Powstanie styczniowe

Powstanie styczniowe

Opracowały:: Niedbał Kamila, Stępień Oliwia Opiekun: Wojarska Agnieszka

" Łotry w kajdany skuli me dłonie, Lecz wolnej duszy nie mogli skuć, Zrzućcie kajdany, ja się obronię, Ja was nauczę, jak wolność czuć."

fragment pieśni powstańczej "Więzień sybirski"

Spis treści

Przyczyny wybuchu

Ocena

Królestwo Polskie

Przebieg

Pięciu poległych

Podziękowania

Skutki powstania

"Czerwoni" czy "biali"

Królestwo Polskie

Przed wybuchem powstania

• Po przegranej wojnie krymskiej car Aleksander II zaczął przeprowadzać reformy w Rosji: zniesiono poddaństwo chłopów, zreformowano sądownictwo i administrację. Reformy te nazwano odwilżą posewastopolską.

• Polacy liczyli na ustępstwa cara wobec narodu polskiego i autonomię. Car ogłosił amnestię dla więźniów politycznych, pozwolił na otwarcie Akademii Medyko – Chirurgicznej i Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz na działalnośd Towarzystwa Rolniczego. Nie zgadzał się jednak na jakiekolwiek ustępstwa polityczne.

Info

Królestwo Polskie

Manifestacje

Msze

Od 1860 r. w Królestwie Polskim dochodziło do licznych manifestacji patriotycznych, co powodowało zaostrzenie represji wobec Polaków. Manifestacja w Warszawie po rozwiązaniu Towarzystwa Rolniczego skończyła się rzezią – kozacy zabili ponad 100 osób. Ogłoszono wówczas żałobę narodową – patrioci ubierali się na czarno, zaczęto obchodzić uroczyście rocznice wydarzeń historycznych, śpiewano pieśni narodowe, a manifestacje przeniosły się do kościołów. Gdy w październiku 1861 r. wojska carskie zajęły jeden z nich, by przeszkodzić takiej manifestacji, biskup warszawski zamknął wszystkie świątynie.

Organizowano msze ku czci bohaterów narodowych, czy nabożeństwa za pomyślność Ojczyzny. Podczas mszy wykonywano pieśni; „Boże coś Polskę” czy "Jeszcze Polska".

Info

Pięciu poległych

Pięciu poległych – określenie używane wobec pięciu ofiar starć manifestacji politycznej z 27 lutego 1861 roku. Ich pogrzeb, który odbył się 2 marca 1861 na Cmentarzu Powązkowskim. Był wielką manifestacją polityczno-społeczną przeciwko rosyjskim władzom okupacyjnym w Królestwie Kongresowym..

Info

"Czerwoni" czy "biali"

.Obozy polityczne przed wybuchem powstania styczniowego.

Na ziemiach polskich wykształciły się dwa obozy polityczne: obóz „czerwonych” i obóz „białych”.

Czerwoni

biali

Czerwoni

Główny działacz

Radykalni działacze demokratyczni w Królestwie Polskim przed wybuchem i w okresie powstania styczniowego (1863–1864). Wywodzili się z organizatorów manifestacji patriotycznych z 1861 roku.

Jarosław Dąbrowski

Info

Biali

Głowny działacz

Potoczna nazwa umiarkowanego (liberalno-konserwatywnego) obozu w polskim ruchu narodowym przed wybuchem i w okresie powstania styczniowego (1863-1864), działającego w latach 1861-1864 na ziemiach polskich i na emigracji. Obóz polityczny reprezentujący ziemiaństwo, burżuazję i inteligencję miejską, głoszący hasło niepodległości.

Andrzej Zamoyski

Info

Przyczyny wybuchu

powstania styczniowego

• zawiedzione nadzieje na autonomię
• blokowanie przez cara reform uwłaszczeniowych
• wzrost świadomości narodowej, zwłaszcza wśród ludu
• ostre represje caratu wobec manifestacji patriotycznych

bezpośrednią przyczyną powstania styczniowego było ogłoszenie branki, czyli nadzwyczajnego poboru do wojska przez Aleksandra Wielopolskiego. Poborem mieli zostać objęci wszyscy młodzi ludzie podejrzani o działalność konspiracyjną.

Przebieg powstania

Dyktatorzy powstania

Polscy powstańcy

1. Ludwik Mierosławski
2. Marian Langiewicz
3. Romuald Traugutt

Podczas powstania styczniowego Polacy nie dysponiowali regularnymi jednostakami wojskowymi, dlatego walki od razu przyjęły charakter wojny partyzanckiej.

Info

Info

Najważniejsze bitwy

W Powstaniu można naliczyć około 1200 wielkich bitew, potyczek i drobnych akcji.

Skutki powstania

• aresztowano powstańców i zsyłano na Sybir
• konfiskowano majątki uczestnikom powstania
• przekazywano skonfiskowaną ziemię w ręce urzędników carskich
• nałożono na Królestwo kontrybucję (podatek wojenny) w wysokości 5%
• wprowadzono stan wojenny na 50 lat
• na Litwie, Białorusi i Ukrainie deportowano 7 tysięcy rodzin polskich w głąb Rosji,
• wprowadzono przymus wyprzedaży ziemi Rosjanom i wystąpiono przeciwko Kościołowi katolickiemu
• zlikwidowano odrębność Królestwa Polskiego.

Info

Ocena

"Powiedzą ludzie roztropni: ale powstanie się nie udało. Czy nie lepiej było żyć spokojnie w pracy organicznej, budować, naprawiać drogi, uprawiać ziemię, rozwijać techniczne urządzenia, poprawiać ekonomiczny byt narodu, spokojnie, cicho? Niewątpliwie, byli zwolennicy i takich kierunków. Wiemy, że i dzisiaj istnieją narody, które stawiają to sobie za ideał. Osiągając ideał pragmatyczny, pozytywny, realny, dotykalny, ideał pełnej misy chleba, coś jednak przy tym zatracają, na jakimś odcinku ubożeją. Jesteśmy świadkami życia wielu narodów dostatnich, które zagubiają wrażliwość na swoje dzieje ojczyste, na przeżycia narodowe, na poczucie wspólnoty z narodem. (…) Najbardziej zubożonymi i niewolniczo przytrzymanymi za skrzydła ducha są takie narody, które postawiły sobie zbyt wąski ideał. Jest to przeciwne naturze człowieka, która jest bardzo wszechstronna (…)."

Prymas kard. Stefan Wyszyński

Dziękujemy za uwagę

Jakieś pytania?