Teresa worowska
Wykonała Judyta Malinowska
Teresa Worowska urodziła się w 1954 w Warszawie. Jest hungarystką i tłumaczką literatury węgierskiej. Za swoją pracę translatorską była nagradzana. Jest laureatką nagród: "Literatury na Świecie" za przekład Dziennika Sandora Maraiego (2004), "Zeszytów Literackich" im. Pawła Hertza (2006) oraz Polskiego PEN Clubu za przekłady literatury węgierskiej (2006). Mieszka w Warszawie i w Budapeszcie.
Teresa Worowska tłumaczyła m. in.
- Sándora Máraiego
- Petera Esterházyego
- Bálinta Balassiego
- Ágnes Nemes Nagy
- Gyuli Krúdyego
- Dezső Kosztolányiego
Inspiracja
"Nastolatki nie lubią wierszy" Wiktor Woroszylski
Studia
Jest absolwentką filologii węgierskiej na Uniwersytecie Warszawskim. W 2003 uzyskała stopień doktora literaturoznawstwa.
Początki
Po studiach podejmowała się różnych tłumaczeń, nie tylko literackich.
Miklós Vámos
Pierwsze tłumaczenie literackie:
Nowelka pod tytułem Celtik (Kartki)
Literatura na Świecie
redaktorka: Danuta Ćirlić-Straszyńska
Jerzy Litwiniuk
To polski tłumacz z języków: fińskiego, rosyjskiego, ukraińskiego, białoruskiego, łotewskiego i estońskiego, poeta.
Współpracowała z nim podczas tłumaczenia Balassiego. To jego tłumaczenie wiersza Iwana Dracza skłoniło ją do zostania tłumaczem.
Bálint Balassi
Renesansowy autor, który dla Węgrów jest odpowiednikiem naszego Jana Kochanowskiego.
Polska tożsamość
Mimo pobytu za granicą Worowska stara się nie zatracić polskiej tożsamości i jako tłumacz ciągle nadstawia ucha na wszelkie zmiany w języku ojczystym. Tłumaczka zauważa, że w radiu jak i telewizji pojawia się wiele błędów językowych oraz twierdzi, że jedynym ratunkiem dla języka polskiego jest czytanie dawniejszej literatury, tj. do lat siedemdziesiątych, góra osiemdziesiątych XX wieku.
Co skłania Worowską do wybrania tego, nie innego dzieła?
Wstarczy mieć poczucie, że trafiło się na coś tak ważnego i ciekawego, że trzeba się tym podzielić z innymi. Ponadto na decyzję o podjęciu tłumaczenia skłaniają się nie tylko emocje, ale i chłodna kalkulacja, która polega na ocenie, czy dany tekst przyda się po polsku, czy jest to coś nowatorskiego, ważnego i potrzebnego polskiej kulturze, czy też nie.
Sándor Márai
To węgierski prozaik, poeta, publicysta, autor licznych powieści i prowadzonego od 1943 do samobójczej śmierci Dziennika.
Tłumaczyła: Wyznania patrycjusza, Dziennik, Dzieło Garretów
Péter Esterházy
Węgierski pisarz i eseista. Jego bratem był piłkarz Márton Esterházy, a dziadkiem były premier Węgier Móric Esterházy.
Tłumaczyła powieść Harmonia caelestis, która w 2008 roku zdobyła Literacką Nagrodę Europy Środkowej ,,Angelus'', oraz Wydanie poprawione.
Język węgierski vs. polski
Język węgierski różni się od polskiego pod względem struktury. Dlatego tłumacz przedkładający z węgierkiego na polski ma trudne zadanie. Jest to język bogaty w niuanse i elastyczny słowotwórczo.
Odaóvakodtunk a kerítéshez („Bardzo ostrożnie podeszliśmy, podkradliśmy się do ogrodzenia”). Użyta konstrukcja jest dla Polaka zaskakująca, informuje bowiem o wykonanej przez podmiot czynności bez użycia kluczowego w zdaniu czasownika „podeszliśmy”, „podkradliśmy się”: przekazuje to znaczenie wyłącznie poprzez kontekst słowny i dzięki słowotwórczej elastyczności języka węgierskiego. „Óvakodni” oznacza „być ostrożnym”. W odpowiednim kontekście dodana do tego słowa partykuła „oda” nadaje mu nowe znaczenie - wyznacza kierunek, w którym odbywa się działanie – w ten sposób, choć nie używamy czasownika „iść”, przekazujemy informację, że został wykonany ruch w określonym kierunku, a dodatkowo mówimy także, że był to ruch ostrożny. Cząstka „tunk” wskazuje na to, kto jest wykonawcą czynności („myśmy” się podkradli). „A keritéshez” informuje o miejscu: „do ogrodzenia”.
Worowska często przytacza słowa węgierskie w tłumaczeniu, ponieważ język polski niedorównuje możliwościom słowotwórczym tego języka.Przykład: klapancja- długi utwór wierszowany o okropnie nudnych, jednostajnych rytmach i rytmie.
Na co Teresa Worowska zwraca uwagę podczas tłumaczenia:
- utwór tłumaczony powinien nas ciekawić
- poczucie wspólnoty z autorem ( na początku tłumaczenia)
- tekst powinien brzmieć wiarygodnie i poprawnie w języku docelowym
- studiowanie biografii autora
- tłumacz powinien umieć pokazać odmienność danej kultury i stworzonego w niej tekstu
Dziękuję za uwagę!
Jakieś pytania?Mam nadzieję, że nie.
Teresa Worowska
milagros1973
Created on January 12, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Audio tutorial
View
Pechakucha Presentation
View
Desktop Workspace
View
Decades Presentation
View
Psychology Presentation
View
Medical Dna Presentation
View
Geometric Project Presentation
Explore all templates
Transcript
Teresa worowska
Wykonała Judyta Malinowska
Teresa Worowska urodziła się w 1954 w Warszawie. Jest hungarystką i tłumaczką literatury węgierskiej. Za swoją pracę translatorską była nagradzana. Jest laureatką nagród: "Literatury na Świecie" za przekład Dziennika Sandora Maraiego (2004), "Zeszytów Literackich" im. Pawła Hertza (2006) oraz Polskiego PEN Clubu za przekłady literatury węgierskiej (2006). Mieszka w Warszawie i w Budapeszcie.
Teresa Worowska tłumaczyła m. in.
Inspiracja
"Nastolatki nie lubią wierszy" Wiktor Woroszylski
Studia
Jest absolwentką filologii węgierskiej na Uniwersytecie Warszawskim. W 2003 uzyskała stopień doktora literaturoznawstwa.
Początki
Po studiach podejmowała się różnych tłumaczeń, nie tylko literackich.
Miklós Vámos
Pierwsze tłumaczenie literackie:
Nowelka pod tytułem Celtik (Kartki)
Literatura na Świecie
redaktorka: Danuta Ćirlić-Straszyńska
Jerzy Litwiniuk
To polski tłumacz z języków: fińskiego, rosyjskiego, ukraińskiego, białoruskiego, łotewskiego i estońskiego, poeta.
Współpracowała z nim podczas tłumaczenia Balassiego. To jego tłumaczenie wiersza Iwana Dracza skłoniło ją do zostania tłumaczem.
Bálint Balassi
Renesansowy autor, który dla Węgrów jest odpowiednikiem naszego Jana Kochanowskiego.
Polska tożsamość
Mimo pobytu za granicą Worowska stara się nie zatracić polskiej tożsamości i jako tłumacz ciągle nadstawia ucha na wszelkie zmiany w języku ojczystym. Tłumaczka zauważa, że w radiu jak i telewizji pojawia się wiele błędów językowych oraz twierdzi, że jedynym ratunkiem dla języka polskiego jest czytanie dawniejszej literatury, tj. do lat siedemdziesiątych, góra osiemdziesiątych XX wieku.
Co skłania Worowską do wybrania tego, nie innego dzieła?
Wstarczy mieć poczucie, że trafiło się na coś tak ważnego i ciekawego, że trzeba się tym podzielić z innymi. Ponadto na decyzję o podjęciu tłumaczenia skłaniają się nie tylko emocje, ale i chłodna kalkulacja, która polega na ocenie, czy dany tekst przyda się po polsku, czy jest to coś nowatorskiego, ważnego i potrzebnego polskiej kulturze, czy też nie.
Sándor Márai
To węgierski prozaik, poeta, publicysta, autor licznych powieści i prowadzonego od 1943 do samobójczej śmierci Dziennika.
Tłumaczyła: Wyznania patrycjusza, Dziennik, Dzieło Garretów
Péter Esterházy
Węgierski pisarz i eseista. Jego bratem był piłkarz Márton Esterházy, a dziadkiem były premier Węgier Móric Esterházy.
Tłumaczyła powieść Harmonia caelestis, która w 2008 roku zdobyła Literacką Nagrodę Europy Środkowej ,,Angelus'', oraz Wydanie poprawione.
Język węgierski vs. polski
Język węgierski różni się od polskiego pod względem struktury. Dlatego tłumacz przedkładający z węgierkiego na polski ma trudne zadanie. Jest to język bogaty w niuanse i elastyczny słowotwórczo.
Odaóvakodtunk a kerítéshez („Bardzo ostrożnie podeszliśmy, podkradliśmy się do ogrodzenia”). Użyta konstrukcja jest dla Polaka zaskakująca, informuje bowiem o wykonanej przez podmiot czynności bez użycia kluczowego w zdaniu czasownika „podeszliśmy”, „podkradliśmy się”: przekazuje to znaczenie wyłącznie poprzez kontekst słowny i dzięki słowotwórczej elastyczności języka węgierskiego. „Óvakodni” oznacza „być ostrożnym”. W odpowiednim kontekście dodana do tego słowa partykuła „oda” nadaje mu nowe znaczenie - wyznacza kierunek, w którym odbywa się działanie – w ten sposób, choć nie używamy czasownika „iść”, przekazujemy informację, że został wykonany ruch w określonym kierunku, a dodatkowo mówimy także, że był to ruch ostrożny. Cząstka „tunk” wskazuje na to, kto jest wykonawcą czynności („myśmy” się podkradli). „A keritéshez” informuje o miejscu: „do ogrodzenia”.
Worowska często przytacza słowa węgierskie w tłumaczeniu, ponieważ język polski niedorównuje możliwościom słowotwórczym tego języka.Przykład: klapancja- długi utwór wierszowany o okropnie nudnych, jednostajnych rytmach i rytmie.
Na co Teresa Worowska zwraca uwagę podczas tłumaczenia:
Dziękuję za uwagę!
Jakieś pytania?Mam nadzieję, że nie.