Rośliny
Klasa 5
start
wysokość, pęd
Formy roślin
roślina zielna
łodyga niezdrewniała
drzewo
ma zdrewniałą łodygę nazywaną pniem; na pewnej wysokości od pnia odchodzą gałęzie
krzew
roślina, która rozgałęzia się tuż przy ziemi, o pędach zdrewniałych
krzewinka
roślina o zielonych/zdrewniałych łodygach do 50 cm wysokości
Rośliny obecne w twórczości Adama Mickiewicza
"A przecież wokoło nich ciągnęły się lasy
Litewskie, tak poważne i tak pełne krasy!
Czeremchy oplatane dzikich chmielów wieńcem,
Jarzębiny ze świeżym pasterskim rumieńcem,
Leszczyna jak menada z zielonymi berły,
Ubranymi jak w grona, w orzechowe perły;
A niżej dziatwa leśna: głóg w objęciu kalin,
Ożyna czarne usta tuląca do malin.
Drzewa i krzewy liśćmi wzięły się za ręce,
Jak do tańca stające panny i młodzieńce
Wkoło pary małżonków. Stoi pośród grona
Para, nad całą leśną gromadą wzniesiona
Wysmukłością kibici i barwy powabem:
Brzoza biała, kochanka, z małżonkiem swym grabem.
A dalej, jakby starce na dzieci i wnuki
Patrzą, siedząc w milczeniu, tu sędziwe buki,
Tam matrony topole i mchami brodaty
Dąb, włożywszy pięć wieków na swój kark garbaty,..."
fragment utworu "Pan Tadeusz"
Widzę, myślę, zastanawiam się
3.2 Mchy
Na CoBEZU:
Występowanie i rola
Mchy występują w środowiskach zacieniowych i wilgotnych:
- tworza darnie na powierzchni ziemi (żyją w skupiskach)
- osiedlają się na starych murach
- spotkać je można na skałach
- zmniejszają zagrożenie powodziowe
- utrzymują wilgotność runa leśnego
- powodują powstawanie grubszej warstwy gleby - organizmy pionierskie
- stanowią pokarm i schronienie
Funkcje:
Budowa mchów
Nie wykształcają: liści, łodyg czy korzeni, brak tkanki przewodącej i wzmacniającej
Ulistniona łodyżka to gametofit. Latem wyrasta z niej łodyżka bezlistna (sporofit) – długa, pozbawiona chlorofilu i zakończona zarodnią. Drobne, zielone listki prowadzą fotosyntezę oraz wchłaniają i magazynują wodę. Z dolnej części łodyżki wyrastają cienkie, nitkowate chwytniki.
+info
Rozmnażanie
Rozmnażanie mchów przebiega cyklicznie w dwóch etapach zwanych przemianą pokoleń. W jednym roślina rozmnaża się płciowo, w drugim bezpłciowo
- na wiosnę z ulistnionej łodyszki wyrasta trzonek (łodyszka nieulistniona) z zarodnią,
- kiedy zarodniki dojrzeją wieczko zarodni odpada, a zarodniki trafiają na ziemię (rozmnażanie bezpłciowe)
- na ziemi tworzy się splątek dający początek drugiemu pokoleniu - płciowemu - gametofitowi
- na szczycie gametofitu tworzą się rodnie lub plemnie
- plemniki przepływają wraz z kroplą wody do rodni, gdzie dochodzi do zapłodnienia (płociowego) i powstania zygoty
- z zygoty rozwija się sporofit
Różnorodność
view
view
view
view
view
3.3 Paprocie
Na CoBEZU:
Paprotniki
dawniejszy podział
Paprocie skrzypy Widłaki
- są organowcami: mają korzeń, łodygę i liście
- mają wszystkie rodzaje tkanek, w tym przewodzącą i wzmacniającą
- wszystkie wytwarzają zarodniki służące do rozmnażania bezpłciowego
paprocie występują w wilgotnych I zacienionych miejscach
+info
Budowa
Liście przeprowadzaja fotosyntezę (trofofile) i biorą udział w rozmnażaniu bezpłciowym poprzez zarodniki (sporofile). Kłącze - podziemna łodyga rośliny. Z dolnej części kłącz wyrastają wiązkowe korzenie, które mocują roślinę i pobieraja wodę.
Rozmnażanie
Rozmnażanie paproci przebiega cyklicznie w dwóch etapach zwanych przemianą pokoleń. W jednym roślina rozmnaża się płciowo, w drugim bezpłciowo
- latem na spodniej części liścia pojawiają się zarodnie
- kiedy zarodniki dojrzeją zarodnia się rozrywa, a zarodniki trafiają na ziemię (rozmnażanie bezpłciowe)
- w dogodnych warunkach na ziemi tworzy się przedrośle (plecha w kształcie serca)- gametofit
- na spodzie gametofitu tworzą się rodnie i plemnie
- plemniki przepływają wraz z kroplą wody do rodni, gdzie dochodzi do zapłodnienia (płociowego) i powstania zygoty
- z zygoty rozwija się sporofit
Różnorodność
view
view
view
view
view
view
3.3 Skrzypy i widłaki
Na CoBEZU:
- Występowanie skrzypów i widłaków
- Budowa skrzypów i widłaków
Skrzypy niewielkie rośliny (do 1 m), W lasach, na polach i w przydrożnych rowach.
Budowa
Liście małe i łuskowate niewielki udział w fotosyntezie Zielona łodyga i jej rozgałęzienia - fotosynteza Korzenie wiąskowe
Różnorodność skrzypów
view
view
view
Widłaki niewielkie rośliny (do kilku cm), W lasach, na polach i w przydrożnych rowach.
Budowa
Liście małe i łuskowate niewielki udział w fotosyntezie Zielona łodyga i jej rozgałęzienia - fotosynteza Korzenie wiąskowe
Różnorodność widłaków
view
view
view
Rola paprotników:
- Kopalne formy paprotników uczestniczyły w tworzeniu pokładów węgla kamiennego
- Wchodzą w skład runa leśnego (schronienie, pokarm).
- Wykorzystywane do celów leczniczych.
Play
3.4 Rośliny nagonasienne
Na CoBEZU:
- Występowanie roślin nagonasiennych
- Budowa roślin nagonasiennych
- Rozmnażanie roślin nagonasiennych
Rośliny nasienne
wytwarzające kwiaty i nasiona
Okrytonasienne
nagonasienne
- kwiatostany męskie i żeńskie
- nasiona znajdują się wewnątrz owocu
Charakterystyka
Cechy roślin nagonasiennych
- liście w postaci igieł lub łusek
- rośliny zimozielone (wyjątek miłorząb/modrzew)
- łodygi i korzenie zdrewniałe (chronią przed mrozem i suszą)
Występowanie
nagonasienne rośliny lądowe
Rosną od równika po koła podbiegunowe, na górskich zboczach, wilgotnych nizinach i półpustyniach.
Budowa
Sosna zwyczajna
Drzewo osiągające ok 30m wysokości. Pień, czyli zdrewniała, masywna łodyga pokryta jest korkiem. Łodyga ta na górze silnie się rozgałęsia tworząc koronę. Liście w postaci sztywnych, długich, cinkich, ciemnozielonych, wyrastających po dwie w postaci igieł. Część podziemną tworzy dobrze rozwinięty system korzeniowy zbudowany z korzenia głównego i korzeni bocznych -> palowy system korzeniowy.
+info
Cykl rozwojowy sosny zwyczajnej
Czas na ćwiczenia
3.5 Rośliny nagonasienne w przyrodzie i życiu człowieka.
Na CoBEZU:
- nazwy gatunkowe roślin nagonasiennych w Polsce wraz z ich charakterystyką
- rozpoznawanie gatunków za pomocą klucza
- znaczenie roślin nagonasiennych
Bory
są to lasy iglaste
W Polsce najwięcej jest borów sosnowych: - świerzy (borówka czernica, wrzos, mech rokitnik) - suchy (porosty, ubogie runo) - bagienny (borówka bagienna, bagno zwyczajne).
Bory świerkowe znajdują się w górach, są mocno zacienione.
Na podstawie filmu uzupełnij tabelę:
Nazwy drzew i krzewów
liczba igieł
wygląd igieł
czy kłujące igły?
opad na zimę
wygląd szyszek
gdzie szyszki?
Drzewa w Polsce
Świerk pospolity
rośnie w północno‑wschodniej Polsce oraz w górach. Ma ok 45 m wysokości. Ma krótkie, ostro zakończone i kłujące igły, które pojedynczo wyrastają z pędu. Jego długie i walcowate szyszki zwisają z gałązek, a po dojrzeniu w całości opadają na ziemię.
+info
Drzewa w Polsce
Jodła pospolita
występuje na południu Polski. Jest potężnym drzewem (do 50 m) o gęstej koronie. Jej płaskie, zaokrąglone na szczycie igły wyrastają pojedynczo. Z wierzchu są ciemnozielone, a od spodu mają dwa białe paski. Szyszki jodły są walcowate, a zanim dojrzeją, stoją na gałęziach, zaś po dojrzeniu rozpadają się na pojedyncze łuski.
Drzewa w Polsce
sosna zwyczajna
występuje w całej Polsce. Jest drzewem osiągającym 30 m wysokości. Ma długie, ostro zakończone, ciemnozielone, wyrastające po dwie igły. Szyszki są jajowate. Niedojrzałe mają kolor zielony natomiast później brunatnieją.
Drzewa w Polsce
sosna limba
występuje w Tatrach. Jest drzewem osiągającym 20 m wysokości. Ma po pięć długich i sztywnych igieł wyrastających ze skróconego pędu. Jej jajowate szyszki rozpadają się, uwalniając nasiona pozbawione skrzydełek.
Drzewa w Polsce
Modrzew europejski
dorasta do 35 m wysokości. Posiada jasnozielone, miękkie igły, które rosną w pęczkach, a jesienią żółkną i opadają. Szyszki są niewielkie, jajowate, skierowane do góry.
Drzewa i krzewy w Polsce
Cis pospolity
roślina długowieczna. Może mieć formę drzewu lub krzewu. Ma płaskie, miękkie, ostro zakończone ciemnozielone igły o jasnozielonym spodzie. Cis nie wytwarza szyszek, jego nasiona otoczone są czerwoną soczystą osłoną – osnówką.
Krzewy w Polsce
Jałowiec pospolity
występującym powszechnie w borach sosnowych. Ma krótkie, sinozielone, ostre, sztywne i kłujące igły, wyrastające po trzy wokół pędu. Jesienią powstają na nich mięsiste, granatowe, jadalne szyszkojagody.
Krzewy w Polsce
kosodrzewina
Tworzy krzewiaste zarośla w górnych partiach gór. Jej krótkie i bardzo sztywne igły wyrastają po dwie ze skróconego pędu. Szyszki są małe, okrągławe.
Klucz do oznaczania
pozwala określić nazwy gatunkowe
Jak korzystać? 1. Obejrzyj dokładnie pęd rośliny. Szczególną uwagę zwróć na kształt i ułożenie igieł. 2. Przyjrzyj się szyszkom (położenie, wielkość, kształt i kolor). 3. Przyporządkuj cechy roślin do kolejnych punktów klucza i wykonaj znajdujące się w nim polecenia. 4. Odczytaj nazwę rośliny.
Znaczenie nagonasiennych
w przyrodzie: w życiu człowieka:
są głównym składnikiem lasów w Polsce : - stanowią schronienie dla zwierząt - ogniwo w łańcuchu pokarmowym - mikoryza z grzybami zapobiegają osuwaniu się ziemi, lawinom i powodziom kształtują mikroklimat - zwiększają wilgotność powietrza, osłabiają siłę wiatru są producentami tlenu i oczyszczają powietrze
drewno używane w budownictwie i stolarstwie (meble) oraz do produkcji papieru w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym wykorzystywane w jubilerstwie zalesienia wydm rosliny ozdobne
Potwórzenie
lasy, pola, przydrożne rowy
Co to za roślina?
Klasa 5. Rośliny.
DMK
Created on January 11, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Corporate Christmas Presentation
View
Snow Presentation
View
Winter Presentation
View
Hanukkah Presentation
View
Vintage Photo Album
View
Nature Presentation
View
Halloween Presentation
Explore all templates
Transcript
Rośliny
Klasa 5
start
wysokość, pęd
Formy roślin
roślina zielna
łodyga niezdrewniała
drzewo
ma zdrewniałą łodygę nazywaną pniem; na pewnej wysokości od pnia odchodzą gałęzie
krzew
roślina, która rozgałęzia się tuż przy ziemi, o pędach zdrewniałych
krzewinka
roślina o zielonych/zdrewniałych łodygach do 50 cm wysokości
Rośliny obecne w twórczości Adama Mickiewicza
"A przecież wokoło nich ciągnęły się lasy Litewskie, tak poważne i tak pełne krasy! Czeremchy oplatane dzikich chmielów wieńcem, Jarzębiny ze świeżym pasterskim rumieńcem, Leszczyna jak menada z zielonymi berły, Ubranymi jak w grona, w orzechowe perły; A niżej dziatwa leśna: głóg w objęciu kalin, Ożyna czarne usta tuląca do malin. Drzewa i krzewy liśćmi wzięły się za ręce, Jak do tańca stające panny i młodzieńce Wkoło pary małżonków. Stoi pośród grona Para, nad całą leśną gromadą wzniesiona Wysmukłością kibici i barwy powabem: Brzoza biała, kochanka, z małżonkiem swym grabem. A dalej, jakby starce na dzieci i wnuki Patrzą, siedząc w milczeniu, tu sędziwe buki, Tam matrony topole i mchami brodaty Dąb, włożywszy pięć wieków na swój kark garbaty,..."
fragment utworu "Pan Tadeusz"
Widzę, myślę, zastanawiam się
3.2 Mchy
Na CoBEZU:
Występowanie i rola
Mchy występują w środowiskach zacieniowych i wilgotnych:
Funkcje:
Budowa mchów
Nie wykształcają: liści, łodyg czy korzeni, brak tkanki przewodącej i wzmacniającej
Ulistniona łodyżka to gametofit. Latem wyrasta z niej łodyżka bezlistna (sporofit) – długa, pozbawiona chlorofilu i zakończona zarodnią. Drobne, zielone listki prowadzą fotosyntezę oraz wchłaniają i magazynują wodę. Z dolnej części łodyżki wyrastają cienkie, nitkowate chwytniki.
+info
Rozmnażanie
Rozmnażanie mchów przebiega cyklicznie w dwóch etapach zwanych przemianą pokoleń. W jednym roślina rozmnaża się płciowo, w drugim bezpłciowo
Różnorodność
view
view
view
view
view
3.3 Paprocie
Na CoBEZU:
Paprotniki
dawniejszy podział
Paprocie skrzypy Widłaki
paprocie występują w wilgotnych I zacienionych miejscach
+info
Budowa
Liście przeprowadzaja fotosyntezę (trofofile) i biorą udział w rozmnażaniu bezpłciowym poprzez zarodniki (sporofile). Kłącze - podziemna łodyga rośliny. Z dolnej części kłącz wyrastają wiązkowe korzenie, które mocują roślinę i pobieraja wodę.
Rozmnażanie
Rozmnażanie paproci przebiega cyklicznie w dwóch etapach zwanych przemianą pokoleń. W jednym roślina rozmnaża się płciowo, w drugim bezpłciowo
Różnorodność
view
view
view
view
view
view
3.3 Skrzypy i widłaki
Na CoBEZU:
Skrzypy niewielkie rośliny (do 1 m), W lasach, na polach i w przydrożnych rowach.
Budowa
Liście małe i łuskowate niewielki udział w fotosyntezie Zielona łodyga i jej rozgałęzienia - fotosynteza Korzenie wiąskowe
Różnorodność skrzypów
view
view
view
Widłaki niewielkie rośliny (do kilku cm), W lasach, na polach i w przydrożnych rowach.
Budowa
Liście małe i łuskowate niewielki udział w fotosyntezie Zielona łodyga i jej rozgałęzienia - fotosynteza Korzenie wiąskowe
Różnorodność widłaków
view
view
view
Rola paprotników:
Play
3.4 Rośliny nagonasienne
Na CoBEZU:
Rośliny nasienne
wytwarzające kwiaty i nasiona
Okrytonasienne
nagonasienne
Charakterystyka
Cechy roślin nagonasiennych
Występowanie
nagonasienne rośliny lądowe
Rosną od równika po koła podbiegunowe, na górskich zboczach, wilgotnych nizinach i półpustyniach.
Budowa
Sosna zwyczajna
Drzewo osiągające ok 30m wysokości. Pień, czyli zdrewniała, masywna łodyga pokryta jest korkiem. Łodyga ta na górze silnie się rozgałęsia tworząc koronę. Liście w postaci sztywnych, długich, cinkich, ciemnozielonych, wyrastających po dwie w postaci igieł. Część podziemną tworzy dobrze rozwinięty system korzeniowy zbudowany z korzenia głównego i korzeni bocznych -> palowy system korzeniowy.
+info
Cykl rozwojowy sosny zwyczajnej
Czas na ćwiczenia
3.5 Rośliny nagonasienne w przyrodzie i życiu człowieka.
Na CoBEZU:
Bory
są to lasy iglaste
W Polsce najwięcej jest borów sosnowych: - świerzy (borówka czernica, wrzos, mech rokitnik) - suchy (porosty, ubogie runo) - bagienny (borówka bagienna, bagno zwyczajne).
Bory świerkowe znajdują się w górach, są mocno zacienione.
Na podstawie filmu uzupełnij tabelę:
Nazwy drzew i krzewów
liczba igieł
wygląd igieł
czy kłujące igły?
opad na zimę
wygląd szyszek
gdzie szyszki?
Drzewa w Polsce
Świerk pospolity
rośnie w północno‑wschodniej Polsce oraz w górach. Ma ok 45 m wysokości. Ma krótkie, ostro zakończone i kłujące igły, które pojedynczo wyrastają z pędu. Jego długie i walcowate szyszki zwisają z gałązek, a po dojrzeniu w całości opadają na ziemię.
+info
Drzewa w Polsce
Jodła pospolita
występuje na południu Polski. Jest potężnym drzewem (do 50 m) o gęstej koronie. Jej płaskie, zaokrąglone na szczycie igły wyrastają pojedynczo. Z wierzchu są ciemnozielone, a od spodu mają dwa białe paski. Szyszki jodły są walcowate, a zanim dojrzeją, stoją na gałęziach, zaś po dojrzeniu rozpadają się na pojedyncze łuski.
Drzewa w Polsce
sosna zwyczajna
występuje w całej Polsce. Jest drzewem osiągającym 30 m wysokości. Ma długie, ostro zakończone, ciemnozielone, wyrastające po dwie igły. Szyszki są jajowate. Niedojrzałe mają kolor zielony natomiast później brunatnieją.
Drzewa w Polsce
sosna limba
występuje w Tatrach. Jest drzewem osiągającym 20 m wysokości. Ma po pięć długich i sztywnych igieł wyrastających ze skróconego pędu. Jej jajowate szyszki rozpadają się, uwalniając nasiona pozbawione skrzydełek.
Drzewa w Polsce
Modrzew europejski
dorasta do 35 m wysokości. Posiada jasnozielone, miękkie igły, które rosną w pęczkach, a jesienią żółkną i opadają. Szyszki są niewielkie, jajowate, skierowane do góry.
Drzewa i krzewy w Polsce
Cis pospolity
roślina długowieczna. Może mieć formę drzewu lub krzewu. Ma płaskie, miękkie, ostro zakończone ciemnozielone igły o jasnozielonym spodzie. Cis nie wytwarza szyszek, jego nasiona otoczone są czerwoną soczystą osłoną – osnówką.
Krzewy w Polsce
Jałowiec pospolity
występującym powszechnie w borach sosnowych. Ma krótkie, sinozielone, ostre, sztywne i kłujące igły, wyrastające po trzy wokół pędu. Jesienią powstają na nich mięsiste, granatowe, jadalne szyszkojagody.
Krzewy w Polsce
kosodrzewina
Tworzy krzewiaste zarośla w górnych partiach gór. Jej krótkie i bardzo sztywne igły wyrastają po dwie ze skróconego pędu. Szyszki są małe, okrągławe.
Klucz do oznaczania
pozwala określić nazwy gatunkowe
Jak korzystać? 1. Obejrzyj dokładnie pęd rośliny. Szczególną uwagę zwróć na kształt i ułożenie igieł. 2. Przyjrzyj się szyszkom (położenie, wielkość, kształt i kolor). 3. Przyporządkuj cechy roślin do kolejnych punktów klucza i wykonaj znajdujące się w nim polecenia. 4. Odczytaj nazwę rośliny.
Znaczenie nagonasiennych
w przyrodzie: w życiu człowieka:
są głównym składnikiem lasów w Polsce : - stanowią schronienie dla zwierząt - ogniwo w łańcuchu pokarmowym - mikoryza z grzybami zapobiegają osuwaniu się ziemi, lawinom i powodziom kształtują mikroklimat - zwiększają wilgotność powietrza, osłabiają siłę wiatru są producentami tlenu i oczyszczają powietrze
drewno używane w budownictwie i stolarstwie (meble) oraz do produkcji papieru w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym wykorzystywane w jubilerstwie zalesienia wydm rosliny ozdobne
Potwórzenie
lasy, pola, przydrożne rowy
Co to za roślina?