Monarchia parlamentarna w Anglii

Monarchia parlamentarna w Anglii

START

Czego dowiemy się z lekcji?

• kto sprawował władzę w Anglii w XVII wieku;
• jak Anglia przekształciła się w republikę;
• jakie są cechy monarchii parlamentarnej.

Na początku XVII w. władze w Anglii przejął Jakub I ze szkockiej dynastii Stuartów. W ten sposób Anglia i Szkocja zostały połączone

unią personalną.

Kolejny władca, Karol I próbował kontynuować samodzielne rządy (chciał on wprowadzić w Anglii absolutyzm na wzór francuski) i nie brał pod uwagę zdania parlamentu, toczył liczne wojny, które obciążały państwo, nakładał nowe podatki i kary pieniężne.

W parlamencie decyzje króla wzbudzały coraz większe niezadowolenie, rosła opozycja tzw. nowa szlachta i mieszczaństwo zaczęło występować przeciwko królowi. Spór miał również charakter religijny. Władca był zwolennikiem anglikanizmu, w parlamencie natomiast przeważali wyznawcy Naprzeciwko siebie stanęli zwolennicy króla (rojaliści) oraz wojska parlamentu. Ich przywódca Oliver Cromwell zreformował armię dzięki czemu odnosiła sukcesy nad rojalistami.

purytanizmu.

Decydująca okazała się bitwa pod Naseby w 1645r. po której król został uwięziony, osądzony i skazany na karę śmierci. Wyrok został wykonany w 1649r.

Po egzekucji króla Anglię ogłoszono republiką. Rządy w niej miał sprawować złożony z przedstawicieli społeczeństwa parlament oraz mianowani przez niego urzędnicy i ministrowie. Na ich czele stanął Oliver Cromwell.

Cromwell na czele armii republiki podbił w 1649r. Irlandię a następnie Szkocję. W 1651r. doprowadził do Dzięki temu szybko rozwijała się flota brytyjska oraz handel kolonialny.

Aktu Nawigacyjnego.

"Demokracja to anarchia, a tyrania jest o wiele lepsza od anarchii"

Oliwer Cromwell

Najważniejsze decyzje Cromwella

• rozwiązanie parlamentu;
• powołanie policji, co spowodowało zaprowadzenie ładu wewnętrznego w państwie;
• rozwój floty i handlu międzynarodowego, co uczyniło z Anglii potęgę morską;
• Cromwell rządził aż do śmierci e 1658r. jednak stopniowo tracił poparcie mieszczaństwa i nowej szlachty.

W 1660r. przywrócono Anglii monarchię. Władzę kolejno sprawowali synowie Karola I; Karol II Stuart, a następnie Jakub II Stuart. Od tej pory król musiał rządzić państwem w porozumieniu z parlamentem. Karol II zgodził się na ustawę na mocy której tylko anglikanie mogli pełnić funkcje państwowe. W 1679 uchwalono przepisy chroniące przed wzmocnieniem władzy królewskiej. Jakub II został zdetronizowany w 1688r. za próbę przywrócenia w Anglii katolicyzmu.

Po detronizacji Jakuba II władzę w Anglii objął książe Holandii Wilhelm III Orański. Zmiana rządów na tronie angielskim odbyła się w pokojowy sposób i dlatego nazwano ją "chawlebną rewolucją". W 1689r. parlament angielski uchwalił Deklarację praw narodu angielskiego.

Deklaracja praw narodu angielskiego

• Król nie może bez zgody parlamentu ustanawiać nowych praw
• Król nie może nakładać podatków
• Król nie może w czasie pokoju utrzymywać stałej armii, bez parlamentu
• Członkowie parlamentu muszą być wybierani w sposób swobodny
• Zakaz prześladowania poddanych z powodu wyznania lub poglądów politycznych
• Sądy są niezależne od parlamentu i rządu
• Władzę ustawodawczą sprawuje parlament, a wykonawczą rząd przez niego powoływany

• Rola króla ogranicza się do funkcji reprezentacyjnych

Notatka

1649 r. - ogłoszenie Anglii republiką. 1660 r. - przywrócenie monarchii w Anglii. 1689 r. wydanie Dekretu praw narodu angielskiego.

Praca domowa

Quiz!