

Thank you!