Kl. 8 katecheza 25

Katolicki wymiar renesansu

Przypominajka:

Jadwiga Andegaweńska (ur. 1374 roku w Budzie, zm. 17 lipca 1399 w Krakowie) – trzecia córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki, od 1384 król Polski; święta Kościoła katolickiego, patronka Polski. Gdy miała zaledwie 4 lata, została oficjalnie zaręczona z ośmioletnim wówczas księciem austriackim Wilhelmem Habsburgiem, Którego żoną miała zostac po osiągnięciu odpowiedniego wieku. Przez pewien czas kształciła się na dworze wiedeńskim, a później na Węgrzech, jednakże plany dotyczące jej przyszłości zmieniły się po śmierci ojca. Jadwiga miała zaledwie dziesięć lat, gdy przyjechała do Polski i została koronowana na króla Polski. O losach młodej władczyni zadecydowała matka w porozumieniu z polskimi możnowładcami. Oni sprawowali rządy w jej imieniu, a także wybrali dla niej męża - starszego o dwadzieścia lat litewskiego księcia Władysława Jagiełłę, którego wejście na tron Polski zapewniało korzyści polityczne obu narodom. Jagiełło zawarł ugodę z zakonem krzyżackim, obiecując przyjęcie chrześcijaństwa. Unia litewsko -polska była zatem sprawą wielkiej wagi (chrystianizacja Litwy i bezpieczeństwo obu narodów pod berłem jednego króla).

Definicja:

KATEDRA

podwyższenie w sali wykładowej lub w sali lekcyjnej, mównica

KATEDRA

kościół biskupa diecezjalnego

jednostka administracyjna wyższej uczelni

J. S. Pasierb "Uniwersytet"

Fray Luis de Leon wróciwszy na katedrę w Salamance po kilku latach więzienia za poglądy (teologiczne) zaczął wykład do zgromadzonego tłumu studentów słowami deciamos ayer powiedzieliśmy wczoraj co to było duma? roztargnienie? może Fray Luis po prostu był zdania że kultura jest przede wszystkim tworzeniem dalszego ciągu

Żyjący w XVI wieku hiszpański augustianin brat Luis de Leon był światłym człowiekiem. Otrzymał bardzo dobre i rozległe wykształcenie, biegle władał językiem greckim, hebrajskim i łaciną. Prowadząc katedrę teologii na uniwestytecie w Salamance, tłumaczył teksty klasyczne oraz biblijne, pisał na tematy religijne. Zależało mu na tym, aby zwykli ludzie, nieznający łaciny, mogli "spotkać się" z tekstami biblijnymi. Jeden z profesorów uniwersytetu zarzucił mu heretyckie poglądy, za największą zniewagę uznając przetłumaczenie przez niego na język hiszpański księgi biblijnej Pieśń nad Pieśniami oraz krytyczne podejście augustianina do tekstu Wulgaty. W wyniku tego oskarżenia brat Luis spędził 5 lat w więzieniu. Nie były to jednak dla niego stracone lata, bo wykorzystał je na studiowanie i pisanie, a gdy oczyszczono go ze wszystkich zarzutów, powrócił do pracy na uniwerstytecie.

Wspomniana historia ukazuje dwugłos Kościoła tamtego okresu: z jednej strony był to glos Kościoła instytucjonalnego, wyczulonego na herezje i świadomego swej władzy, z drugiej natomiast głos wielu ludzi wiernie przynależących do Kościoła, którzy dostrzegali potrzebę reformy i swoim działaniem przygotowywali grunt dla jej przyszłej realizacji.

Renesans, nazywany także odrodzeniem, to okres w dziejach kultury europejskiej, którego rozkwit przypada na XV i XVI wiek. Dokładne ramy czasowe renesansu trudno oreślić, gdyż przejście między kolejnymi epokami było płynne i różniło się w poszczególnych krajach. Jako prąd kulturowy wyłonił się u schyłku średniowiecza we Włoszech, a jego wyrazem było pojawienie się idei humanizmu, sięganie do źródeł starożytnych, indywidualizm, rezygnacja z zaufania autorytetom na rzecz krytycznej ich oceny. Renesans nie był powrotem do starożytności, krokiem stecz depczącym ideały średniowiecza, lecz kolejnym etapem dziejów, w który Europa weszła z dziedzictwem minionych wieków.

Zwróć uwagę na wymowę nazw epok i ich częste postrzeganie: średniowiecze – wieki średnie (niezbyt cenne?); odrodzenie (czy kultura minionej epoki była martwa?)

Mówimy o tworzeniu dalszego ciągu, aby z jednej strony przypomnieć wartości średniowiecza, z drugiej natomiast uświadomić, że religijny wymiar życia w renesansie nadal odgrywał istotną rolę.

Wyszukaj w treści katechezy (w podręczniku str. 66) osób, które w okresie renesansu wniosły ważny wkład w dzieje Kościoła i wyjaśnij na czym polegała działalność religijna danej osoby.

WYDAWCY KSIĄŻEK drukowali dzieła o treści religijnej

Przykładowe osoby:

ERAZM Z ROTTERDAMU głosił konieczność reformy Kościoła

JAN KOCHANOWSKI najwybitniejszy poeta polski, autor m.in. pieśni o treści relijnej

MICHAŁ ANIOŁ malarz, rzeźbiarz i architekt - wzbogacił artystyczne oblicze Watykanu

TOMASZ A KEMPIS twórca książki "O naśladowaniu Chrystusa"

„(...) zbudowani na fundamencie apostołów i proroków, gdzie głowicą węgła jest sam Chrystus Jezus. W Nim zespalana cała budowla rośnie na świętą w Panu świątynię, w Nim i wy także wznosicie się we wspólnym budowaniu, by stanowić mieszkanie Boga przez Ducha”.

W czasie renesansu była duża różnorodność działań (nauki teologiczne, literatura, sztuka, duszpasterstwo), które ożywia i zespala ten sam Duch.

Tomasz à Kempis "O naśladowaniu Chrystusa" (fragment) Księga II, Rozdział IV O czystości serca, o prostocie woli 1. Dwoma skrzydłami człowiek wzbija się nad ziemię, a tymi skrzydłami są czystość i prostota. Prostota jest cechą woli, czystość – uczucia. Prostota zmierza ku Bogu, czystość chłonie Go i poznaje. Nic ci nie przeszkodzi w słusznym dziele, jeśli będziesz wolny od nieopanowanych uczuć. Szukaj, dąż tylko do tego, co się Bogu podoba i co służy bliźnim, a będziesz się cieszył wewnętrzną wolnością. Gdyby serce twoje było proste, każde stworzenie byłoby ci zwierciadłem życia i księgą Bożej mądrości. Nie ma istoty tak małej, tak nikczemnej, aby nie odbijała w sobie dobroci Boga. 2. Gdybyś był do głębi dobry i czysty, wówczas wiedziałbyś i pojmował wszystko bez przeszkód. Serce czyste przenika niebo i piekło. Jaki kto jest wewnątrz, tak widzi świat zewnętrzny. Jeżeli istnieje na świecie radość, to może być ona udziałem jedynie człowieka o czystym sercu. A jeżeli jest gdzie udręka i nieszczęście, to najprędzej pozna ją nieczyste sumienie. Jak żelazo włożone do ognia traci nalot rdzy i wychodzi czyste, tak człowiek, który cały zwraca się ku Bogu, wyzbywa się odrętwienia i przemienia się w nowego człowieka. 3. Gdy ktoś staje się oziębły, boi się najmniejszego trudu i chętnie czepia się każdej zewnętrznej rozrywki. Lecz gdy tylko zacznie przezwyciężać siebie i mężnie postępować po drodze Bożej, mniej mu ciąży to, co przedtem zdawało mu się ciężkie.