ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ-Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ

Εξελίξεις στην Ευρώπη τον 17ο και 18ο αιώνα

Α. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αγροτική επανάσταση χρήση μηχανημάτων μεγάλα αγροκτήματα νέες μέθοδοι καλλιέργειας

Βιομηχανική επανάσταση Ποιοι παράγοντες οδήγησαν στη Βιομηχανική Επανάσταση; α) επιχειρηματίες διαθέτουν πια μηχανές, άρα και χρήμα β) οι αγρότες στην επαρχία , λόγω των μηχανών δεν έχουν δουλειά και, άνεργοι πια, αναζητούν στις πόλεις δουλειά ΑΡΑ Φτιάχνονται εργοστάσια όπου δουλεύουν πια οι βιομηχανικοί εργάτες

Αλλαγές στην Ευρώπη17ος-18ος αι.

Αύξηση του πληθυσμού

Ανάπτυξη τριγωνικού εμπορίου , μεταξύ Ευρώπης, Αμερικής Αφρικής, αλλά και του εσωτερικoύ εμπορίου στην Ευρώπη

Δες το τριγωνικό εμπόριο, δηλαδή το εμπόριο μεταξύ Ευρώπης, Αμερικής και Αφρικής

Β. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΤΑΞΕΙΣ

Αναδεικνύεται και γίνεται πιο δυνατή η αστική τάξη: μεγαλέμποροι, βιομήχανοι, τραπεζίτεςΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΔΥΝΑΜΗΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ (βλ. πηγή σελ. 10)

Οι παλιοί αριστοκράτες προσπαθούν να διατηρήσουν τα προνόμιά τους

Αλλαγές στην Ευρώπη17ος-18ος αιώνας

Γ. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

α) Κυριαρχεί ο ορθολογισμός και όχι οι προκαταλήψειςβ) Η βάση της επιστήμης είναι η παρατήρηση, η αμφισβήτηση, το πείραμα και η επαλήθευσηγ) οι φυσικοί επιστήμονες ψάχνουν να βρουν τους νόμους που διέπουν τη λειτουργία του κόσμου χρησιμοποιώντας πάντα τη λογική δ) οι διανοούμενοι/κοινωνικοί επιστήμονες μιλούν για τα φυσικά δικαιώματα του ανθρώπου: ζωής, περιουσίας, ελευθερίας

αστική τάξη

φυσικά δικαιώματα ζωής, περιουσίας, ελευθερίας

Βασικές έννοιες

ορθολογισμός, λογική

φυσικές επιστήμες

Βασικές θέσεις του Διαφωτισμού

ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ

1. Απορρίπτει κάθε είδους αυθεντίες (δηλαδή αξίες, γνώση, ιδέες, ανθρώπους που δεν μπορούσαν να αμφισβητηθούν π.χ. κανείς δεν μπορούσε να αμφισβητήσει παλιότερα την Καθολική Εκκλησία και τον Πάπα)
2. Η λογική (ορθός λόγος) είναι ο μόνος ασφαλής τρόπος ερμηνείας του κόσμου
3. Ο άνθρωπος μπορεί να προοδεύει διαρκώς

δια + φωτίζω = κάνω κάτι σαφές, παρέχω παιδεία, μόρφωσηΔιαφωτισμός = πνευματικό, πολιτικό, θρησκευτικό, οικονομικό, παιδαγωγικό κίνημα που εμφανίστηκε στην Αγγλία τέλη του 17ου αιώνα και κορυφώθηκε στη Γαλλία τον 18ο αιώνα. Οι εκπρόσωποί του ονομάζονται διαφωτιστές ή φιλόσοφοι

VS

Ο Διαφωτισμός μιλά για :

γ) διάκριση των εξουσιών. (Μοντεσκιέ) Η εκτελεστική εξουσία (κυβέρνηση), η νομοθετική (π.χ. σαν τη σημερινή Βουλή, το σώμα που νομοθετεί) και η δικαστική πρέπει να ασκούνται από διαφορετικά άτομα, έτσι ώστε να μην έχει κάποιος μεγάλη δύναμη, όπως παλιότερα οι βασιλείς.

α) φυσικά δικαιώματα του ανθρώπου: ζωής, περιουσίας, ελευθερίας, ισότητας απέναντι στον νόμο, ελευθερίας σκέψης και έκφρασης

Διαφωτισμός και πολιτική

Θυμήσου ότι η αστική τάξη που έχει αποκτήσει χρήμα θέλει εξουσία. Χρησιμοποιεί λοιπόν, τον Διαφωτισμό και τις ιδέες του για να μπορέσει να αμφισβητήσει τα προνόμια των αριστοκρατών και να αποκτήσει εξουσία.

β) το κοινωνικό συμβόλαιο (Τζον Λοκ, Ρουσό). Τα άτομα κάνουν ένα είδος κοινωνικού συμβολαίου με το κράτος για να ζήσουν αρμονικά. Αν το κράτος δεν τηρήσει το συμβόλαιο, οι άνθρωποι μπορούν να αντισταθούν

δ) φωτισμένη δεσποτείατο πολίτευμα κατά το οποίο υπάρχει μονάρχης, αλλά είναι φωτισμένος, δηλαδή περιορίζει τα προνόμια των ανώτερων τάξεων, παίρνει μέτρα πρόνοιας για τους πολίτες και ενισχύει τις Τέχνες και τα Γράμματα (Φρειδερίκος Β΄Πρωσίας, Μεγάλη Αικατερίνη Ρωσίας)

Διαφωτισμός και θρησκεία

α) Είναι άθεοι ή ντεϊστές (θεωρία που λέει ότι ο Θεός είναι ο δημιουργός του κόσμου,αλλά δε ρυθμίζει την τύχη του ούτε παρεμβαίνει στη ζωή των ανθρώπων.β) Ασκούν κριτική στην Καθολική Εκκλησία και την κατηγορούν για φανατισμό.γ) Μιλούν για ανεξιθρησκία, το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να πιστεύει σε όποια θρησκεία θέλει. (Βολτέρος)

α) Το παιδί είναι μια αυτόνομη προσωπικότητα και ο δάσκαλος το σέβεταιβ) O δάσκαλος δεν είναι αυθεντία, απλώς με τα κατάλληλα ερωτήματα οδηγεί τον μαθητή στη γνώση (Ρουσό)

Διαφωτισμός και εκπαίδευση

Το κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει στην οικονομία, η αγορά πρέπει να αφεθεί να λειτουργήσει φυσικά, από μόνη της .Η θεωρία αυτή διατυπώνεται από τον Γάλλο Κενέ και ονομάζεται φυσιοκρατία. Ο Άνταμ Σμιθ στην Αγγλία μιλά για μια νέα οικονομική θεωρία,, τον οικονομικό φιλελευθερισμό, στον οποίο το κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει παρά ελάχιστα στην οικονομική ζωή.

Διαφωτισμός και οικονομία

Δοκίμασε να θυμηθείς για τι μίλησαν οι Διαφωτιστές

Βολτέρος

Άνταμ Σμιθ

Ρουσό

Τζον Λοκ

Μοντεσκιέ

• Βολτέρος, Ζαν Ζακ Ρουσό και Βενιαμίν Φραγκλίνος

Η Εγκυκλοπαίδεια

• συλλογικό έργο των Διαφωτιστών
• έχει 33 τόμους
• περιέχει συνοπτικά όλες τις ιδέες του Διαφωτισμού. Στην ουσία περιέχει όλα τα επιτεύγματα και τις θεωρίες των φυσικών και κοινωνικών επιστημών
• πρωτεργάτες της ήταν οι Γάλλοι Ντιντερό και Ντ' Αλαμπέρ

Από την Εγκυκλοπαίδεια των Διαφωτιστών

• Κεντρική φιγούρα η Αλήθεια και δίπλα της η Λογική και η Φιλοσοφία . Συμβολίζουν τις βασικές ιδέες του Διαφωτισμού

Η διάδοση των ιδεών του Διαφωτισμού γινόταν στα σαλόνια της παρισινής κοινωνίας. Σε αυτές τις συναντήσεις συμμετείχαν μορφωμένοι άνθρωποι από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα.Αργότερα βέβαια, κυκλοφόρησαν και εκλαϊκευμένα (απλά) βιβλία που έφεραν σε επαφή και τους απλούς, μόρφωτους ανθρώπους με τον επιστημονικό λόγο.

Ο Ντ' Αλαμπέρ στο τραπέζι διαβάζει την Εγκυκλοπαίδεια στο σαλόνι της μαντάμ Ζοφρέν,πίνακας του Γκ. Λενονιέ

Σας ευχαριστώ!