kl. 6 Monarchia Parlamentarna w Anglii

Monarchia

Parlamentarna w Anglii

Monika Piosik

Zagadnienia

Zna położenie Anglii i Londynu w XVIIw. ery nowożytnej – absolutyzm angielski – konflikt Karola I z parlamentem – dyktatura Olivera Cromwella – ukształtowanie się monarchii parlamentarnej Pojęcia: parlament, monarchia parlamentarna, purytanie, nowa szlachta, rojaliści Postaci: Karola I Stuarta, Olivera Cromwella i Wilhelma Orańskiego – przedstawia zakres władzy dyktatora –Deklarację praw narodu angielskiego 1689 r. jako czas ukształtowania się monarchii parlamentarnej w Anglii

Burza na wyspach​

W Anglii już od końca średniowiecza, pomimo znaczącej władzy monarchy, coraz bardziej na sile pozycyjnej zyskiwała reprezentacja stanów ,czyli Parlament. Królestwo Anglii od 1603 r. złączyło się na mocy unii personalnej z Królestwem Szkocji, pod berłem władców z rodu Stuartów. ​ W tym czasie były 2 partie :-torysów (zwolennicy silniejszej strony króla)-wigów (zwolennicy silniejszej strony parlamentu)

Spisek prochowy

W 1603 r. na angielskim tronie zasiadł Jakub I, będąc jednocześnie pierwszym władcą z dynastii Stuartów. Nowy król miał zapędy absolutystyczne, toteż szybko popadł w konflikt z parlamentem. Zarówno król jak i parlament odnosili się do siebie w lekceważący sposób. Jakub I był zwolennikiem anglikanizmu, więc zwalczał niechętnych mu katolików. To z jego panowaniem wiąże się słynny spisek prochowy, którego organizatorzy chcieli wysadzenia króla i parlamentu. Zostali wykryci i za zdradę stanu zapłacili gardłem.

Rządy Karola I Stuarta

Po Jakubie I w 1625 r. na tronie zasiadł jego syn, Karol I. Ten także chciał rządzić w sposób absolutny, pomijając parlament. W 1626 r. wydał nawet proklamację, w której ogłaszał, że jest władcą absolutnym, który odpowiada wyłącznie przed Bogiem. Monarcha szukał porozumienia z parlamentem wyłącznie doraźnie, zwłaszcza przy okazji konfliktów zbrojnych.

Karol na początku z rzadka a później zaś wcale nie zwoływał posiedzeń parlamentu. Jednakże szalę goryczy przelały nakładane bez zgody parlamentu podatki na angielskich poddanych. W 1640 wybuchła wojna domowa, między obozem królewskim a zwolennikami parlamentu (PURYTANIE). Konflikt zakończył się zwycięstwem parlamentu, a poległego Króla w 1649 roku skazano na kare śmierci​

„Sławetna rewolucja”​

Po tym wydarzeniu resztka zwolenników króla i rodzina królewska opuścili Anglię, która pierwszy raz w swych dziejach została obwołana Republiką. W świetle prawdy przemieniła się w dyktaturę wojskową . Ograniczony w swych prawach władzy Parlament oddał pełnię władzy w ręce charyzmatycznego dowódcy armii z czasów wojny domowej, purytanina Olivera Cromwella. W czasach jego rządów ostatecznie udało się podbić Irlandię. ​

Powrót Monarchii

• Po śmierci Cromwella zdecydowana większość Anglików opowiedziała się za powrotem Stuartów.
• Stało się to w 1660 roku. Jednak próby wzmocnienia władzy królewskiej, podejmowane w ciągu 20 lat panowania dwóch kolejnych władców z tej dynastii, wkrótce zaczęły budzić coraz silniejszy opór w kraju.
• Szalę przeważyło przejście na katolicyzm Jakuba II Stuarta, który chciał doprowadzić do równouprawnienia katolików.

• Po tym wydarzeniu w 1688 roku został on odsunięty od władzy poprzez bezkrwawą rewolucje czyli inaczej Sławetną rewolucję i wygnany do Francji.
• Wkrótce po tym, parlament uchwalił akt prawny tzw. Deklaracja Praw, która wykluczała katolików z prawa do dziedziczenia oraz ograniczająca władzę królewską.​

Cechy monarchii parlamentarnej w Wielkiej Brytanii​

• Najwyższą władzą jest Parlament, który ma wyłączną moc stanowienia prawa.

• ​ Król „ panuje lecz nie rządzi” ,tzn. nie może podejmować decyzji politycznych.​
• Władzę wykonawczą sprawuje odpowiedzialny przed parlamentem gabinet ministrów z premierem na czele.​
• Na stanowiska w rządzie król musi powołać polityków wywodzących się z partii mającej większość lub wystarczające poparcie w parlamencie.

" Sławetna rewolucja"

Po ucieczce Jakuba II do Francji koronę otrzymała jego córka i jej mąż Wilhelm Orański, namiestnika Niderlandów.

Anglia nigdy nie uchwaliła konstytucji. Zamiast tego uchwalono kilka różnych uchwał na przestrzeni wielu lat. Wśród nich ważną rolę grała Deklaracja Prawna oraz Habeas corpus. Na jej postawie nikt nie mógł być uwięziony czy skazany bez pisemnego nakazu sądowego, a zarzuty musiały być sformułowane do okresu 24 godzin po zatrzymaniu.

https://learningapps.org/15282076

THANK YOU!