Pochodzenie człowieka Maja Lipińska

Pochodzenie człowieka

Większość z nas ma w domu album z rodzinnymi fotografiami . Kiedy przyglądamy się umieszczonym na nich przodkom, odkrywamy, że im dalsze pokrewieństwo, tym mniej jesteśmy do nich podobni.

Ciekawe, jak wiele wspólnych cech moglibyśmy dotrzec, gdyby udało nam się ustalić wizerunekprzodka sprzed tysięcy lat?

Stanowisko systematyczne człowieka

Wszyscy ludzie mimo że różnią się od siebie należą d jednego gatunkuHomo sapiens, co znaczy

człowiek rozumny

Dzięki badaniom z anatomii i genetyki , możliwe jest dokładne określenie pokrewieństwa człowieka z innymi gatunkami zierząt i ustalenie jego miejsca w systematyce organizmów.

Jednostka systematyczna:

Królestwo: zwierzęta Typ: strunowce Podtyp: kręgowce Gromada: ssaki Rząd: naczelne Nadrodzina: małpy człekokształtne Rodzina: człowiekowate Rodzaj: Homo- człowiek Gatunek: Homo sapiens – człowiek rozumny

Charakterystyczne cechy

• budowa komórkowa,cudzożywność, zdolność aktywnego ruchu,
• struna grzbietowa
• chrzęstnylub kostny szkielet wewnętrzny,
• odżywianie młodych mlekiem matki, stałocieplność,pokrycie ciała włosami,
• dobrze rozwinięty zmysł wzroku, chwytny ogon, silnie rozwinięte zachowania społeczne, jedna para kończyn chwytnych,
• zredukowany ogon, wydłużony w poruwnaniu z innymi naczelnymi okres dzieciństwa,
• wyprostowana postawa ciała, dwunożny chód,
• dobrze rozwinięty mózg i intelekt, zaawansowana kultura,
• kulista czaszka z płaską częścią twarzową, brak wałów nadoczołowych i zredukowane owłosienie ciała
• zdolność abstrakcyjnego myślenia i skomplikowane zachowania społeczne,
• zdolność mowy,

Podobieństwa miedzy człowiekiem i małpami

Gatunek człowiek rozumny wraz z małpami i małpiatkami zaliczany jest do rzędu (grupy systematycznej) naczelnych. Naczelne to rząd wysoko rozwiniętych ssaków, który obecnie liczy 200 gatunków. Zalicz się do nich między innymi lemury, wyjce, pawiany, oraz małpy człekokształtne.Człowiek jest najbliżej spokrewniony z małpami człekokształtnymi, do których zalicza się goryle, szympansy, orangutany i gibony.

ead more

Pawiany żyją w grupach które licza nawet po 100 osobników. Są wszystkożerne- niektóre gatunki potrafią upolować antylopę.

Lemury zwykle poruszają się wśród drzew, choć niektóre gatunki dużo czsu spędzają również na ziemi. Żyja w niewielkich grupach rodzinnych

Wyjce żyją w grupach, w koronach drzew. Są bardzo głośne - ich nawoływanie słychać w promieniu kilku kilometrów.

W czym jesteśmy podobni?Do cech wspólnych człowieka oraz innych człekokształtnych należą:

• obuoczne widzenie, które pozwala postrzegać świat w trzech wymiarach,
• rozróżnianie barw,
• długie kończyny z obrotowymi stawami pozwalającymi na wykonywanie ruchów w każdym kirunku,
• chwytne dłonie z przeciwstawnymi kciukami,
• rozbudowane mięśnie mimiczne,
• zredukowany ogon,
• długi okres dzieciństwa,

Goryle

Są największymi żyjącymi naczelnymi. Członkowie konkretnej grupy rodzinnej porozumiewają się za pomocą rozbudowanej mimiki i dźwięków

Szympansy

Prowadzą głównie naziemny tryb życia. Żyją w grupach rodzinnych. Używają prostych narzędzii potrafią je wytwarzać.

Orangutany

Prowadzą nadrzędny tryb życia.W przeciwieństwie do innych człekokształtnych są samotnikami.

Gibony

Prowadzą nadrzewny tryb życia. Żyją w parach. W obronie swojego terytorium wydają śpiewne dźwięki

Czym się różnimy?

Do cech odróżniających człowieka od innych człekokształtnych należą:

• dwunożność i wyprostowana postawa ciała oraz związane z nimi zmiany w budowie szkieletu,
• duży mózg i związana z nim zmiana w budowie czaszki,
• zredukowane owłosienie ciała,
• wysoko rozwinięte zdolności manualne
• umiejętność mowy,
• wysoko rozwinięta inteligencja,
• tworzenie dóbr kultury (np. muzyki, utworów literackich) i rozbudowany system wartości,

Przebieg ewolucji człowieka

Nasi przodkowie musieli się do tych zmian dostosować,wytworzyć nowe cechy i w rezultacie powstał nowy gatunek

Sahelantrop

Przypuszczalnie poruszał się na dwóch nogach. Żył około 7 mln lat temu w Środkowej Afryce. Potrafił wspinać się na drzewa, gdzie chronił się przed zagrożeniami. Żywił się głównie owocami, jadł tez termity i padlinę

Ardipitek

Poruszał się głównie po drzewach, ale potrafił też chodzićna dwóch nogach.Żywił się zwykle owocami i młodymi liśćmi, jadł także wady i inne drobne zwierzęta. Ardipiteki zamieszkiwały Afrykę około 5,8–4,4 mln lat temu, zatem przed australopitekami, za których prawdopodobnych przodków są obecnie uważane. Pod wieloma względami przypominały małpy człekokształtne

Australopitek

Pierwszymi formami w linii ewolucyjnej człowieka były australopiteki, które pojawiły się około 5 mln. lat temu. Posiadały niewielką jeszcze pojemność czaszki (około 500 cm3 ) oraz masywną wysuniętą do przodu twarzoczaszkę i niski wzrost, lecz już poruszały się na dwóch nogach. Zredukowaniu uległy kły i diastema (charakterystyczna dla małp przerwa między kłem a siekaczami). Dieta australopiteka była różnorodna. Składały się na nią bulwy, owoce, drobne bezkręgowce oraz mięso większych zwierząt, uzyskane w wyniku prostych form polowania lub wykorzystania padliny. Do tej pory brak dowodów, że australopiteki produkowały narzędzia. Jednak możliwe, że posługiwały się nie obrobionymi kośćmi, patykami, kamieniami itp.

Homo habilis

Przed około 3 mln. lat, z grupy australopiteków wyodrębnił się pierwszy gatunek człowieka - Homo habilis. Posiadał on delikatniejszą, lepiej wysklepioną czaszkę o większej pojemności (700-800 cm3). Jego sylwetka była bardziej wyprostowana niż u australopiteków, a tym samym był lepiej przystosowany do poruszania się na dwóch kończynach. Na podstawie budowy anatomicznej dłoni można stwierdzić, że człowiek ten posiadał już zdolność wykonywania precyzyjnych czynności. Dzięki badaniom archeologicznym, wiemy że ponad 2 mln. lat temu, człowiek ten wytwarzał pierwsze narzędzia kamienne. Stąd też nadano mu nazwę gatunkową Homo habilis, czyli "człowiek zręczny".

Homo erectus (czł. wyprostowany)

Kolejny gatunek człowieka - Homo erectus, pojawił się w Afryce około 1,8-2 mln. lat temu. Charakteryzują go silnie rozwinięte wały nadoczodołowe, pochylone czoło oraz masywne i wysunięte do przodu szczęki. Jednocześnie jego wzrost i proporcje ciała zbliżone były do człowieka współczesnego. W wyniku ewolucji tego gatunku, znacznie powiększyły się rozmiary mózgu: od 800 cm3 u najwcześniejszych form, do około 1200 cm3 . Taka pojemność mózgu mieści się już w normalnym zakresie zmienności u współczesnego człowieka (1000-2000 cm3). Homo erectus udoskonalił technikę produkcji narzędzi, dobrze opanował sztukę polowania i nauczył się rozniecać ogień. Jako pierwszy wywędrował z Afryki. Ponad 1,5 mln. lat temu dotarł do zachodniej i południowo-wschodniej Azji, a około miliona lat temu do Europy.

Neandertalczyk

Człowiek neandertalski, żył w Europie, zachodniej Azji i północnej Afryce w okresie od 135 tys. do 30 tys. lat temu. Neandertalczycy mieli nawet o ok. 10% większe mózgi niż ludzie współcześni, wydatne wały nadoczodołowe, duży nos, pochyłe czoło i cofniętą bródkę. Byli niezbyt wysokiego wzrostu (mężczyźni do około 160 cm) i krępej budowy ciała. Neandertalczycy charakteryzowali się życiem duchowym i obrzędowością. Z całą pewnością dokonywali pochówku zmarłych (byli pierwszymi istotami, które to czyniły), prawdopodobnie mieli swoje wierzenia religijne.

Homo sapiens (czł. współczesny)

Pojawił się około 40 tys. lat temu. w Afryce pojemność czaszki do 2000 cm3Występuje na wszystkich kontynentach. Charakteryzują się wyprostowaną postawą, dwunożnością, wysoko rozwiniętą sprawnością manualną i umiejętnością używania ciężkich narzędzi w stosunku do innych gatunków zwierząt, używaniem języka bardziej złożonego niż języki zwierzęce, większymi i bardziej złożonymi mózgami niż te u innych zwierząt oraz wysoko rozwiniętym instynktem społecznym

To najważniejsze!

• Człowiek należy do królestwa zwierząt. Ma wiele cech wspólnych ze zwierzętami zaliczanymi do nadrodziny człowiekowate

• Różnice między człowiekiem a innymi człowiekowatymi powstały stopniowo, na przestrzeni wielu milionów lat. Są to: dwunożność, wyprostowana postawa ciała, umiejętność mowy i większy mózg.

• W ewolucji człowiekawyróżniono kilkanaście gatunków należących głownie do rodzajów Australopithecus i Homo. Wszystkie oprócz Homo Sapiens wymarły.

Dziękuję za uwagę!