Przecinek, kiedy go stawiamy?

Przecinek

Mały, lecz niezbędny

Kiedy go stawiamy?

To wcale nie takie trudne!

1. W domu jest łazienka, kuchnia, pięć pokoi sypialnych, salon i garderoba.
2. Moja mama jest dobra, mądra, wyrozumiała i cierpliwa.
3. Położyła kucharka na stole: kartofle, buraki, marchewkę, fasolę, kapustę, pietruszkę, selery i groch.
4. W parku jest dwanaście ławek, plac zabaw i mnóstwo drzew, wszędzie chodzą dzieci, dorośli i zwierzęta.

Podczas wyliczania

Przykłady

1. Byłam bardzo, bardzo zmęczona.
2. Dostałam piątkę, piątkę i szóstkę.
3. Miała dużo zalet - była i mądra, i dobra.
4. Zjadłabym dużo, dużo słodyczy.

Podczas powtórzeń wyrazów

W zdaniu złożonym współrzędnie przeciwstawnym

Spójniki: lecz, jednak, zaś, wszakże, owszem, natomiast, tylko

1. Mój brat jest naukowcem, a ja zajmuję się sportem.
2. Mieliśmy pójść na spacer, lecz zaczął padać deszcz.
3. W klasie o profilu biologiczno-chemicznym biologia jest trzy razy w tygodniu, natomiast w klasie o profilu ogólnym dwa razy w tygodniu.

W zdaniu złożonym współrzędnie wynikowym

Spójniki: więc, dlatego, toteż, to, zatem, wobec tego

1. Miał pieniądze, więc kupił dla nas lody.
2. Nie odzywasz się, wobec tego ja też nie będę się odzywać.
3. Padał śnieg, dlatego ubrała się ciepło.
4. Nie nauczył się do sprawdzianu, zatem dostał jedynkę.
5. Był piękny, pogodny dzień, toteż wyszli na długi spacer.

PRZECINEK STAWIAMY, BY ODDZIELIĆ ZDANIE PODRZĘDNE OD ZDANIA NADRZĘDNEGO

Przykłady: Nie mogę znaleźć kota, który mi zaginął. Pamiętam te czasy, kiedy dzięwczęta nosiły długie suknie. Obudził się wreszcie, gdy było już zupełnie jasno. Lubię mleczną czekoladę, chociaż wolę białą. Musimy to zrobić, aby osiągnąć nasz cel. Ten będzie miał władzę, kto zdobędzie pierścień.

Ważne spójniki, partykuły, zaimki:

aby, albowiem, aż, bo, bowiem, by, byle, chociaż, choć, co, cokolwiek, czy, czyj, dlaczego, dlatego, dokąd, dopóki, gdy, gdyby,gdzie, gdziekolwiek, ile, ilekroć, jak, jakby, jaki, jakikolwiek, jako, jeśli, kiedy, kim, komu, kto, ktokolwiek, którędy, który, ledwie, mimo że, na co, niech, odkąd, o ile, ponieważ, póki, skąd, skoro, zaledwie, zanim, żeby, że.

UWAGA!

Przykłady:

w połączeniach dwóch spójników - „dlatego że”, „chyba że”, „mimo że” - przecinek stawiamy przed całym wyrażeniem.

1. Poszedł do szkoły, mimo że był chory. A NIE Poszedł do szkoły mimo, że był chory.
2. Nie zrobię tego, chyba że mi pomożesz.
3. Padał śnieg, mimo że świeciło słońce.

Przecinkiem oddzielamy zdania z imiesłowami przysłówkowymi:

• Wróciwszy z wycieczki, pobiegł do przyjaciela

• Spacerował z psem, pogwizdując.

• Kobieta się zarumieniła, słysząc te słowa.

• Chwilowo zostawiwszy rannego, poszedł po pomoc.

Wyrażenia występujące w wołaczu

Przykłady:

1. Basiu, podejdź tu i sprzątnij po obiedzie.
2. Dorotko, posłuchaj mnie.
3. Matko, dziękuję za prezent.
4. Siostro, pomoż mi w obiedzie.
5. Marysiu, czemu nie jesteś w szkole?

Wtrącenia w zdaniu

Przykłady:

1. Dziś wiele dzieci, na przykład Darek, Mariusz i Magda, dostało piątki z języka polskiego.
2. Odwiedzamy go często, przynajmniej dwa razy w tygodniu.
3. Następnie, będąc jeszcze w zamroczeniu, wstał z ziemi.

ZADANIA

Gdzie w zdaniach należy dopisać przecinek? Która to zasada?

1.

Robiłam pracę domową słuchając muzyki. Skończywszy chciałam odpocząć lecz do pokoju wszedł mój brat.

Antku posłuchaj mnie ponieważ mówię coś ważnego. Miałeś mi pomóc a tego nie zrobiłeś. Było to i nieprzyjacielskie i egoistyczne. Antku czy zapomniałeś?

2.

3.

Mam małego zabawnego pieska. Jest bezproblemowy zatem wszyscy go kochamy.

Lubię cię mimo że jesteś nieśmiały. Bardzo bardzo lubię ludzi którzy są wierni w przyjaźni dlatego jesteś moim przyjacielem.

4.

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ!

Wcale nie było trudne, co?