sceny w malarstwie-klasa 5

Życie na płótnie, czyli o MARTWEJ NATURZE

Termin „martwa natura”, a właściwie stil-leven czyli w dosłownym tłumaczeniu „ciche, nieruchome życie” pojawiał się w holenderskich inwentarzach sztuki już w połowie XVII wieku.

Jako temat niezależny, martwa natura po raz pierwszy pojawiła się w XVI wieku we Włoszech w sztuce Jacopo de Barbari, a usamodzielniła na przełomie XVI i XVII wieku w Niderlandach, gdzie panujący protestantyzm wpłynął mocno na zanik malarstwa religijnego. Umożliwiło to rozwój sztuki pejzażowej, portretowej i rodzajowej, w tym właśnie martwej natury, która bardzo szybko stała się popularna w całej Europie Zachodniej.

Jacobo de Barbari, „Martwa natura z kuropatwą i żelaznymi rękawiczkami”, ok. 1504

Początkowo gatunek ten zachował swoje znaczenie symboliczne. Bardzo popularny w tym kontekście jest motyw vanitas (łac. marność), przypominający o kruchości i ulotności ludzkiego życia za pomocą takich symbolicznych przedmiotów jak czaszka, mydlane bańki, klepsydra, cięte kwiaty, zgaszone świecie czy puste, czasami przewrócone naczynia.

KWIATY

Piękne i zarazem bardzo kruche, nietrwałe. Wzbudzają we mnie zarówno zachwyt jak i strach przed ich nieuniknioną i szybką śmiercią. Przyznaję, że taki widok od razu wprowadza mnie w stan melancholii i zadumy, o którym pisałam już kiedyś tutaj.

Jedzenie (martwa natura śniadaniowa, obiadowa)

Clara Peeters, „Martwa natura z serami, migdałami i preclami”, ok. 1615

Paul Cezanne, „Martwa natura z butelką i koszem jabłek”, 1894

warzywa i owoce

Alexander Adriaenssen martwa natura z ostrygami

Henri Matisse Martwa natura z ostrygami

Instrumenty muzyczne

Evaristo Baschenis, „Instrumenty muzyczne na stole”, 1650

Bonaventura Bettera, „Martwa natura z instrumentami muzycznymi”, ok. 1690

Gabinety osobliwości gabinet osobliwości (inaczej kunstkmaera), to miejsce gdzie kolekcjonuje się się dzieła sztuki, numizmaty, antyki, bibeloty i inne osobliwe przedmioty. To takie prawie muzea, popularne w czasach nowożytnych, zwłaszcza w XVI i XVII wieku.

Etienne de la Hire, „Kunstkamera Władysława Wazy”, 1626

Etienne de la Hire, „Kunstkamera Władysława Wazy”, 1626

Domenico Remps, „Gabinet osobliwości”, lata 90. XVII w.

Etienne de la Hire, „Kunstkamera Władysława Wazy”, 1626

Trompe l’oeil (malarstwo iluzjonistyczne)Chociaż malarstwo iluzjonistyczne w pierwszej kolejności przywodzi na myśl monumentalne realizacje ścienne, pojawiało się licznie także na mniejszych, sztalugowych formatach. Ten typ, wielką popularnością cieszył się zwłaszcza w okresie baroku – poprzez malowanie martwych natur artyści pragnęli przedstawić trójwymiarowość przedmiotów i stworzyć złudzenie jak największego realizmu.

Cornelis Gijsbrechts, „Quodliblet”, 1675

ZADANIE plastyczne