KRONIKI ŚREDNIOWIECZNE
CO WARTO O NICH WIEDZIEĆ?
polskie kroniki średniowieczne wywarły wielki wpływNa polską kulturę, powszechną wyobraźnię I myślenie O naszej historii.
KRONIKAJANA DŁUGOSZA
KRONIKAGALLA ANONIMA
CZYM JEST KRONIKA?
KRONIKAWINCENTEGO KADŁUBKA
grec. chronos = czas
KRONIKA
to utwór historiograficzny* - czyli dzieło historyczne, które opisuje dzieje państwa, wydarzenia (minione i/lub współczesne kronikarzowi) w porządku chronologicznym.
* historiografia - dziejopisarstwo, piśmiennictwo historyczne odtwarzające przeszłość
KRONIKA
typowa dla średniowiecza znacznie różniła się od późniejszych realizacji tego gatunku, które były skrupulatnie spisywane i kładły wielki nacisk na zgodność z faktami.
Ta średniowieczna była przeważnie utworem epickim łączącym w sobie opis faktów historycznych z motywami fantastycznymi i cudownymi np. legendami.
Średniowieczne kroniki nie były typowymi dziełami historycznymi, jakie znamy z późniejszych epok.
W wiekach średnich wiele zależało od autora: jego sposobu patrzenia na świat, przekonań, sympatii. Kroniki często były zamawiane przez władców lub urzędników, którym zależało na poprawie wizerunku.
Dlatego historycy z rezerwą odnoszą się do tego rodzaju przekazów, a za najważniejsze dokumenty epoki średniowiecza uważają tzw. annały – roczniki powstające zazwyczaj w kancelariach władców lub biskupów.
KRONIKA GALLA ANONIMA
Powstała prawdopodobnie między 1112 a 1116 r.
Choć napisana jest po łacinie, a autor nie był Polakiem, uznawana jest za pierwsze dzieło literatury polskiej o tematyce świeckiej (niereligijnej).
Dlaczego?
Przede wszystkim poświęcona jest historii Polski.
Jest skierowana do polskich odbiorców.
Została napisana na zlecenie polskiego władcy.
Powstała na podstawie polskich źródeł.
Kronika podzielona jest na trzy części
Każda z nich zbudowana jest podobnie: rozpoczyna się listem, następnie jest wiersz, w którym autor przedstawia najważniejsze wydarzenia, po czym następuje właściwa treść księgi, podzielona na zatytułowane podrozdziały.
I księga obejmuje 125 lat historii za czasów przodków Bolesława Krzywoustego (dodając opisy piastowskich dziejów w księdze III, otrzymujemy łącznie 250 lat historii Polski). II księga opisuje szczegółowo 23 lata (1086–1109). III księga skupia się na latach 1109–1113 i zostaje jakby zarzucona, przerwana.
NIEWIELE...
A CO WIEMY O AUTORZE?
GALL ANONIM
żył na przełomie XI i XII wieku.
Gallem nazwał go inny kronikarz, żyjący w XVI wieku. Marcin Kromer. Sugerował on, że twórca Kroniki Polskiej był francuskim mnichem. Choć próbowano go utożsamiać z konkretnymi osobami, ustalono jedynie, że Anonim był cudzoziemcem, który zapewne pochodził z Francji (albo Włoch), a na pewien czas związał się z klasztorem benedyktyńskim Saint‑Gilles w Prowansji (przechowywano tam relikwie św. Idziego). Niewykluczone, że przez Włochy dotarł do filii opactwa benedyktyńskiego w Samogyvár na Węgrzech. Prawdopodobnie tam zetknął się z Bolesławem Krzywoustym, który przybył na Węgry, by odpokutować śmierć swojego brata – Zbigniewa. Z orszakiem władcy Gall pojechał do Polski. Tu został protegowanym kanclerza Michała z rodu Awdańców, obracał się w kręgu dostojników, którzy prawdopodobnie zlecili mu napisanie "Chronica Polonorum".
KRONIKA POLSKA WINCENTEGO KADŁUBKA
Powstała prawdopodobnie między 1190 a 1207 r.
To pierwsza książka (najstarsza) napisana przez Polaka - mistrza Wincentego, zwanego Kadłubkiem - na polecenie księcia Kazimierza II Sprawiedliwego.
KIM BYŁ KADŁUBEK?
CO BYŁO W KRONICE?
Zobacz kronikę w Polonie – Cyfrowej Bibliotece Narodowej >>>
KRONIKA JANA DŁUGOSZA
Powstała prawdopodobnie między 1455 a 1480 r.
Jej pełna nazwa to "Roczniki, czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego".
Obejmuje dzieje Polski od czasów legendarnych do 1480 roku. Zostały spisane w 12 księgach. Pracę oparto na materiałach źródłowych polskich i obcych, a także własnych obserwacjach autora oraz zbieranych informacjach i tradycji. Przestrzegana jest w nich ściśle chronologia wydarzeń.
KIM BYŁ DŁUGOSZ?
Zobacz kronikę w Polonie – Cyfrowej Bibliotece Narodowej
KRONIKI ŚREDNIOWIECZNE
Anna Sz.
Created on February 2, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Education Timeline
View
Images Timeline Mobile
View
Sport Vibrant Timeline
View
Decades Infographic
View
Comparative Timeline
View
Square Timeline Diagram
View
Timeline Diagram
Explore all templates
Transcript
KRONIKI ŚREDNIOWIECZNE
CO WARTO O NICH WIEDZIEĆ?
polskie kroniki średniowieczne wywarły wielki wpływNa polską kulturę, powszechną wyobraźnię I myślenie O naszej historii.
KRONIKAJANA DŁUGOSZA
KRONIKAGALLA ANONIMA
CZYM JEST KRONIKA?
KRONIKAWINCENTEGO KADŁUBKA
grec. chronos = czas
KRONIKA
to utwór historiograficzny* - czyli dzieło historyczne, które opisuje dzieje państwa, wydarzenia (minione i/lub współczesne kronikarzowi) w porządku chronologicznym.
* historiografia - dziejopisarstwo, piśmiennictwo historyczne odtwarzające przeszłość
KRONIKA
typowa dla średniowiecza znacznie różniła się od późniejszych realizacji tego gatunku, które były skrupulatnie spisywane i kładły wielki nacisk na zgodność z faktami.
Ta średniowieczna była przeważnie utworem epickim łączącym w sobie opis faktów historycznych z motywami fantastycznymi i cudownymi np. legendami.
Średniowieczne kroniki nie były typowymi dziełami historycznymi, jakie znamy z późniejszych epok.
W wiekach średnich wiele zależało od autora: jego sposobu patrzenia na świat, przekonań, sympatii. Kroniki często były zamawiane przez władców lub urzędników, którym zależało na poprawie wizerunku.
Dlatego historycy z rezerwą odnoszą się do tego rodzaju przekazów, a za najważniejsze dokumenty epoki średniowiecza uważają tzw. annały – roczniki powstające zazwyczaj w kancelariach władców lub biskupów.
KRONIKA GALLA ANONIMA
Powstała prawdopodobnie między 1112 a 1116 r.
Choć napisana jest po łacinie, a autor nie był Polakiem, uznawana jest za pierwsze dzieło literatury polskiej o tematyce świeckiej (niereligijnej).
Dlaczego?
Przede wszystkim poświęcona jest historii Polski.
Jest skierowana do polskich odbiorców.
Została napisana na zlecenie polskiego władcy.
Powstała na podstawie polskich źródeł.
Kronika podzielona jest na trzy części
Każda z nich zbudowana jest podobnie: rozpoczyna się listem, następnie jest wiersz, w którym autor przedstawia najważniejsze wydarzenia, po czym następuje właściwa treść księgi, podzielona na zatytułowane podrozdziały.
I księga obejmuje 125 lat historii za czasów przodków Bolesława Krzywoustego (dodając opisy piastowskich dziejów w księdze III, otrzymujemy łącznie 250 lat historii Polski). II księga opisuje szczegółowo 23 lata (1086–1109). III księga skupia się na latach 1109–1113 i zostaje jakby zarzucona, przerwana.
NIEWIELE...
A CO WIEMY O AUTORZE?
GALL ANONIM
żył na przełomie XI i XII wieku.
Gallem nazwał go inny kronikarz, żyjący w XVI wieku. Marcin Kromer. Sugerował on, że twórca Kroniki Polskiej był francuskim mnichem. Choć próbowano go utożsamiać z konkretnymi osobami, ustalono jedynie, że Anonim był cudzoziemcem, który zapewne pochodził z Francji (albo Włoch), a na pewien czas związał się z klasztorem benedyktyńskim Saint‑Gilles w Prowansji (przechowywano tam relikwie św. Idziego). Niewykluczone, że przez Włochy dotarł do filii opactwa benedyktyńskiego w Samogyvár na Węgrzech. Prawdopodobnie tam zetknął się z Bolesławem Krzywoustym, który przybył na Węgry, by odpokutować śmierć swojego brata – Zbigniewa. Z orszakiem władcy Gall pojechał do Polski. Tu został protegowanym kanclerza Michała z rodu Awdańców, obracał się w kręgu dostojników, którzy prawdopodobnie zlecili mu napisanie "Chronica Polonorum".
KRONIKA POLSKA WINCENTEGO KADŁUBKA
Powstała prawdopodobnie między 1190 a 1207 r.
To pierwsza książka (najstarsza) napisana przez Polaka - mistrza Wincentego, zwanego Kadłubkiem - na polecenie księcia Kazimierza II Sprawiedliwego.
KIM BYŁ KADŁUBEK?
CO BYŁO W KRONICE?
Zobacz kronikę w Polonie – Cyfrowej Bibliotece Narodowej >>>
KRONIKA JANA DŁUGOSZA
Powstała prawdopodobnie między 1455 a 1480 r.
Jej pełna nazwa to "Roczniki, czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego".
Obejmuje dzieje Polski od czasów legendarnych do 1480 roku. Zostały spisane w 12 księgach. Pracę oparto na materiałach źródłowych polskich i obcych, a także własnych obserwacjach autora oraz zbieranych informacjach i tradycji. Przestrzegana jest w nich ściśle chronologia wydarzeń.
KIM BYŁ DŁUGOSZ?
Zobacz kronikę w Polonie – Cyfrowej Bibliotece Narodowej