Klasa 8 Historia rozpad systemu kolonialnego

Szkoła Podstawowa w Klimkówce

Historia klasa 8

Rozdział III Świat po II wojnie światowej

Temat:

Rozpad systemu kolonialnego

Cele lekcji:

Przyczyny upadku systemu kolonialnego.

Przebieg dekolonizacji.

Miejsce nowo powstałych państw na świecie

System kolonialny funkcjonował od wielu wieków, a jego początków możemy upatrywać na przełomie XV i XVI wieku.

Największe wpływy i największe kolonie miały państwa zdobywające kolonie od początku, czyli Portugalia i Hiszpania. Spore znaczenie, zwłaszcza od XX wieku , zyskały na tym polu także Belgia, Holandia, Wielka Brytania i Francja.

Głównymi założeniami ekspansji kolonialnej było zdobycie bogactwa, nowych sił roboczych i nowych terytoriów

System kolonialny był jednak szkodliwy dla mieszkańców kolonii, którzy- trzeba to mocno podkreślić- byli niejednokrotnie wykorzystywani przez państwa zwierzchnie. Zagrabiano ich ziemie, surowce mineralne, wykorzystywano ich jako tanią siłę roboczą. Nic więc dziwnego, że XX wiek, kiedy wzrosła świadomość ludzi odnośnie do ich praw, a także poprawiła się edukacja, przyniósł proces dekolonizacji i rozpad systemu kolonialnego.

Przyczyny rozpadu systemu kolonialnego

Przyczyn rozpadu systemu koloniolnego i dekolonizacji było wiele- ich nawarstwianie po II wojnie światowej przyczyniło się do tego, że system kolonialny praktycznie całkowicie został zlikwidowany, a na mapie świata pojawiło się ok. 130 nowych państw.

II wojna światowa staje się przyczyną w dużym stopniu do upadku systemu kolonialnegoPaństwa kolonialne Wielka Brytania, francja, Belgia i Holandia zostały osłabione

W Azji kolonie w zdecydowanej większości w czasie II wojny św. zostały zajęte przez Japonię. Mieszkańcy tych terytoriów po raz pierwszy zobaczyli jak biały człowiek, jak żołnierz brytyjski, belgijski lub francuski ponosi klęskę w walce. powoli upadał mit "niezwyciężonego białego człowieka" Wielu zołnierzy np z Indii walczyło jako sprzymierzeńcy białych co stawiało ich na równi z nimi. więc gdy wojna się skończyła nie zgadzali się na dalszy ucisk. Euopejczycy również powoli zmieniali swój stosunek do kolonializmu . Coraz więcej osób uważało tą politykę za niemoralną i niehumanitarną. Wszystko to doprowadziło do zjawiska dekolonizacji czyli wyzwolenia się z zależności kolonialnej państw Afryki i Azji oraz stopniowe powstawanie państw niepodległych i niezależnych od krajów zachodniej Europy.

Powstanie Indii i Pakistanu

Indie były perłą brytyjskiej korony stanowiły najcenniejszą kolonię brytyjską ale już w czaie między jedną a drugą wojną światową Hindusi rozpoczęli dążenia iepodległościowe.

Walka o niepodległość Indii była wyjątkowo długa. Już w 1885 roku powstał Indyjski Kongres Narodowy – najsilniejsza organizacja nacjonalistyczna walcząca o wyzwolenie spod panowania brytyjskiego i największa partia polityczna. Przywódcą nieformalnym Kongresu był Mahatma Gandhi, który popierał walkę pokojowymi metodami tj: demonstracje strajki czy bojkotowanie towarów brytyjskich On wraca z Afryki Południowej i walka o wolność wchodzi w nową fazę na początku XX w., i staje na czele moralnego protestu przeciw uciskowi swojego kraju. Gandhi zasłynął biernym oporem wobec władz brytyjskich, działał bez uciekania się do przemocy. W latach 30. powstaje Liga Muzułmańska – druga główna organizacja dążąca do niepodległości Indii , skupiająca indyjskich muzułmanów i rozpoczyna walkę zbrojną.

Powstanie Indii i Pakistanu

Wkrótce pojawił się problem krwawego konfliktu jaki miał miejsce pomiędzy hiduistami a muzułmanami. Ostatecznie 15 sierpnia 1947 Indie uzyskują niepodległość od Wielkiej Brytranii. Dzieje się to, pomimo sprzeciwu Gandhiego, który pragnął uniknąć wojny domowej. Brytyjską kolonię podzielono na dwa państwa – Indie i Pakistan. Podziałowi towarzyszyły krwawe pogromy i przesiedlenia. Gandhi, starając się łagodzić te spory, został zamordowany w 1948 roku.

Konflikt indyjsko-pakistański

Upadek kolonializmu w Afryce

W XXw. Afryka była kontynentem, który można było podzielić na trzy takie części biorąc pod uwagę względy etniczno-kulturalne: Północ to Arabowie, środkowa część Afryki - dominowała tu ludność murzyńska, czarnoskóra, na południu większość stanowili ludzie biali. Jedyne niepodległe państwaw tamtym czasie w Afryce to Egipt, Etiopia i Liberia. Większość kontynetu afrykańskiego były to kolonie takich państw jak Francja, Anglia, Belgia, Hiszpania. Gdy kończy się wojna wiele kolonii zaczyna domagać się niepodlegóści. Rozijają się ruchy o takim charakterze. Tutaj również rozpoczyna się proces dekolonizacji. Proces ten przyspiesza na przełomie lat 50 i 60. W latach 1960-1964 niepodległość uzyskuje blisko 30 krajów Afryki. W samym rou 1960 aż 17 państw uzyskuje niezależność dlatego rok ten jest nazwany rokiem Afryki.

Upadek kolonializmu w Afryce

Upadek kolonializmu w Afryce

Brytyjczycy i Francuzi (po klęsce w Algierii) opuszczają swoje kolonie w Afryce pokojwo dążąc do zachowania wpływów gospodarczych. Ale Portugalczycy gdzie dyktatorem jest Antonio Salazar nie chce zrezygnować ze swoich koloni w Angoli i Mozambiku prowadzi to do wojny która trwa do 70 lat XX wieku. Powstają nowe państwa w Afryce, ale granice nowych państw afrykańskich nie pokrywały się z plemiennymi podziałami dlatego dochodziło do licznych krwawych konfliktów pomiędy nowymi państwami. Aby kontynet Afrykański zjednoczyć, załagodzić konflikty powstała w 1963 roku Organizacja Jedności Afryki, której zadaniem będzie integracja kontynentu.

Kraje trzeciego świata

Po II wojnie światowej w czasie tzw zimnej wojny istneje podział na kraje kapitalistyczne tym USA i są to kraje tak zwanego Pierwszego Świata a krajami komunistycznymi zwane Drugim Światem. Kraje, które nie opowiedziały się za żadną z tych stron czyli ani za krajami kapitalistycznymi ani komunistycznymi nazywane były Trzecim światem , jednak i one z czasem zostały wciągnięte w rozgywki zimnej wojny. W roku 1955 odbyła się konferencja państw azjatyckich i afrykańskich w miejscowości Bandungu w Indonezji położonej na kontynencie azjatyckim, w czasie której został potępiony rasizm i kolonializm. Został tam również stworzony Ruch Państw Niezaangażowanych. ZSRS w tym samym czasie kreuje się na sojusznika krajów walczących z kolonializmem co jest elementem propagandy, którą uprawia ten kraj komunistyczny, ale robi to skutecznie, bo wiele państw potępia USA, WB i Francję i staje się sojusznikami ZSRS.

Po uzyskaniu niezależności różnie przedstawia się sytuacja ekonomiczna i gospodarca w byłych koloniach. Niektóre kraje azjatyckie rozwijają się w dość szybkim tempie. Przykładem jest Singapur. Indie z kolei stają się silnym mocarstwem z mocną i liczną armią, a także dysponują bronią nuklearną. Sytuacja w krajach trzeciego świata jest jednak w większości trudna, granicząca bardzo trudną aż do skrajnej biedy. Najgorsz sytuacja panuje w krajach Afryki mimo że ą to tereny bogate w surowce naturalne. W krajach tych władzę przejmują bojownicy o niepodległość, którzy następnie stają się dyktatorami. Serzy się korupcja. W krajach arabskich sytuacja jet podobna tu też rządzą dyktatorzy a gospodarka opiera się na handlu ropą naftową. W niektórych krajach wprowadza się podobne zasady jak w krajach komunistycznych.

Działania te doprowadzają do katastrofy gospodarczej. Do tego jeszcze widoczne są zleżności gospodarcze i polityczne z dawnymi metropoliami kolonialnymi: WB Francja. Jest to tak zwany neokolonializm oznacza on że teoretycznie nowo powstałe państwa są niepodległe ale praktycznie nadal są zależne od dawnych mocarstw i koncernów międzynarodowych.

Dziękuję za udział w dzisiejszej lekcji