Ziele na kraterze

Ziele na kraterze

Melchior Wańkowicz

Informacje o autorze

Melchior Wańkowicz

Melchior Wańkowicz - publicysta, dziennikarz i prozaik. Studiował w Krakowskiej Szkole Nauk Politycznych i na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1917-1918 był żołnierzem w Korpusie Polskim w Rosji, następnie w Wojsku Polskim. W 1922-23 był sekretarzem redakcji „Kuriera Porannego” W latach 1943-45 był korespondentem wojennym. W 1949 zamieszkał w Stanach Zjednoczonych. Polskę odwiedził w 1956, powrócił na stałe w 1958. Jego najważniejsze dzieła to "Szczenięce lata", "Na tropach Smętka", "Szkice spod Monte Cassino", "Ziele na kraterze".

Czas akcji

Miejsca akcji

Akcja rogrywa się głównie w Warszawie na Żoliborzu (w Domeczku), a także w mieszkaniu na Elektoralnej. Rodzina Wańkowiczów znajduje się między innymi: w Jodańcach, Bezku, podróżuje po Polsce, Belgii, Francji, Włoszech, Rumunii, Szwajcarii. Bohaterowie znajdują się również na Cyprze, w Palestynie i w Ameryce.

Akcja utworu toczy się od 1919 do 1946r. Wielokrotnie narrator cofa się w czasie do lat swojej młodości. Autor uwzględnia różne wydarzenia historyczne: wojna polsko-rosyjska 1919-1920 r., I i II wojna światowa, powstanie warszawskie.

Problematyka

Utwór jest poświęcony głównie córkom Wańkowicza. Mimo że kulminacyjnym punktem książki jest wybuch II wojny światowej i całkowicie zmienił życie rodziny Wańkowiczów,

jest to tylko pojedynczy wątek lektury. Pisarz skupia się na stopniowym dorastaniu córek. Autor pisze "Ziele na kraterze" aby ocalić pamięć swojej rodziny.

Mama (Królik)

Tata (King)

Krysia (Pyton, Struś)

Marta (Tili)

Jego przezwisko pochodzi od imienia słonia z powieści "W pustyni i w puszczy". Wychowuje córki w sposób liberalny. Pozwala im na dużą samodzielność. Wiele od nich wymaga, często śmieje się z ich niewiedzy. Jest bardzo związany z rodziną. To narrator utworu.

Rodzina obdarza ją przydomkiem „Królik” ze względu na zabawny nawyk marszczenia nosa. Zofia Wańkowicz wydaje się wyjątkowo opanowaną, stanowczą i jednocześnie niezwykle delikatną osobą. To ona podejmuje wszelkie decyzje w domu.

Starsza córka pisarza. We wczesnym dzieciństwieKrysia jest chorowitym i słabym dzieckiem. Ojca martwi jej nietypowa, „rolnicza”pasja. Ginie podczas powstania warszawskiego jako łączniczka.

Młodsza córka Wańkowiczów,Wesoła, gadatliwa, roztrzepana – jest często obiektem żartów ojca. Dość wcześnie ujawnia – odziedziczony po ojcu – talent literacki. Wyszła za mąż i urodziła córkę - Annę - Krystynę.

Najważniejsze wydarzenia

Wybudowanie domeczku.

Narodziny Krysi (1919) i Tili (1921).

Wychowywanie córek.

Matura i wielka wyprawa Marty i Krysi po Europie.

Dalsza nauka: Marta w Szwajcarii, a Krysia w Jodańcach

Wybuch II wojny światowej - rozłąka rodziny.

Narodziny córki Marty - Anny-Krystyny

Spotkanie Wańkowiczów we Włoszech (1945).

Śmierć Krysi.

Najpiękniejsze cytaty z lektury

"Mama to miękkie ręce, Mama to melodyjny głos, to chuchanie na uderzone miejsce. Mama to samo dobro i sama przyjemność, coś, co dobrze jest mieć w każdej chwili życia koło siebie, dookoła siebie, gdzieś na horyzoncie. A jednak równocześnie Mama to szereg praw, niezłomnych „pójściów spać”, okropnych „proszę to włożyć”, Mama to szorowanie ostrym ręcznikiem, to godziny odmierzone, żywot przyjemny, życzliwy, słoneczny, ale bez niespodzianek i zanadto świątobliwy."

"Poczułem, że piękna nie należy przeżywać, że pięknem należy żyć. Piękno musi być jak powietrze - potrzebne i nieuświadamialne, póki jest."

Gatunek utworu

Ziele na kraterze jest utworem mającym cechy wielu gatunków li-terackich. Przede wszystkim to opowieść o cechach autobiograficz-nych i pamiętnikarskich, nie należy jej traktować jako zbioru faktów, gdyż autor wielo-krotnie idealizuje je i dostosowuje do potrzeb przyjętej fabuły. Znajdziemy tutaj elementy powieści historycznej. Narra-torem jest sam autor, Melchior Wańkowicz; czasem pisze w 1. osobie, a czasem mówi o sobie w 3. osobie - tata lub King

Znaczenie tytułu utworu

Ziele

- To córki Wańkowicza, urodzone przed II wojną światową jako ziele, które musi wzrastać na spustoszonej wojną ziemi. - Roślinność odradzająca się w wiecznym kręgu istnienia - narodziny wnuczki Wańkowicza (kolejne pokolenie wzrasta).

Krater

- Polska w krytycznym momencie dziejowym (II wojna światowa), trudne czasy dla żyjących wówczas pokoleń. - Polska ze swoją trudną przeszłością, wciąż walcząca o wolność i niepodległość.

List do Krysi

Trudy wychowania

Podstawowe informacje

Dziękujemy za uwagę!

• Oliwier Łomnicki
• Adam Szczot
• Kacper Cichocki
• Filip Paszczyk
• Julia Ramicka
• Alicja Budziarek
• Aleksandra Stępińska