Klasa I 4.5.Czasy Ottonów

Czasy Ottonów

W dziejach Europy wędrówka ludów wywołała okres burzliwych przemian. Zakończył je dopiero Karol Wielki, dzięki odbudowaniu cesarstwa, które objęło znaczną część Europy Zachodniej. Choć było ono militarnie potężne, to jednak bardzo zróżnicowane wewnętrznie.

• Czy cesarstwo przetrwało po śmierci Karola Wielkiego?
• Czy podbite przez Karolingów plemiona germańskie trwale będą tworzyć jedno państwo?

Podział imperium Karolingów

• Prawie 250 lat po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego
• w 800 r. tytuł cesarski został nadany Karolowi Wielkiemu, władcy Franków
• Cesarz był najwyższym władcą świeckim Sredniowiecznej Europy
• 814 - zmarł karol Wielki, następca został jego jedyny syn Ludwik Pobożny
• 840- śm. Ludwika Poboznego, jego 3 synowie waczą między sobą o tron
• Państwo Franków się rozpadło na mocy traktatu w Verdun 843 r. na 3 części między Karola Łysego, Ludwika Niemieckiego i Lotara, który jako ostatni nosił tytuł cesarski.
• Po jego śmierci bracia podzielili między siebie jego ziemie dając początek dwóm państwom narodowym - Francji i Nimiec.

Geneza państwa niemieckiego

• państwo niemieckie było spadkobiercom państwa Franków - przejęło od nich system władzy - monarchia patrymonialna, system polityczny i gospodarczy (system feudalny) oraz zdobycze kulturowe
• Niemcy byli spadkobiercami nie tylko tradycji frankońskiej ale i rzymskiej, którą przecież przejęło państwo Franków
• dynastia karolińska rządziła Niemcami do 911r.

• 911r. umarł ostatni z Karolingów na tronie niemieckim (wschodniofrankijskim)
• wyodrębniły się 4 księstwa niemieckie: Saksonia, Bawaria, Frankonia, Szwabia
• od tego momentu Niemcy stały się państwem elekcyjnym - władcy księstw wybierali króla
• pierwszym królem został Konrad I wywodzący sie z Frankonii
• po nim tron objął Henryk I Kłótnik z saskiej dynastii Ludolfingów - rozpoczął ekspansję niemeicką na Wschód, za jego czasów Czechy stały się lennem korony niemieckiej od 929r., na nowoprzyłączonych ziemiach budował grody i obsadzał je wojami, którym nadawał zimie w ten sposób powstała Marchia Wschodnia
• 936 elektorzy wybrali na króla Niemiec Ottona I - syna Henryka Kłótnika rozpoczynając tym samym panowanie dynastii saskiej na tronie niemieckim

Rządy dynastii saskiej. Otton I. Odnowienie cesarstwa na Zachodzie

• Otton I rozpoczął politykę włoską - zaangażował się w walki w Italii, która byłą w wewnętrznym kryzysie
• podporządkował sobie pn. Włochy przyjmując hołd lenny króla Włoch
• tron następców św. Piotra stał się elementem rywalizacji między możnymi rodami rzymskimi
• interwencja Ottona I w Italii spotkała się z zadowoleniem
• Otton I koronował się w Mediolanie na króla Longobardii
• w zamian za pomoc udzieloną papieżowi, który obawiał się wzmocneinia potęgi króla Włoch został koronowany na cesarza w Rzymie w 962r. = Niemcy przekształciły się w Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego. Od tej pory każdy król Niemiec, wybrany przez ksążąt elektorów udawał się do Rzymu po koronę cesarską
• Prowadziło to do konfliktu z papieżem o prymat władzy - zgodnie ze statutem Ottona I każdy papiez miał obowiązek złożenia przysięgi an wiernośc cesarzowi

Otton II

Chrystus koronuje cesarza Ottona II i księżniczkę bizantyjską Teofano, domena publiczna

• cesarz Otton I zmarł w 973r., następcą jego został syn Otton II, którego koronacja na króla i cesarza dokonała się jeszcze za zycia Ottona I co budziło sprzeciw opozycji
• Otton II borykałs ię w trakcie swego panowania z opozycją wewnętrzną
• Otton II przedsięwziął również wyprawę do Italii byopanować cały Półwysep
• 983r. Otton II poniósł druzgocącą klęskę w walce z Arabami w pd. Italii co zniweczyło na pewien czas efekty polityki podbojów,a sam cesarz zmarł niepsodziewanie an skutek choroby w 983r.

marzenia o cesartswie uniwersalnym. Otton III

• po śmierci Ottona II następcą został Otton III,(za czycia Ottona II koronowany na króla Niemeic), w chwili smierci ojca miał tylko 4 lata, władzę w jego imieniu sprawowała cesarzowa Teofano.
• pod wpływem matki młody Otton III nabrał przekonania o wyjątkowej pozycji cesarza
• był starannie wykształcony i bardzo pobożny
• 995 r. -samodzielne rządy objął w wieku 14 lat
• całe swoje panowanie podporządkował dążeniom do stworzenia cesarstwa uniwersalnego, które objęłoby wszystkie państwa chrześcijańskie: Bizancjum i 4 równorzędne królestwa: Galia, Italia, Germania i Słowiańszczyzna
• władza zwierzchnia (sprawy duchowne i świeckie) miałą należeć do cesarza

marzenia o cesartswie uniwersalnym

• realizując koncepcję cesarstwa uniwersalnego Otton III podporządkował sobie papieża, obsadzał na tronie papieskim bliskich sobie duchownych np. Grzegorza V, Sylwestra II
• na swoich pieczęciach uwiecznił dewizę "odnowienie cesarstwa rzymskiego"

Czy monarchia uniwersalna miała szansę realizacji?

• planów uniwersalistycznych nie popierało ani Bizancjum ani książęta niemieccy
• możni niemieccy uważali, że cesarz marnotrawi ich siły na wcielenie w życie swoich mrzon
• ekelity Rzymu były niezadowlone z ciągłych ingerencji monarchy w sprawy miasta

• co miało doprowadzić do tego celu?

zjazd w Gnieźnie, koronacja króla Węgier

Witraż w kościele St Gummarus w Lier, Belgia, przedstawiający Henry II (973 - 1024), znany również jako Saint Henry, Święty Cesarz Rzymski, domena publiczna

• przeciwko Ottonowi III wybuchło powstanie antycesarskie i antyniemeickie we Włoszech, musiał opuścić Rzym, pod czas drogi nabawił się malarii
• cesarz zmarł w styczniu 1002r. w wieku 22 lat, był to koniec dynastii saskiej na tronie niemieckim
• jego następca Henryk II Święty (Bawaria), który tytuł cesarski uzyskał w 1014r. porzucił plany Ottona III. Jego dewizę zastąpił inną: odnowienie Królestwa Franków.