kl. 7 Represje po powstaniu styczniowym

Represje po powstaniu styczniowym

Raz.... Dwa... Trzy.... Robisz się senny.... 1,2,3... Stajesz się Rosjaninem....

Monika Piosik

Zagadnienia

Co wiedzieć po lekcji powininnaś (-eś)

1. Jakie represje po upadku powstania styczniowego

Pojęcia

4. Polacy na zesłaniu

Video

Daty

5. Powstanie zabajkalskie

2. Co to jest Rusyfikacja i jak się przejawiała?

Osoby

Poćwicz

3. Jak wygladała walka z polskim Kościołem?

6. Postawy wobec rusyfikacji

Represje po Powstaniu

• aresztowano powstańców i zsyłano na Sybir, część powstańców emigrowała. Naród polski ponownie stracił swoją elitę,
• konfiskowano majątki uczestnikom powstania i oddawano w ręce Rosjan,
• przekazywano skonfiskowaną ziemię w ręce urzędników carskich,
• nałożono na Królestwo kontrybucję (podatek wojenny) w wysokości 5%,
• wprowadzono stan wojenny na 50 lat,na Litwie, Białorusi i Ukrainie deportowano 7 tysięcy rodzin polskich w głąb Rosji,
• wprowadzono przymus wyprzedaży ziemi Rosjanom i wystąpiono przeciwko Kościołowi katolickiemu,
• zlikwidowano odrębność Królestwa Polskiego: zlikwidowano Królestwo a na jego miejscu powstała prowincja rosyjska Kraj Nadwiślański, w której władzę sprawował generał – gubernator. Prowincja ta została podzielona na 10 guberni.
• Zlikwidowano wszystkie polskie urzędy, a istniejące urzędy podporządkowano ministerstwom w Petersburgu. Najważniejsze urzędy powierzano Rosjanom.
• Bank Polski przekształcono w filię banku rosyjskiego

01

Rusyfikacja

• a) rusyfikacja – wynarodowienie Polaków poprzez zmuszanie ich do przyjmowania kultury i języka rosyjskiego,
• b) zamykano polskie instytucje kulturalne i naukowe,
• c) język polski usunięto z administracji i oświaty i zastąpiono rosyjskim,
• d) Szkołę Główną w Warszawie zamieniono na Uniwersytet Cesarski z rosyjskim językiem wykładowym,
• e) polityka kuratora Aleksandra Apuchtina miała na celu bezwzględną rusyfikację polskich szkół. Okres gdy pełnił on funkcję kuratora szkolnego nazywano „nocą apuchtinowską”.
• Podjęte działania:
• wyrzucano polskich nauczycieli ze szkół,
• język polski został przedmiotem nadobowiązkowym uczonym po rosyjsku,
• szpiegowano i nadzorowano uczniów,
• pomniejszano osiągnięcia polskiej kultury i historii,
• surowo karano używanie języka polskiego w szkole nawet na przerwach.

02

Raz.... Dwa... Trzy.... Robisz się senny.... 1,2,3... Stajesz się Rosjaninem....

Walka z polskim Kościołem

Kościół katolicki podporządkowano Kolegium Rzymskokatolickiemu w Petersburgu na ziemiach polskich nasiliła się rusyfikacja Obowiązkowo nakazano głoszenie kazań po rosyjsku i prowadzenie w tym języku dodatkowych nabożeństw, w których nie była wymagana łacina. Pierwszym drastycznym posunięciem władz carskich wobec Kościoła katolickiego na terenie Królestwa było opieczętowanie 27 września 1864 roku 109 klasztorów oskarżonych o popieranie powstania, z których wywieziono zakonników. Pozostałe utraciły swoją autonomię i zostały oddane pod władze biskupów diecezjalnych.Jednocześnie dokonano konfiskaty majątków klasztornych, a zakonnikom wyznaczono skromne pensje rządowe. W roku następnym konfiskatą objęto pozostałe dobra duchowne i księża znaleźli się na pensjach rządowych. Władze carskie uzurpowały sobie prawo do obsady stanowisk kościelnych, przenoszenia księży, jak również ograniczały liczbę święceń poprzez kontrolę seminariów duchownych. Ograniczono niektóre obrzędy religijne, zwłaszcza odbywające się poza kościołami.W 1866 roku duchownym katolickim zabroniono kontaktów z Rzymem, a najwyższą władzą Kościoła w Polsce miało być utworzone w Petersburgu Kolegium Rzymskokatolickie (1867), złożone z księży współpracujących z władzami. Bezwzględna polityka cara stała się powodem do zerwania stosunków dyplomatycznych z Watykanem, co w zasadzie oznaczało zupełną samowolę w stosunku do Kościoła katolickiego na terenie Rosji, a zwłaszcza Królestwa Polskiego.Od duchownych zaczęto wymagać przysięgi wierności na rzecz cara, a odmawiających jej złożenia wywożono w głąb Rosji.Ostre represje dotknęły także kościół unickiJuż w 1865 roku skasowano istniejące tam klasztory bazyliańskie, opornych duchownych skazywano na wygnanie

03

Polacy na zesłaniu

a) Polaków deportowano do europejskiej części Rosji, na Kaukaz i na Syberię, b) zesłańców skazywano na katorgę lub na osiedlenie, często bez prawa opuszczenia miejsca zesłania. Niewielkiej części udało się powrócić do domu, c) zesłańców zmuszano do ciężkiej pracy w kopalniach rudy i ołowiu, d) polscy zesłańcy przyczynili się do podniesienia poziomu cywilizacyjnego miast syberyjskich np. Irkucka. Byli wykształconą elitą,

04

Powstanie zabajkalskie

05

zesłańcy w 1866 r. zorganizowali powstanie zabajkalskie, którego celem było przedostanie się do Chin i powrót do domu. Zakończyło się klęską.

Postawy wobec rusyfikacji

a) lojalizm – część społeczeństwa zrezygnowała z dążeń niepodległościowych i okazywała posłuszeństwo władzom, b) trójlojalizm – program współpracy z zaborcami we wszystkich trzech zaborach, który powstał w Galicji. Nie miał poparcia w zaborze rosyjskim,c) pozytywizm – nawoływał do pracy organicznej oraz wspieranie i kształcenia biedniejszych warstw społeczeństwa. Celem było uczynienie z Polaków nowoczesnego narodu. Walkę o niepodległość odsuwano na czas późniejszy. Pozytywizm miał dużo zwolenników w zaborze rosyjskim.d) walka z rusyfikacją – podstawą polskości stał się język polski, historia, tradycja i katolicyzm. W związku z tym miało miejsce tajne nauczanie (inaczej tajne komplety): * uczono historii, języka polskiego, omawiano literaturę polską itp.,* kursy dla kobiet w Warszawie tzw. Uniwersytet Latający,* w Wilnie działało Towarzystwo Oświaty Narodowej, które było głównym ośrodkiem polskiej tajnej oświaty poza dawnym Królestwem Polskim.

05

rusyfikacja, pozytywiści, lojalizm, Kraj Przywiślański, „noc apuchtinowska”, kibitka, tajne komplety, trójlojalizm, Uniwersytet Latający, Towarzystwo Oświaty Narodowej, generał–gubernator

Pojęcia:

Przepisz do zeszytu i wyjaśnij znaczenie.

Aleksandra Apuchtina

– rosyjski oficer w stopniu generała-majora, kurator warszawskiego okręgu szkolnego w latach 1879–1897, od 1896 tajny radca dworu, od 1897 senator

Michaił Murawjow

rosyjski konserwatywny działacz państwowy, generał-gubernator wileński w czasie tłumienia powstania styczniowego, hrabia.

oś czasu

1862

1866

powstanie zabajkalskie

powstanie Szkoły Głównej Warszawskiej

<iframe src="https://wordwall.net/pl/embed/dd321324b9634121b77be702e263fcbf?themeId=2&templateId=10" width="500" height="380" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

Dziekuję!