Tanatologia w ujęciu pedagogicznym

Tanatologia w ujęciu pedagogicznym

Prezentację wykonały: Sara Wnuczek, Patrycja Waluśkiewicz

Spis Treści

1. Tanatos- bóg śmierci2. Co to jest tanatologia?3. Co to jest tanatopedagogika? 4. Śmierć odwrócona 5. Tanatopedagogika 6. Żałoba7. Żałoba w szkole8. Żałoba traumatyczna9. Żałoba po śmierci samobójczej10. Żałoba po poronieniu11. Żałoba masowa 12. Bajkoterapia

Tanatos- bóg śmierci

Tanatos, replika płaskorzeźby autorstwa Johanna Gottfrieda Schadowa pochodzącej z nagrobka hrabiego Aleksandra von der Marka

Co to jest tanatologia ?

CO TO JEST TANATOPEDAGOGIKA?

„ […]. Rodzi się więc pytanie: jak to jest, że pedagogika w szerokim jej rozumieniu przygotowuje człowieka do podejmowania wyzwań, do odpowiedzialnego pełnienia ról społecznych, a tak niechętnie podejmuje temat jedynego faktu, który w życiu każdego człowieka musi zaistnieć, jedynej rzeczy, która musi się stać – śmierci i umierania (…) wszystko, co otrzymujemy w drodze wychowania, może nam się przydać – może, ale nie musi. Śmierć jest jedynym faktem pewnym w życiu.’’

Józef Binnebesel

,,Wychowanie do [ku] śmierci, pojmowane szeroko jako wychowanie do [współ]cierpienia, [współ] chorowania i [współ]umierania, jest w istocie wychowaniem do świadomego życia i [współ]życia z tymi, którzy cierpią i być może umrą – ba, umrą na pewno, jak wszyscy, ale trudno powiedzieć, kiedy ta śmierć nastąpi”

P. P. Grzybowski, Praktyczne cele i aspekty kształcenia tanatologicznego pedagogów i nauczycieli, w: J. Binnebesel, A. Janowicz, P. Krakowiak, Jak rozmawiać z uczniami o końcu życia i wolontariacie hospicyjnym, Biblioteka Fundacji Hospicyjnej, Gdańsk 2009, s. 8.

„Żyjemy w świecie, który odwraca się od pytania „jak umierać”. Wcześniej cywilizacja patrzyła śmierci prosto w twarz, nadawała końcowi egzystencji bogactwo i sens. Dziś natomiast ludzie są zaabsorbowani swoim istnieniem i zdają się unikać tajemnicy.”

Francois Mitterand

Śmierć odwrócona

„Ten świat, tak wdzięczny i piękny, jest zgniły i chwiejny. Śmierć, kryjąca się w jego ciemnych zakamarkach, jest – przeciwnie – szczęśliwą przystanią, której nie grożą wzburzone fale ani trzęsienia ziemi. Życie i świat stały się przedmiotem wstrętu. z jakim ostatni ludzie średniowiecza i pierwsi ludzie odrodzenia zgodnie odnosili się do śmierci. Śmierć i życie zamieniły się rolami."

Philippe Ariès

„Jesteśmy społeczeństwem niewidzialnej śierci i niewidzialnego umierania"

Agnieszka Naumiuk

Tanatopedagogika

1. Walcz ze stereotypami i nie bój się tabu

„Czyż zakazane słowo: śmierć nie jest przede wszystkim pewną monosylabą, niewymawialna, niedającą się nazwać ani wyznać, którą przeciętny człowiek przywykły do mówienia między wierszami musi wstydliwie ukryć w pewnych właściwych a zgodnie z obyczajem omówieniach"

Vladimir Jankélévitch

2. Rozmawiaj, aby pomóc zrozumieć tych Innych i Obcych

3. Rozmawiaj, aby życie stało się świadomym aktem

„Musimy zauważyć, iż wychowanie do śmierci jest w istocie wychowaniem do życia”

Przemysław Paweł Grzybowski

4. Tanatopedagogika w aspekcie poprawy jakości życia

5. Tanatopedagogika w aspekcie zróżnicowania stanów zdrowia

6. Szkoły jako miejsce rozmów nie tylko w przypadku tragedii, ale i na co dzień

•Nie bój się pokazywać cierpienia:-szpitale -centra socjalne -ośtodki pomocy społecznej

•Choroba, cierpienie i śmierć jako blok godzin wychowawczych

•Biblioterapeutyka

„Każdy umiera. Niezależnie od tego, czy jest duży, czy mały, słaby czy silny. Doświadczamy słońca i księżyca, wiatru i deszczu. Uczymy się tańczyć i śmiać. Potem umieramy.”

„Jesień liścia Jasia" Leo Buscaglia

ŻAŁOBA

,,Strata bliskiej, kochanej osoby powoduje cierpienie. Ból po stracie bliskiego można porównać do linii papilarnych, gdyż są one unikalne i tworzą niepowtarzalny wzór. Cierpienie po odejściu bliskiej osoby jest odmiennym przeżyciem dla każdego człowieka...''

• stadium szoku – reakcje człowieka i czas trwania tego stadium zależą od tego, czy śmierć przyszła nagle, czy też była wynikiem długotrwałej choroby, ale także od więzi z osobą zmarłą oraz wrażliwości osoby, która utraciła kogoś bliskiego. Stadium temu towarzyszy oszołomienie, zaprzeczanie, dysocjacja uczuć i myśli; • stadium silnych reakcji emocjonalnych – występuje gwałtowny płacz, protest; • stadium dezorganizacji – pojawiają się trudności w codziennej aktywności, zaburzenia snu, łaknienia, problemy z realizacją ról społecznych – rodzinnych i zawodowych, izolacja społeczna, poczucie bezsensu życia; • stadium reorganizacji – ponowne zainteresowanie kontaktami z innymi ludźmi, podejmowanie nowych ról i zadań;

ETAPY ŻAŁOBY

• stadium szoku • stadium silnych reakcji emocjonalnych • stadium dezorganizacji• stadium reorganizacji

CZEGO NIE NALEŻY MÓWIĆ OSOBOM, KTÓRE PRZEŻYWAJĄ ŻAŁOBĘ?

,,przynajmniej nie jest warzywem’’ ,,już nie cierpi’’ ,,musisz być silna dla dzieci’’-blokowanie przeżywania smutku ,,nie powinnaś tak często chodzić na cmentarz’’ ,,nie płacz, nie bądź beksa” ,,nic się nie stało’’ ,,inni mają gorzej'',,ogarnij się, całe życie przed Tobą''

ŻAŁOBA W SZKOLE

BAJKOTERAPIA

TRAUMATYCZNA ŻAŁOBA

ŻAŁOBA PO ŚMIERCI SAMOBÓJCZEJ

ŻAŁOBA PO PORONIENIU

ŻAŁOBA MASOWA

Bibliografia

• 15. „Rodzina miejscem „uczenia się” umierania” Justyna Sztobryn-Bochomulska
• 16. „Teoretyczne podstawy edukacji tanatologicznej i kształtowania postaw wolontariackich w szkole” Józef Makselon
• 17. „Ku tanatopedagogice – krok pierwszy” Józef Binnebesel
• 18. „Dzisiaj oswoimy śmierć” Igor Borkowski
• 19. „Żegnaj, panie Muffinie!” Ulf Nilsson
• 20. „W pogoni za życiem” Przemysław Wechterowicz
• 21. „Jesień liścia Jasia” Leo Buscaglii
• 22. Karolina Ludwikowska ∙ Żałoba po utracie bliskiej osoby w traumatycznych okolicznościach
• 23. ∙ „Dlaczego?!” Cierpienie w obliczu śmierci samobójczej'' Magdalena Połom
• 24. ,,Bajkoterapia jako sposób zmniejszania natężenia lęku związanego ze śmiercią u dzieci'' Milena Marczak, Marlena Stradomska
• 25. ,,Żałoba po niepomyślnej diagnozie prenatalnej jako stracie dziecka zdrowego'' Dorota Kornas-Biela
• 26. ,,Edukacja empatyczna - radzenie sobie z cierpieniem, śmiercią i żałobą innych osób'' - Konczelska Katarzyna
• 27. ,,Dzieci, śmierć, żałoba - Nawrocka Joanna
• 28. ,,O ŻAŁOBIE NARODOWEJ JAKO WYDARZENIU MEDIALNYM'' Łukasz Michoń

• 1. „Edukacja tanatologiczna – współczesne wyzwanie” Edyta Sielicka
• 2. „Jak rozmawiać o śmierci” Ignacy Dąbrowski
• 3. „Edukacja tanatologiczna w świetle badań opinii studentów” Agnieszka Zamarian i Elżbieta Stutyńska
• 4. „Śmierc odwrócona” Philippe Ariès
• 5. „Pornografia śmierci” Geoffery Gorer
• 6. „Death, Grief and Mourning” Geoffery Gorer
• 7. „Śmierć Iwana Iljicza” Lew Tołstoj
• 8. „Pani Bovary” Gustaw Flabulert
• 9. „O śmierci w procesie wychowania” Agnieszka Naumiuk
• 10. „Za i przeciw samotności człowieka wobec śmierci” Agnieszka Latawiec
• 11. „Lęk tanatyczny w kontekście Tanatopedagogicznej Relacyjnej Terapii Zastępczej” Józef Binnebesel
• 12. „Edukacja ku dojrzałej recepcji fenomenu śmierci. Humanistyczny wymiar edukacji tanatologicznej” Agnieszka Zamarian
• 13. „Wychować człowieka mądrego. Zarys etyki nauczycielskiej” Kazimierz Szewczyk
• 14. „Praktyczne cele i aspekty kształcenia tanatologicznego pedagogów i nauczycieli” Przemysła Paweł Grzybowski

KONIEC

Dziękujemy za uwagę!