Archaizmy

Przestarzałe, zapomniane, coraz rzadziej używane. O archaizmach.

B. Grabiec

Jak ongiś mówiono, jak ongiś pisano...

Archaizm

Wyrazy i wyrażenia, które wyszły z użycia.

Archaiczne mogą być:

• słowa np. chędogi (dziś: schludny).
• sposób wymowy słów - np. inteligientny (dziś: inteligentny),
• sposób odmiany wyrazów - np. będziem (dziś: będziemy),
• budowa zdań - np. jam jest (dziś: ja jestem)

Z archaizmami spotykamy się w dziełach literackich, które powstały kilkaset lat temu, ale również w tekstach współczesnych, których akcja toczy się w przeszłości.

Jakimi współczesnymi wyrazami możemy zastąpić dawne nazwy ukazanych przedmiotów?

Wykonaj ćwiczenie

+info

gdzie szukać znaczenia archaizmów?

Informacji dotyczących dawnego znaczenia wyrazów najlepiej szukać w słownikach etymologicznych.

*etymologia - dział jezykoznawstwa badający pochodzenie, zmiany znaczenia danego wyrazu.

Wskaz archaizmy i wyjasnij znaczenie przysłów, przekładając je na język współczesny

Hulaj dusza bez kontusza, szukaj pana bez żupana

Złej tanecznicy przeszkadza rąbek u spódnicy

Nie wsadzaj nosa do cudzego trzosa

Co wolno wołowi, to nie wolno cielęciowi

Mądrej głowie, dość dwie słowie

Przeczytajmy fragment powieści Henryka Sienkiewicza "Krzyżacy" i wskazmy w Nim archaizmy

Zadanie domowe

Wykonaj w zeszycie ćwiczenie nr 5 z podręcznika (str. 106)