BUDOWA I FUNKCJE KRWI
NACZYNIA KRWIONOŚNE
GRUPY KRWI
KRWIOBIEGI
mała powtórka
SERCE
CHOROBY
PODSUMOWANIE
grupy krwi gra
TO CO NAJWAŻNIEJSZE: - rola głównych składników krwi (krwinki czerwone i białe, płytki krwi, osocze) - grupy krwi układu AB0 i Rh - społeczne znaczenie krwiodawstwa;
ZAPISZ SAME ODPOWIEDZI - NIE PRZEPISUJ PYTAŃ1. ile mamy krwi? 2. 3 funkcje krwi 3. co to jest osocze? 4. funkcje elementów morfotycznych (1zdaniem) -ERYTROCYTÓW -LEUKOCYTÓW -TROMBOCYTÓW
NA PODSTAWIE FILMU I PODRĘCZNIKA ZAPISZ W ZESZYCIE OPDOWIEDZ NA PYTANIA: 1. ile mamy krwi? 2. 3 wybrane funkcje krwi 3. z czego składa się krew? 4. funkcje osocza i elementów morfotycznych -krwinek czerwonych (ERYTROCYTÓW), -krwinek białych (LEUKOCYTÓW), -płytek krwi (TROMBOCYTÓW).
FUNKCJE KRWI
- dostarcza do komórek TLEN (z płuc) i SUBSTANCJE ODŻYWCZE (z przewodu pokarmowego) - zabiera z komórek CO2 i ZPPM (zbędne produkty przemiany materii) - transportuje witaminy i inne związki regulujące pracę organizmu - reguluje temperaturę ciała - zwalcza czynniki chorobotwórcze
5,30
FUNKCJE KRWI ....
TRANSPORT TLENU I SUBSTANCJI POKARMOWYCH
FUNKCJE KRWI
- dostarcza do komórek TLEN (z płuc) i SUBSTANCJE ODŻYWCZE (z przewodu pokarmowego) - zabiera z komórek CO2 i ZPPM (zbędne produkty przemiany materii) - transportuje witaminy i inne związki regulujące pracę organizmu - reguluje temperaturę ciała - zwalcza czynniki chorobotwórcze
FUNKCJE KRWI
ZWALCZANIE CZYNNIKÓW CHOROBOTWÓRCZYCH
PRAWIDŁOWE DZIAŁANIE CAŁEGO ORGANIZMU
SKŁAD KRWI
OSOCZE
ELEMENTY MORFOTYCZNE (KRWINKI= KOMÓRKI KRWI)
płynna część krwi
ERYTROCYTY k. czerwone
woda i rozpuszczone w niej różne substancje
LEUKOCYTY k. białe
TROMBOCYTY płytki krwi
ERYTROCYTY - KRWINKI CZERWONE
ERYTROCYTY
- 4,5 - 6 mln/1 mm3 krwi - czerwony barwnik HEMOGLOBINA, zawiera Fe i łączy się z tlenem - transportują tlen - powstają w czerwonym szpiku kostnym - żyją 4 miesiące i kończą swój żywot w wątrobie i śledzionie - kształt spłaszczonego krążka brak jądra komórkowego (więcej miejsca na tlen)
LEUKOCYTY - KRWINKI BIAŁE
4-10 tys/1mm3 krwi - mają jądro i zdolność ruchu - niszczą drobnoustroje chorobotwórcze - produkują przeciwciała pomagające niszczyć bakterie i wirusy (odporność)
TROMBOCYTY - PŁYTKI KRWI
- 150 - 400 tys/1mm3 krwi - brak jądra, najmniejsze ze wszystkich - odpowiadają za krzepnięcie krwi - naprawiają uszkodzone naczynia krwionośne, tworzą skrzep/strupek
proces krzepnięcia krwi
4,14
ZADANIE
1. napisz, która grupa krwi i dlaczego, jest: - UNIWERSALNYM DAWCĄ - UNIWERSALNYM BIORCĄ 2. wyjaśnij, na czym polega KONFLIKT SEROLOGICZNY
GRUPA KRWI zależy od obecności na erytrocytach specjalnych białek tzw. ANTYGENÓW* A lub B
*ANTYGEN to susbstancja rozpoznawana przez organizm jako obca. Dzięki temu organizm odróżnia własne komórki od obcych. Antygeny są zwalczane przez PRZECIWCIAŁA
PRZECIWCIAŁA ANTY-B
PRZECIWCIAŁA ANTY-A
PRZECIWCIAŁA ANTY-A i ANTY-B
DAWCA KRWI
BIORCA KRWI
BIOROCA
0+
0-
AB+
A-
B+
A+
B-
AB-
ARh+
D A W C A
ARh-
BRh+
BRh-
ABRh+
ABRh-
0Rh+
0Rh-
BIOROCA
0+
0-
AB+
A-
B+
A+
B-
AB-
ARh+
ARh-
D A W C A
BRh+
BRh-
ABRh+
ABRh-
0Rh+
0Rh-
AB
DAWCA
BIORCA
BIORCA
BIORCA
BIORCA
NACZYNIA WŁOSOWATE W PŁUCACH
O2
CO2
ŻYŁA PŁUCNA
TĘTNICA PŁUCNA
TĘTNICA GŁÓWNA (AORTA)
LP
PP
CO2
PK
LK
O2
ŻYŁA GŁÓWNA
NACZYNIA WŁOSOWATE W CIELE
BUDOWA I ROLA NACZYŃ KRWIONOŚNYCH
układ krwionośny człowieka jest UKŁADEM ZAMKNIĘTYM tzn. krew płynie w naczyniach krwionośnych i nie wlewa się do jam ciała.
BUDOWA I ROLA NACZYŃ KRWIONOŚNYCH
układ krwionośny człowieka jest UKŁADEM ZAMKNIĘTYM tzn. krew płynie w naczyniach krwionośnych i nie wlewa się do jam ciała.
RODZAJE I FUNKCJE NACZYŃ KRWIONOŚNYCH
rodzaje naczyń
działanie zastawek
POCZYTAJ W PODRĘCZNIKU
NACZYNIA WŁOSOWATE
ŻYŁY
TĘTNICE
- łączą tętnice z żyłami - oplatają każdy narząd -ceniutkie ściany - wymiana substancji między krwią a narządami
- wysokie ciśnienie i prędkość krwi - grube, sprężyste ściany - małe światło (otwór) - krew od serca
- niskie ciśnienie i prędkość krwi - cienkie, delikatne ściany - duże światło (otwór) - krew do serca "pod górę" - zastawki (krew się nie cofa)
działanie zastawek w żyłach
BUDOWA I PRACA SERCA
książka, atlas
Podpisz elementy budowy serca 1 - 10, zaznacz strzałkami kierunek przepływu krwi w sercu zaznacz czy krew niesie CO2, czy O2
1a
10d
10c
10b
10a
1b
aorta
O2
żyła główna górna
tetnice płucne
O2
CO2
żyły płucne
lewy przedsionek
O2
prawy przedsionek
CO2
O2
CO2
lewa komora
CO2
prawa komora
żyła główna dolna
przegroda
budowa serca
budowa serca
AUTOMATYZM PRACY SERCA
SERCE wyjęte z ciała jeszcze przez kilka minut pracuje. Sprawia to tzw. UKŁAD PRZEWODZĄCY SERCA - taki jego prywatny układ nerwowy, który stymuluje skurcze
cykl pracy serca
CYKL PRACY SERCA
1. Serce składa się z dwóch przedsionków i dwóch komór (czterodzielna budowa) 2. przegroda międzykomorowa zapobiega mieszaniu się krwi utlenowanej (LK) z krwią odtlenowaną (PK) Z - zastawki zapobiegają cofaniu się krwi
przegroda międzykomorowa
ściany lewej komory są grubsze niż prawej - bo kurczy się ona z większą siłą, aby wtłoczyć krew do aorty
NACZYNIA WIEŃCOWE
To sieć naczyń krwionośnych oplatających serce (jak wieniec). Krew w nich płynąca dostarcza sercu tlen i substancje pokarmowe. (taki prywatny sercowy układ krążenia)
KRWIobiegi
czyli jak krąży krew
STRONY SERCA
Click here to edit this text
Click here to edit this text
ŻYŁA GŁÓWNA
ŻYŁA PŁUCNA
TĘTNICA GŁÓWNA (AORTA)
TĘTNICA PŁUCNA
LP
PP
NACZYNIA WŁOSOWATE W PŁUCACH
PK
LK
NACZYNIA WŁOSOWATE W CIELE
O2
CO2
O2
CO2
ŻYŁA GŁÓWNA
ŻYŁA PŁUCNA
TĘTNICA GŁÓWNA (AORTA)
TĘTNICA PŁUCNA
LP
PP
NACZYNIA WŁOSOWATE W PŁUCACH
PK
LK
NACZYNIA WŁOSOWATE W CIELE
O2
CO2
O2
CO2
MAŁY OBIEG KRWI
SERCE --> PŁUCA --> SERCE
mały krwiobieg
CO2
O2
NACZYNIA WŁOSOWATE W PŁUCACH
ŻYŁY PŁUCNE
CO2
O2
TĘTNICE PŁUCNE
PRAWA KOMORA
LEWY PRZEDSIONEK
KRWIOBIEG MAŁY
DUŻY OBIEG KRWI
SERCE --> CIAŁO --> SERCE
duży krwoibieg
NACZYNIA WŁOSOWATE WSZYSTKICH NARZĄDÓW
AORTA
LEWA KOMORA
ŻYŁY GŁÓWNE
O2
PRAWY PRZEDSIONEK
CO2
KRWIOBIEG DUŻY
HIGIENA I CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA
7a
iZ
HIGIENA I CHOROBY UKŁADU KRWIONOŚNEGO
1. Wymień 4 choroby układu krwionośnego, podaj ich przyczyny i profilaktykę 2. dlaczego powinno się regularnie wykonywać okresowe badania krwi oraz pomiary ciśnienia i tętna? 3. Na czym polega miażdżyca naczyń krwionośnych 4. na czym polega choroba wieńcowa i do jakiej choroby prowadzi?
uważnie oglądnij filmik, a znajdziesz odpowiedzi na powyższe pytania!!!
2.
czynniki genetyczne
złe nawyki
czym się różni krwawienie od krwotoku? jak postępować w przypadku krwawienia z nosa?
Krew wypływa z rany jednostajnym strumieniem i jest koloru ciemnoczerwonego
Krew wypływa z rany pulsacyjnie i jest koloru jasnoczerwonego
PODSUMOWANIE
krwiobiegi -qiuzi
serce
krew
naczynia er
SKŁAD KRWI
.............................................. czyli płynna część krwi.
ELEMENTY MORFOTYCZNE czyli ......................................
- ERYTROCYTY czyli KRWINKI...........................
- ......................... czyli KRWINKI BIAŁE
- ......................... czyli PŁYTKI KRWI
krew
Aga P
Created on January 30, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
Explore all templates
Transcript
BUDOWA I FUNKCJE KRWI
NACZYNIA KRWIONOŚNE
GRUPY KRWI
KRWIOBIEGI
mała powtórka
SERCE
CHOROBY
PODSUMOWANIE
grupy krwi gra
TO CO NAJWAŻNIEJSZE: - rola głównych składników krwi (krwinki czerwone i białe, płytki krwi, osocze) - grupy krwi układu AB0 i Rh - społeczne znaczenie krwiodawstwa;
ZAPISZ SAME ODPOWIEDZI - NIE PRZEPISUJ PYTAŃ1. ile mamy krwi? 2. 3 funkcje krwi 3. co to jest osocze? 4. funkcje elementów morfotycznych (1zdaniem) -ERYTROCYTÓW -LEUKOCYTÓW -TROMBOCYTÓW
NA PODSTAWIE FILMU I PODRĘCZNIKA ZAPISZ W ZESZYCIE OPDOWIEDZ NA PYTANIA: 1. ile mamy krwi? 2. 3 wybrane funkcje krwi 3. z czego składa się krew? 4. funkcje osocza i elementów morfotycznych -krwinek czerwonych (ERYTROCYTÓW), -krwinek białych (LEUKOCYTÓW), -płytek krwi (TROMBOCYTÓW).
FUNKCJE KRWI
- dostarcza do komórek TLEN (z płuc) i SUBSTANCJE ODŻYWCZE (z przewodu pokarmowego) - zabiera z komórek CO2 i ZPPM (zbędne produkty przemiany materii) - transportuje witaminy i inne związki regulujące pracę organizmu - reguluje temperaturę ciała - zwalcza czynniki chorobotwórcze
5,30
FUNKCJE KRWI ....
TRANSPORT TLENU I SUBSTANCJI POKARMOWYCH
FUNKCJE KRWI
- dostarcza do komórek TLEN (z płuc) i SUBSTANCJE ODŻYWCZE (z przewodu pokarmowego) - zabiera z komórek CO2 i ZPPM (zbędne produkty przemiany materii) - transportuje witaminy i inne związki regulujące pracę organizmu - reguluje temperaturę ciała - zwalcza czynniki chorobotwórcze
FUNKCJE KRWI
ZWALCZANIE CZYNNIKÓW CHOROBOTWÓRCZYCH
PRAWIDŁOWE DZIAŁANIE CAŁEGO ORGANIZMU
SKŁAD KRWI
OSOCZE
ELEMENTY MORFOTYCZNE (KRWINKI= KOMÓRKI KRWI)
płynna część krwi
ERYTROCYTY k. czerwone
woda i rozpuszczone w niej różne substancje
LEUKOCYTY k. białe
TROMBOCYTY płytki krwi
ERYTROCYTY - KRWINKI CZERWONE
ERYTROCYTY
- 4,5 - 6 mln/1 mm3 krwi - czerwony barwnik HEMOGLOBINA, zawiera Fe i łączy się z tlenem - transportują tlen - powstają w czerwonym szpiku kostnym - żyją 4 miesiące i kończą swój żywot w wątrobie i śledzionie - kształt spłaszczonego krążka brak jądra komórkowego (więcej miejsca na tlen)
LEUKOCYTY - KRWINKI BIAŁE
4-10 tys/1mm3 krwi - mają jądro i zdolność ruchu - niszczą drobnoustroje chorobotwórcze - produkują przeciwciała pomagające niszczyć bakterie i wirusy (odporność)
TROMBOCYTY - PŁYTKI KRWI
- 150 - 400 tys/1mm3 krwi - brak jądra, najmniejsze ze wszystkich - odpowiadają za krzepnięcie krwi - naprawiają uszkodzone naczynia krwionośne, tworzą skrzep/strupek
proces krzepnięcia krwi
4,14
ZADANIE
1. napisz, która grupa krwi i dlaczego, jest: - UNIWERSALNYM DAWCĄ - UNIWERSALNYM BIORCĄ 2. wyjaśnij, na czym polega KONFLIKT SEROLOGICZNY
GRUPA KRWI zależy od obecności na erytrocytach specjalnych białek tzw. ANTYGENÓW* A lub B
*ANTYGEN to susbstancja rozpoznawana przez organizm jako obca. Dzięki temu organizm odróżnia własne komórki od obcych. Antygeny są zwalczane przez PRZECIWCIAŁA
PRZECIWCIAŁA ANTY-B
PRZECIWCIAŁA ANTY-A
PRZECIWCIAŁA ANTY-A i ANTY-B
DAWCA KRWI
BIORCA KRWI
BIOROCA
0+
0-
AB+
A-
B+
A+
B-
AB-
ARh+
D A W C A
ARh-
BRh+
BRh-
ABRh+
ABRh-
0Rh+
0Rh-
BIOROCA
0+
0-
AB+
A-
B+
A+
B-
AB-
ARh+
ARh-
D A W C A
BRh+
BRh-
ABRh+
ABRh-
0Rh+
0Rh-
AB
DAWCA
BIORCA
BIORCA
BIORCA
BIORCA
NACZYNIA WŁOSOWATE W PŁUCACH
O2
CO2
ŻYŁA PŁUCNA
TĘTNICA PŁUCNA
TĘTNICA GŁÓWNA (AORTA)
LP
PP
CO2
PK
LK
O2
ŻYŁA GŁÓWNA
NACZYNIA WŁOSOWATE W CIELE
BUDOWA I ROLA NACZYŃ KRWIONOŚNYCH
układ krwionośny człowieka jest UKŁADEM ZAMKNIĘTYM tzn. krew płynie w naczyniach krwionośnych i nie wlewa się do jam ciała.
BUDOWA I ROLA NACZYŃ KRWIONOŚNYCH
układ krwionośny człowieka jest UKŁADEM ZAMKNIĘTYM tzn. krew płynie w naczyniach krwionośnych i nie wlewa się do jam ciała.
RODZAJE I FUNKCJE NACZYŃ KRWIONOŚNYCH
rodzaje naczyń
działanie zastawek
POCZYTAJ W PODRĘCZNIKU
NACZYNIA WŁOSOWATE
ŻYŁY
TĘTNICE
- łączą tętnice z żyłami - oplatają każdy narząd -ceniutkie ściany - wymiana substancji między krwią a narządami
- wysokie ciśnienie i prędkość krwi - grube, sprężyste ściany - małe światło (otwór) - krew od serca
- niskie ciśnienie i prędkość krwi - cienkie, delikatne ściany - duże światło (otwór) - krew do serca "pod górę" - zastawki (krew się nie cofa)
działanie zastawek w żyłach
BUDOWA I PRACA SERCA
książka, atlas
Podpisz elementy budowy serca 1 - 10, zaznacz strzałkami kierunek przepływu krwi w sercu zaznacz czy krew niesie CO2, czy O2
1a
10d
10c
10b
10a
1b
aorta
O2
żyła główna górna
tetnice płucne
O2
CO2
żyły płucne
lewy przedsionek
O2
prawy przedsionek
CO2
O2
CO2
lewa komora
CO2
prawa komora
żyła główna dolna
przegroda
budowa serca
budowa serca
AUTOMATYZM PRACY SERCA
SERCE wyjęte z ciała jeszcze przez kilka minut pracuje. Sprawia to tzw. UKŁAD PRZEWODZĄCY SERCA - taki jego prywatny układ nerwowy, który stymuluje skurcze
cykl pracy serca
CYKL PRACY SERCA
1. Serce składa się z dwóch przedsionków i dwóch komór (czterodzielna budowa) 2. przegroda międzykomorowa zapobiega mieszaniu się krwi utlenowanej (LK) z krwią odtlenowaną (PK) Z - zastawki zapobiegają cofaniu się krwi
przegroda międzykomorowa
ściany lewej komory są grubsze niż prawej - bo kurczy się ona z większą siłą, aby wtłoczyć krew do aorty
NACZYNIA WIEŃCOWE
To sieć naczyń krwionośnych oplatających serce (jak wieniec). Krew w nich płynąca dostarcza sercu tlen i substancje pokarmowe. (taki prywatny sercowy układ krążenia)
KRWIobiegi
czyli jak krąży krew
STRONY SERCA
Click here to edit this text
Click here to edit this text
ŻYŁA GŁÓWNA
ŻYŁA PŁUCNA
TĘTNICA GŁÓWNA (AORTA)
TĘTNICA PŁUCNA
LP
PP
NACZYNIA WŁOSOWATE W PŁUCACH
PK
LK
NACZYNIA WŁOSOWATE W CIELE
O2
CO2
O2
CO2
ŻYŁA GŁÓWNA
ŻYŁA PŁUCNA
TĘTNICA GŁÓWNA (AORTA)
TĘTNICA PŁUCNA
LP
PP
NACZYNIA WŁOSOWATE W PŁUCACH
PK
LK
NACZYNIA WŁOSOWATE W CIELE
O2
CO2
O2
CO2
MAŁY OBIEG KRWI
SERCE --> PŁUCA --> SERCE
mały krwiobieg
CO2
O2
NACZYNIA WŁOSOWATE W PŁUCACH
ŻYŁY PŁUCNE
CO2
O2
TĘTNICE PŁUCNE
PRAWA KOMORA
LEWY PRZEDSIONEK
KRWIOBIEG MAŁY
DUŻY OBIEG KRWI
SERCE --> CIAŁO --> SERCE
duży krwoibieg
NACZYNIA WŁOSOWATE WSZYSTKICH NARZĄDÓW
AORTA
LEWA KOMORA
ŻYŁY GŁÓWNE
O2
PRAWY PRZEDSIONEK
CO2
KRWIOBIEG DUŻY
HIGIENA I CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA
7a
iZ
HIGIENA I CHOROBY UKŁADU KRWIONOŚNEGO
1. Wymień 4 choroby układu krwionośnego, podaj ich przyczyny i profilaktykę 2. dlaczego powinno się regularnie wykonywać okresowe badania krwi oraz pomiary ciśnienia i tętna? 3. Na czym polega miażdżyca naczyń krwionośnych 4. na czym polega choroba wieńcowa i do jakiej choroby prowadzi?
uważnie oglądnij filmik, a znajdziesz odpowiedzi na powyższe pytania!!!
2.
czynniki genetyczne
złe nawyki
czym się różni krwawienie od krwotoku? jak postępować w przypadku krwawienia z nosa?
Krew wypływa z rany jednostajnym strumieniem i jest koloru ciemnoczerwonego
Krew wypływa z rany pulsacyjnie i jest koloru jasnoczerwonego
PODSUMOWANIE
krwiobiegi -qiuzi
serce
krew
naczynia er
SKŁAD KRWI
.............................................. czyli płynna część krwi.
ELEMENTY MORFOTYCZNE czyli ......................................
- ERYTROCYTY czyli KRWINKI...........................
- ......................... czyli KRWINKI BIAŁE
- ......................... czyli PŁYTKI KRWI