Moja piosnka II

Motyw romantycznej nostalgii w wierszu Cypriana Norwida "Moja piosnka [II]"

Sprzeciw wobec romantycznych wzorców

Cyprian Norwid (1821‒1883) należał do tzw. drugiego pokolenia romantyków, którego literacki debiut przypadł na okres po upadku powstania listopadowego. Od samego początku polemizował z dziedzictwem polskiego romantyzmu, tworząc własną i odrębną poetykę. Jednak zapotrzebowanie czytelników na poezję w stylu narodowych wieszczów jasno wskazywało, że przedsięwzięcie Norwida jest skazane na niepowodzenie. Mimo to autor nie zmieniał poglądów na temat zadań literatury i sztuki, zachowywał konsekwencję i odwagę w swych sądach. Jego twórczość była z założenia polemiczna - poeta prowadził ciągły dialog ideowy z dziedzictwem wielkich poprzedników. Chciał podkreślić swój indywidualizm, dlatego zamiast wpisywać się w tematykę narodowowyzwoleńczą, która była ważną częścią polskiego paradygmatu romantycznego, spoglądał krytycznie na romantyków, buntował się przeciw obowiązującej ramie ideowej oraz romantycznemu modelowi literatury. Obce mu były gloryfikacja męczeństwa, apoteoza zemsty i nastroje rewolucyjne, co w konsekwencji doprowadziło do niezrozumienia wśród odbiorców, którzy oczekiwali wyraźnej kontynuacji koncepcji mesjanizmu zapoczątkowanej w Dziadach cz. III Adama Mickiewicza.

Norwid na fragmencie z portretu P. Szyndlera z 1882 Źródło: domena publiczna

Pisarz prawd gorzkich

Cyprian Norwid pozostawał skłócony z emigracją, zawsze stał obok, działał na przekór innym, ale w ten sposób walczył o swoją oryginalność. Miał konserwatywne poglądy; uznawano go za ortodoksyjnego katolika. Poeta wierzył w boskie przeznaczenie człowieka, społeczeństwa i narodu. Myśl Norwida określa się mianem chrześcijańskiego personalizmu, ponieważ uznawał jednostkę za uczestnika wspólnoty wierzących, dla której celem życia powinno być czynienie dobra. Tym samym przeciwstawiał się zarówno romantycznemu indywidualizmowi, jak i kultowi tzw. racji zbiorowej. Poeta uważał, że Polacy wykazują nieuzasadnioną skłonność do spontanicznych zrywów i wielkich czynów, dokonywanych często bez refleksji i nierozsądnie

Artur Grottger, Modlitwa wieczorna rolnika, 1865 Źródło: domena publiczna.

Cyprian Kamil Norwid Moja piosnka [II]

Tekst znajdziesz rówież w podręczniku na stronie 150!

Interpretacja

KTO TĘSKNI?

DO CZEGO TĘSKNI?

neologizm

motyw arkadyjski

Neologizm jest nowym elementem językowym, który został użyty jednostkowo – w konkretnym tekście przez jedną osobę. Pojęcie to odnosi się do wyrazów, związków frazeologicznych i form gramatycznych. Niektóre neologizmy upowszechniają się, to znaczy, że zaczynają być stosowane przez liczniejszą grupę osób, w większej liczbie tekstów, inaczej mówiąc – wchodzą na stałe do języka ogólnego. Tego typu neologizmami są m.in. wyrazy „wyobraźnia” (zastąpiła pochodzącą z łaciny „imaginację”), „komputer” i „zmywarka” oraz frazeologizmy „pirat drogowy” lub „wczasy pod gruszą”. Szczególnym rodzajem neologizmów są wyrazy, którym nadaje się nowe znaczenie – nazywamy je neosemantyzmami, np. „okno” to nie tylko oszklony otwór w ścianie, ale również termin informatyczny. Neologizmy pojawiają się w stylu naukowym, potocznym (tworzą je głównie dzieci), w prasie i literaturze (m.in. w utworach Bolesława Leśmiana, Juliana Tuwima lub Mirona Białoszewskiego).

To przedstawienie idealnej krainy, bogatej we wszystkie dobra natury, o sprzyjającym klimacie, w której ludzie żyją spokojnie, szczęśliwie i bez trosk. Nazwa wywodzi się od Arkadii, krainy starożytnej Grecji.

Podręcznik: 151 s.