Sosyal Bilgiler Bilim İnsanları Sunum

PROFESYONEL İLGİM ORTAOKULU 2020-2021 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERSİ BİLİM İNSANLARINI ANLATAN TANITIM KARTI HAZIRLAMA KONULU PROJE ÖĞRENCİ: SEVDE SENA KOÇ OKUL NO: 366 ÖĞRETMEN: NİDA ERDAL

İÇERİK

BİLİM İNSANLARININ BİYOGRAFİLERİ

BİLİMSEL ÇALIŞMALARI

BULUŞLARI

ÖDÜLLERİ/PATENTLERİ

ESERLERİ/GÖRÜŞLERİ

POPÜLER KÜLTÜRDEKİ YERİ

CAPSLERİ/İRONİLERİ

KAYNAKÇA

14 Mart 1879'da Almanya'nın Ulm kentinde Yahudi bir ailede dünyaya gelmiş, yüksek eğitimini tamamladıktan sonra İsviçre patent ofisinde müfettiş olarak çalışmaya başlamıştır. İzafiyet Teorisi olarak adlandırılan E = mc denklemi ile formüle ettiği kütle-enerji eşdeğerliği yıldızların nasıl enerji oluşturduğuna açıklama getirmiş ve nükleer teknolojinin önünü açmıştır. Fizik, felsefe ve matematik dallarında kariyerinde uzmanlaşıp, 30 yaşında Zürich Üniversitesinde kuramsal fizik profesörü olmuştur. 1911 yılında, başka bir yıldızın ışığının güneş tarafından kırılacağını hesaplamıştır. Bu tahmini 1919’daki güneş tutulması gözleminde doğrulanmıştır. Bu olayın uluslararası basında haberleşmesi, Einstein’ı dünyaca ünlü yapmıştır. 1921 yılında Einstein Nobel Fizik Ödülü’ne layık görülmüştür. 1955'te 76 yaşında iç kanama geçirerek yaşamını yitirmiştir.

Albert Einstein

Popüler Kültürde Einstein

Bu fotoğraf Einstein'ın en ünlü fotoğraflarından biridir. 2009'da orijinal fotoğraf bir açık arttırmada 74,324 dolara satılmış Einstein kelimesi, dahileri tanımlamak için kullanılan bir kelimeye de dönüşmüştür. İzafiyet teorisi olarak adlandırılan E = mc formülü ile birim kütleden inanılmaz enerji elde edilerek diğer insanlar tarafından atom bombası icat edilmiştir. Einstein kelimesi, dahileri tanımlamak için kullanılan bir kelimeye de dönüşmüştür. Einstein öldükten sonra vücudunun putlaştırılarak tapılmasını istemiyordu. Fikirlerine ve bilime olan katkısına odaklanması gerektiğine inanıyordu. Bunun için ailesi tarafından öldükten sonra yakılması fikri ortaya atıldı. Dr. Harvey bedeni yakılması için hazırladı. Beyni ise kendi sefer tasına koydu ve evine götürdü. Böylece Einstein'ın beyni çalınmış oldu!

1847'de ABD Ohio kentinde dünyaya gelmiştir. Kariyerine trenlerde şeker, gazete satarak başlamış ve kimya bilimi üzerine yoğunlaşmıştır. Üç yaşındaki bir çocuğu kaçak bir trenin çarpmasından kurtardıktan sonra telgraf operatörü olmuştur. 21 yaşına geldiğinde ilk patenti elektrikli bir oy kayıt makinesi geliştirmiştir. Edison'un en önemli keşfi Menlo Park, New Jersey'deki ilk endüstriyel araştırma laboratuvarıydı. 30 yaşında sesi kaydedip tekrarlanabilen gramofonu geliştirmiştir. Gerekli parasal desteği sağladıktan sonra elektrik lambasını geliştirme işine girip, Edison Electric Company adında bir şirket kurmuştur. 1879 da Edison bir elektrik ampulü icat etmiştir. Telefon, fonograf, elektrikli tren, demir madeni ayıracı, elektrikli aydınlatmada uzmanlaşmıştır. 84 yaşında diyabet komplikasyonları yüzünden yaşamını yitirmiştir.

Thomas Also Edison

Popüler Kültürde T. Also Edison

Nikola Tesla'nın düşmanı olarak tasvir edilir. Tesla, Edison'un hayranı. Edison'un evleri ışıklandırma hayalini destekliyor. Onunla birlikte çalışmak için Amerika'ya geliyor. O dönem piyasada iki farklı akım var. Doğru akım ve alternatif akım. Alternatif akımla çalışan ark ampül bulunmuş, sokaklar bu sayede aydınlatılmış. Büyük voltajla çalışıyor. Bunun için evlerde kullanılmıyor. Edison da evlerde kullanılacak ampulü buluyor. Doğru akımla evler, alternatif akımla sokaklar aydınlatılıyor. Tesla tam bu dönemde Edison'un yanında çalışmaya başlıyor. Sonra bir gün Edison adamlarına, önlerinde büyük bir problem olduğunu çözene 50 bin dolar vereceğini söylüyor. Tesla çözüyor ama Edison ben espri yapmıştım diyerek parayı vermiyor. Aralarındaki kırılma noktası bu. Tesla da Edison'un yanından ayrılıyor.

1847'de İskoçya'da dünyaya gelmiştir. Annesi doğuştan işitme engelliydi. bir süre işitme engellilere dil öğretmeni yetiştiren okulda çalıştı. Daha sonra kendi okulunu kurdu. Müzik sesinin bir tel aracılığı ile aktarılabileceği düşüncesi üzerinde yoğunlaştı. Boston Üniversitesi İnsan Sesi Fizyolojisi dalı profesörlüğüne getirildi. 1875 yılında sesin tel üzerinden bir başka yere gittiğini ortaya çıkardı. Bell'e 7 Mart 1876 günü istediği patent verildi. Bell atölyede denemelerini sürdürürken telefonu çalıştırmak için kullandığı bataryadan pantolonuna asit döküldü. Watson'u yardıma çağırdı: "Bay Watson. Buraya gelin. Sizi görmek istiyorum." Bell yardımcısını yardıma çağırırken farkında olmadan 10 Mart 1876 günü ilk telefon görüşmesini yaptı. Watson, Bell'in sesini "telefon"dan duydu. 75 yaşında diyabetten kaynaklanan komplikasyonlar sebebiyle yaşamını yitirdi.

A. Graham Bell

Popüler Kültürde Graham Bell

1876 yılında Alexander Graham Bell’in telefonu icat etmesi, dünyada ses getiren ve iletişiminde yeni bir çığır açan bir hadiseydi. Bell’in buluşundan önce, bir mesajı en hızlı iletmenin yolu, Mors alfabesiyle telgraf hatlarından ulaştırmaktı. 1892 İlk başarılı uzun mesafeli telefon görüşmesi New York ile Chicago arasında gerçekleşti. 1909 Türkiye’de ilk manuel telefon santrali İstanbul’da hizmet vermeye başladı. 1983 Motorola, tüketici kullanımı için ilk taşınabilir cep telefonunu piyasaya sürdü. 1992 Finli Başbakan, dünyanın ilk GSM görüşmesini yaptı. 1996 Tarihin ilk akıllı telefonu Nokia 900 Communicator piyasaya çıktı. 2007 Apple 3 büyük özelliği (dokunmatik ekran, müzik çalar ve internet) bir arada bulunduran “iPhone”yi tanıttı.

1643 yılında İngiltere'de dünyaya geldi. 1661 yılında Cambridge'de hem okuyor, hem de çalışıyordu. Veba salgını nedeniyle Cambridge kapatıldı ve çiftlikte çalışmalarına devam etti. Işık ile ilgili çiftlikte yaptığı deneyler sonucu mercekli teleskopların kusurlar yarattığını fark etti ve kendisi bir yansıtmalı teleskop geliştirdi. 30 yıl Cambridge'de kaldığı dönemde en büyük eseri olan Principia kitabını hazırladı ve tamamladı. Newton denilince akla ilk kütleçekimi gelir. Newton'dan önce Joannes Kepler, gezegenlerin eliptik hareketlerini salt matematiksel olarak açıklamıştı ama gezegenlerin neden yörüngede kaldıklarına dair bir açıklama getirmemişti. Newton Güneş ve gezegenler arasında bir çekim kuvveti olması gerektiğini ve bu tür bir kuvvet olması durumunda gezegenlerin Kepler'in tarif ettiği şekilde hareket edeceğini düşünüp kütleçekiminin matematiksel ifadesini verdi.

Isaac Newton

Popüler Kültürde Newton

1665'da Londra nüfusunun yaklaşık dörtte birinin ölümüne sebep olan "Büyük Veba Salgını" yaşandığında Newton henüz 20'li yaşlarında bir öğrenciydi. Bugün dünyanın gidişatını değiştiren Covid-19 salgınında olduğu gibi, o zaman da yetkililer salgını önlemek için insanları evde kalmaya teşvik etti. Üniversitesi zorunlu tatil olan Newton da geçici olarak aile çiftliğine sığındı. Fakat bu dönem genç bilim insanı Newton için tatil anlamına gelmiyordu. Bir yıldan fazla, toplumdan izole bir şekilde yaşayan Newton, bu süreçte en büyük teori ve keşiflerine temel olan önemli bilimsel çalışmalar yürüttü. Newton, çiftlikte geçirdiği iki senede kütle çekimi üzerinde düşünmeye başladı. Newton'a bu ilhamı veren ünlü elma ağacının çiftlikteki bahçede olduğu iddia ediliyor. Newton'un hikayesi, evde kaldığımız bu dönemde çalışmalarımızı devam ettirip önemli işler başarabileceğimizin de bir kanıtı.

1913'de İstanbul'da doğdu. 45 yaşında Ordinaryüs Profesör Doktor ünvanı aldı. 1942 yılında Harvard Üniversitesi’nde bilim tarihi alanında doktorasını tamamlamış olan Sayılı, dünyada bilim tarihi alanında bilinen ilk doktora derecesinin sahibidir. 1946 yılında Felsefe Bölümünde, Bilim Tarihi Doçenti olarak atandı. 1952 yılında aynı bölümde Bilim Tarihi Profesörü olma başarısı göstermiştir. 1977’de Tübitak Hizmet Ödülü, 1981’de İstanbul Üniversitesi Üstün Hizmet Ödülü’ne değer görüldü. Sayılı, yaşamboyu verdiği hizmetlerden ötürü 1990’da UNESCO Ödülü’nü aldı. "Hayatta En Hakiki Mürşit İilimdir" adlı eseriyle bilim, bilimsel yöntem, bilim ve teknoloji arasındaki farklar gibi konulara tarihten örnekler vererek değindi. Atatürk'e ait "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir" vecizesinin ölümsüzlüğünü kanıtlamaya çalıştı. 80 yaşında sokakta kalp krizi geçirerek hayatını yitirdi.

Prof. Dr. Aydın Sayılı

Popüler Kültürde Sayılı

1933'de Ankara Atatürk Lisesi okulunun bitirme sınavları yapılacaktır. Son sınıf öğrencileri tek tek sınıfa alınır ve heyet karşısında sınava tabi tutulur. Atatürk de sınav komisyonunda yer alır. Tarih, coğrafya, yurt bilgisi, o kadar çok soru sorulur ki Aydın'a, onu bizzat Atatürk imtihan eder. Sonunda yanındaki yardımcısına dönerek "Bu genç fevkalade zeki! Bir an önce yurt dışına tahsile yollayalım!" der. Ertesi gün Aydın makama çağrılır ve eline bizzat Atatürk'ün yazdığı gurur mektubu bir zarf içinde verilir ve Aydın, Atatürk'ün isteğiyle, devlet bursuyla yurt dışına gönderilir. Amerika'da Harvard'a girer ve bilim tarihi üzerine "Dünyada ilk doktora yapan kişi" ünvanını kazanır. Hemen sonra Türkiye'ye gelip bilim tarihi kürsüsünü kurar.

2009 yılında tedavüle sürülen 5 Türk Lirası banknotlarının arka yüzünde portresi bulunur.

1925'de Diyarbakır'da dünyaya geldi. Ankara Atatürk Lisesinde lise eğitimini tamamladı. Ankara Üniversitesi'ni kazandı. 1944 yılında Almanya'daki Friedrich Schiller Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürdü. Mikrosinir cerrahisinin kurucusu olan Gazi Yaşargil "Beyin ve Sinir Cerrahı", "Profesör Doktor", "Yüzyılın Beyin Cerrahı" ünvanlarına sahiptir. Yaşargil epilepsi ve beyin tümörünü kendi bulduğu yöntemlerle tedavi etmiş. 1953'ten emekli olduğu 1999 tarihine dek Zürih Üniversitesi ve Zürih Üniversite Hastanesindeki Sinir cerrahisi Departmanında ilk hekim, başhekim, sonrasında profesör ve başkan olmuştur. 1999'da Geleneksel Sinir Cerrahları Kongresinde "Yüzyılın Sinir Cerrahı" seçilmiştir. Ankara Atatürk Lisesinde lise eğitimini tamamladı. Ankara Üniversitesi'ni kazandı.

Prof. Dr. Gazi Yaşargil

Popüler Kültürde Yaşargil

1967 tarihinde, cerrahi mikroskop kullanarak ilk beyin bypass ameliyatını gerçekleştirdi. Bu başarısı ile nöroşirüji dünyasında kendinden bahsettirmeye başlayan Yaşargil, cerrahi alanında kullanılan ekipmanları yetersiz bularak, bu alanda yeni arayışlar içine girdi.

Beyin ameliyatlarında nöroşirurji sırasında kendi yöntemiyle kullandığı soyadıyla özdeşleşen "Yaşargil klips"leri birçok doktor tarafından kullanılmaktadır.

BİLİM İNSANLARININ GÖRÜŞLERİ

''Hiç hata yapmamış bir insan yeni bir şey denememiş demektir.'' Albert Einstein ''Başarılı olmanın en kesin yolu, her zaman bir kez daha denemektir.'' Thomas Also Edison ''Mucit, dünyaya bakan ama gördüğüyle yetinmeyen insandır.'' Alexander Graham Bell ''Eğer işe yarar birşey bulduysam sabrım sayesindedir.'' Isaac Newton ''İyi bir cerrah olmanın yolu kendini iyi yetiştirmekten geçer.'' Gazi Yaşargil ''Bilim insani ilerlemenin merkezini teşkil eder.'' Aydın Sayılı

Capsler / İroniler

Belki bi atom olamadık ama biz de parçalandık be gülüm :) Albert Einstein Komşulara bak bakim onların ışık yanıyorsa, bizim sigorta atmıştır :) Thomas Also Edison Ders çalışmak telefonun pil ömrünü uzatır :) Alexander Graham Bell Gün gelecek çözemediğiniz her fizik sorusu için bana kızacaksınız :) Isaac Newton İyi bir hafıza için beyninizi abur cuburla doldurmayın :) Gazi Yaşargil

Beni dinlediğiniz için teşekkürler :)

KAYNAKÇA

https://tr.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein

https://tr.wikipedia.org/wiki/Alexander_Graham_Bell

https://tr.wikipedia.org/wiki/Thomas_Edison https://tr.wikipedia.org/wiki/Isaac_Newton https://tr.wikipedia.org/wiki/Gazi_Yaşargil https://tr.wikipedia.org/wiki/Aydın_Sayılı https://tr.euronews.com/2020/03/19/buyuk-veba-salgininda-kendine-eve-kapatan-isaac-newton-buyuk-kesifler-yapti https://eksisozluk.com/aydin-sayilinin-ataturkle-olan-sinav-anisi--5412147 https://www.neguzelsozler.com/unlu-sozleri https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/567399 https://www.haberler.com/prof-dr-gazi-yasargil-iyi-bir-hafiza-icin-12544881-haberi/