Rozwój człowieka w ujęciach teoretycznych

Rozwój człowieka

w ujęciach teoretycznych

01

Teoria stadiów rozwoju poznawczego Jeana Piageta

02

Teoria rozwoju moralnego Lawrence Kohlberga

03

Teoria rozwoju psychospołecznego Erika H. Eriksona

Teoria stadiów rozwoju poznawczego

Schemat, czyli struktura lub proces poznawczy, który umożliwia jednostce intelektualne przystosowanie się i organizowanie otoczenia. Asymilacja - włączanie nowych treści percepcyjnych, pojęciowych bądź motorycznych do istniejącego schematu. Akomodacja - zmiany lub utworzenie nowego schematu pod wpływem nowych treści. Równoważenie - dążenie do utrzymywania równowagi między akomodacją i asymilacją.

Jean Piaget

STADIUM INTELIGENCJI SENSOMOTORYCZNEJ

0-2 lata

Pierwsze dwa lata życia to czas, w którym dziecko przechodzi od aktywności odruchowej, stopniowo koordynując ruchy ciała do aktywności celowej, eksperymentowania z działaniem, aż do osiągnięcia umiejętności tworzenia reprezentacji umysłowych. Początkowo też, dziecko nie odróżnia siebie od otoczenia, a rozumienie przez nie przestrzeni i przyczynowości cechuje egocentryczność.

STADIUM MYŚLENIA PRZEDOPERACYJNEGO

2-7 lat

Przykładami nowych umiejętności dziecka jest naśladownictwo odroczone czy też zabawa symboliczna (udawanie). Dzięki zdolności do reprezentowania rzeczywistości, dziecko może przedstawiać swój świat wewnętrzny za pomocą rysunków, a także tworzyć obrazy umysłowe. Najbardziej “widowiskową” umiejętnością nabywaną w tym okresie dzięki zdolności do reprezentowania jest posługiwanie się mową.

STADIUM OPERACJI KONKRETNYCH

7-11 lat

Okres między 8 a 12 r ż. to czas rozwoju myślenia logicznego (tzw. operacji), dotyczy to jednak tylko tych problemów, które są realne, obserwowalne i konkretne.Znika egocentryzm intelektualny – dziecko zaczyna rozumieć, że rozumowanie u różnych osób może prowadzić do różnych wniosków. Zanika także centracja.

Wśród ważnych dla tego okresu osiągnięć możemy wymienić także pojawienie się odwracalności oraz stałości ciężaru i ilości ciał stałych. Dzieci zaczynają rozumieć pojęcia: czasu, prędkości i przyczynowości. Za najważniejsze osiągnięcie tego stadium uważa się jednak pojawienie się tzw. operacji logicznych. Oprócz wspomnianej już odwracalności, są to również umiejętność szeregowania i klasyfikowania obiektów.

STADIUM OPERACJI FORMALNYCH

11-15 lat

Najważniejsze struktury rozwijające się w tym okresie to rozumowanie hipotetyczno-dedukcyjne (“od ogółu do szczegółu”, gdzie “ogół”, czyli przesłanki, stanowią niezweryfikowane jeszcze hipotezy) oraz rozumowanie naukowo-indukcyjne, pozwalające na tworzenie uogólnień. Znaczej poprawie ulega także rozumienie prawdopodobieństwa i proporcji.

Teoria rozwoju moralnego

Rozwój moralny przebiega na trzech poziomach: pre-konwencjonalnym, konwencjonalnym i post-konwencjonalnym. Każdy z tych poziomów jest podzielony na dwa etapy.

Lawrence Kohlberg

Teoria rozwoju psychospołecznego

Teoria rozwoju psychospołecznego Eriksona ustanawia 8 etapów, które implikują zmianę tożsamości osobistej w całym cyklu życia. Główną cechą prezentowaną przez poszczególne etapy jest ich dwubiegunowość. Jednostka będzie musiała stawić czoła tym społecznie generowanym biegunom, aby móc dostosować się do kontekstu i prawidłowo rozwinąć swoją tożsamość. Każdy etap będzie kryzysem, który jednostka musi pokonać, aby przejść przez cały życiowy cykl.

E. H. Erikson

Autonomia vs wstyd, niepewność

Inicjatywa vs poczucie winy

Ufność vs brak ufności

wczesne dzieciństwo

1 rok życia

3 - 6 rok życia

Produktywność vs poczucie niższośći

Tożsamość vs dyfuzja ról

Bliskość vs izolacja

okres dojrzewania

7 -12 rok życia

wiek dojrzały

Integralność vs rozpacz

Twórczość vs stagnacja

starość

wiek średni

Dziękuję